Samenvatting cyclus 1.3 ‘ZBV’
Thema: ‘Verantwoord werken in de mondzorg’
Chiara Eenkhoorn – THK-1
College 1 – Risico’s van het beroep van tandarts (09-10-2019)
Literatuur: Risico’s van het beroep van tandarts – Hokwerda (nestor)
Morbiditeit
= een ziekte cijfer. Hoeveel procent lijdt aan de ziekte/hoe vaak komt het voor.
• De verhouding van het aantal lijders aan een bepaalde ziekte tot de gehele
bevolking
• De mate van invaliditeit die overblijft na het doorstaan van een ziekte of operatie
Risico (= hazard)
= de kans op een gevaar/de kans dat een ongewenste gebeurtenis optreedt, deze kan
zowel positieve als negatieve gevolgen hebben
® effect ∙ kans = risico
Bij risico’s wordt er onderscheid gemaakt tussen:
• Expositie: hoe vaak komt iets voor/wat is de frequentie?
• Likelihood: hoe vaak is er al eens iets fout gegaan?
• Consequentie: wat zijn de gevolgen?
Bedrijfsrisico
= het risico wat je hebt bij het uitoefenen van het beroep.
® Bijvoorbeeld: het risico bij hanteren van een wasmes of een sonde, hiermee zou
je de patiënt (of jezelf) kunnen verwonden, dit is een bedrijfsrisico.
Risico’s waar de tandarts aan bloot staat zijn:
• Klinische risico’s
• Operationele risico’s
Þ Hiervoor hebben we de ARBO wet (= wet op de arbeidsomstandigheden):
hierbij is de werkgever verplicht tot het doen van Risico-Inventarisatie en
Evaluatie (RIE) à Hoe groot is het risico dat iets minder goed gaat?
→ Er dient altijd een preventiemedewerker aangesteld te zijn, met minder
dan 15 medewerkers mag de tandarts het zelf doen.
• Zakelijke risico’s
• Reputatie risico’s
Wanneer er in de praktijk iets gebeurt, moet je het protocol
(acute medische) noodsituaties handhaven.
® Het doel hiervan is: bij acute medische noodsituaties
hulpverlening organiseren en indien nodig
reanimatie starten.
1
,Werken aan de stoel (H2, specifieke hoofdstukken)
De kans op aandoeningen en/of klachten aan het bewegingsapparaat (= nek, schouders,
armen) is vrij groot bij het beroep tandarts.
® Hierdoor is er onder tandartsen zo’n 20-30% langdurig ziekteverzuim
Oorzaken voor huidirritatie/contactallergie in de tandheelkundige praktijk zijn o.a.:
• Handschoenen
• Afdrukmaterialen
• Amalgaammengsel
• Röntgenstraling
• Natriumhypochloriet (= desinfectiemiddel)
• Reinigingsproducten en desinfectantia
Onrealistisch optimisme
= mensen denken dat positieve gebeurtenissen eerder henzelf overkomen dan anderen.
• Hebben een lage zelfinschatting op (behalen van) negatief resultaat
• Een hoge zelfinschatting op (behalen van) positief resultaat
• Hoge inschatting op (behalen van) negatief resultaat voor de ander
Waarom onrealistisch optimisme?
• Motivationeel: hierdoor bescherm je je eigen waarde
• Controle: je hebt wel controle over je eigen handelen, maar niet over dat van een
ander
• Onspecificiteit van de vergelijkingsander: je weet niet wie dat is en krijgt snel een
vooroordeel
Moraliteit van tandartsen
= het sterftepercentage. De tandarts…:
• Behoort tot de hoogste inkomensgroep
• Heeft een goede sociale status
• Heeft een hoge ontwikkelingsgraad: goede levensstijl en dieet, minder betrokken
bij vechtpartijen en minder roken
De tandarts heeft vaker last van…:
• (werk)stress
• Misbruik van geneesmiddelen
• Alcoholverslaving
Dat tandartsen vaker zelfmoord plegen is geen ‘ding’, om hier zeker van te zijn is er
meer en beter onderzoek nodig.
® Een verklaring voor vaker zelfmoord onder tandartsen, zou kunnen zijn dat dit
vaker onder de aandacht komt, omdat deze sneller gemist worden.
2
,College 2 – Steriliteit en hygiëne (10-10-2019)
Literatuur: Samenwerken in de mondzorg p. 57-71 (CMB) + Medische sociologie H6
en H7 + Medische Ethiek H7.2,3,4 en H8.3
Hepatitis B en C
= een virus. Is vele male besmettelijker dan HIV.
Prevalentie in nederland:
• Hep B: 40000 mensen
• Hep C: 28000 mensen
Voor hepatitis C bestaat geen vaccinatie. Wanneer je hiervoor een late diagnose krijgt, is
er vaak een levertransplantatie nodig.
® Behandeling voor hep C kost €51.000
Tuberculose (TBC)
= wordt veroorzaakt door een bacterie en is een infectieziekte. Komt weinig voor in
Nederland. Wereldwijd is 1/3 van de bevolking besmet met TBC. Het wordt
overgedragen door aërosolen.
® Het is een latente ziekte (= onzichtbaar aanwezig)
Infectie risico
Bijvoorbeeld na een prikaccident, heb je als tandarts … kans op infectie. Geldt als je weet
dat de patiënt die je behandeld besmet is met een van onderstaande infecties.
• Hepatitis B kans van 6% (HBsAg postieve patiënt) Kans op krijgen van infectie
• Hepatitis B kans van 30% (HBeAg positieve patiënt) hangt af van de patiënt
• Hepatitis C kans van 0,5-1,8%
• HIV kans van 0,3%
Bacteriën
Zijn groter dan virussen, namelijk 0,3-10 µm. Bacteriën groeien exponentieel en kunnen
zelfstandig groeien. Een voorbeeld van een ziekte veroorzaakt door bacteriën is:
• TBC
Virussen
Zijn relatief klein, namelijk 0,01-0,25 µm. Een virus heeft een gastheercel nodig om te
kunnen leven en zich te vermenigvuldigen. Voorbeelden van ziektes veroorzaakt door een
virus zijn:
• Hepatitis B
• Hepatitis C
Virussen missen het translatie en
transcriptie mechanisme, hierdoor
kunnen ze kun DNA/RNA niet
repliceren. Daarom infiltreren zij in
een gastheercel en gebruiken zij het
transcriptie en translatie
mechanisme van deze
menselijke/dierlijke cel, wat ervoor
zorg dat zij zich kunnen wel
vermenigvuldigen.
3
, Kruiscontaminatie en kruisinfectie
• Contaminatie: de bacterie in op of in je lichaam aanwezig, maar je weet niet of
deze ook een ziekte gaat veroorzaken
• Infectie: de bacterie zit in je lichaam en deze komt tot uiting. Je wordt ziek.
De infectieketen is de contaminatie tot en met de uiting van de ziekte. Voordat de ziekte
ontstaat moet de hele infectieketen doorlopen zijn.
1. Er moet een bacterie of virus aanwezig zijn.
Þ Infectieus agens
2. Deze bacterie/virus moet aanwezig zijn in of op
het ‘reservoir’ mens of dier
Þ Reservoir
3. Er moeten uittredingswegen voor het micro-
organisme aanwezig zijn
Þ Portal of exit
4. Ze moeten zich via transmissie kunnen
verspreiden naar andere mensen via direct of
indirect contact
Þ Besmettingsweg
5. Door bijvoorbeeld inademing kunnen aërosolen
ingeademd worden door een ander persoon.
Þ Portal of entry
6. Als iemand last heeft van een lagere weerstand
zal deze hier gevoelig voor zijn en kan deze
persoon ziek worden.
Þ Gevoelige gastheer
* Direct contact: via aanraking, bijvoorbeeld het geven van een hand.
* Indirect contact: in de tandheelkunde via instrumentarium
Contact transmissie mogelijkheden:
• Droplets: zijn druppels die kleiner zijn dan 100 µm en deze blijven heel lang in de
lucht zweven en zijn via inademing op te nemen in de longen. Kunnen maximaal
1 meter in de lucht overbruggen.
• Airborne: allerlei partikeltjes die in de lucht zweven. Deze kunnen meer dan 1
meter afstand in de lucht overbruggen.
• Vectoren: zijn overdracht van micro-organismen via dieren of insecten.
ß Portal of exit zijn onder andere: ogen, oren,
neus, mond, huid, anus, etc.
Portal of entry zijn onder andere: ogen, neus,
oren, mond, vagina, anus, urinebuis à
4
Thema: ‘Verantwoord werken in de mondzorg’
Chiara Eenkhoorn – THK-1
College 1 – Risico’s van het beroep van tandarts (09-10-2019)
Literatuur: Risico’s van het beroep van tandarts – Hokwerda (nestor)
Morbiditeit
= een ziekte cijfer. Hoeveel procent lijdt aan de ziekte/hoe vaak komt het voor.
• De verhouding van het aantal lijders aan een bepaalde ziekte tot de gehele
bevolking
• De mate van invaliditeit die overblijft na het doorstaan van een ziekte of operatie
Risico (= hazard)
= de kans op een gevaar/de kans dat een ongewenste gebeurtenis optreedt, deze kan
zowel positieve als negatieve gevolgen hebben
® effect ∙ kans = risico
Bij risico’s wordt er onderscheid gemaakt tussen:
• Expositie: hoe vaak komt iets voor/wat is de frequentie?
• Likelihood: hoe vaak is er al eens iets fout gegaan?
• Consequentie: wat zijn de gevolgen?
Bedrijfsrisico
= het risico wat je hebt bij het uitoefenen van het beroep.
® Bijvoorbeeld: het risico bij hanteren van een wasmes of een sonde, hiermee zou
je de patiënt (of jezelf) kunnen verwonden, dit is een bedrijfsrisico.
Risico’s waar de tandarts aan bloot staat zijn:
• Klinische risico’s
• Operationele risico’s
Þ Hiervoor hebben we de ARBO wet (= wet op de arbeidsomstandigheden):
hierbij is de werkgever verplicht tot het doen van Risico-Inventarisatie en
Evaluatie (RIE) à Hoe groot is het risico dat iets minder goed gaat?
→ Er dient altijd een preventiemedewerker aangesteld te zijn, met minder
dan 15 medewerkers mag de tandarts het zelf doen.
• Zakelijke risico’s
• Reputatie risico’s
Wanneer er in de praktijk iets gebeurt, moet je het protocol
(acute medische) noodsituaties handhaven.
® Het doel hiervan is: bij acute medische noodsituaties
hulpverlening organiseren en indien nodig
reanimatie starten.
1
,Werken aan de stoel (H2, specifieke hoofdstukken)
De kans op aandoeningen en/of klachten aan het bewegingsapparaat (= nek, schouders,
armen) is vrij groot bij het beroep tandarts.
® Hierdoor is er onder tandartsen zo’n 20-30% langdurig ziekteverzuim
Oorzaken voor huidirritatie/contactallergie in de tandheelkundige praktijk zijn o.a.:
• Handschoenen
• Afdrukmaterialen
• Amalgaammengsel
• Röntgenstraling
• Natriumhypochloriet (= desinfectiemiddel)
• Reinigingsproducten en desinfectantia
Onrealistisch optimisme
= mensen denken dat positieve gebeurtenissen eerder henzelf overkomen dan anderen.
• Hebben een lage zelfinschatting op (behalen van) negatief resultaat
• Een hoge zelfinschatting op (behalen van) positief resultaat
• Hoge inschatting op (behalen van) negatief resultaat voor de ander
Waarom onrealistisch optimisme?
• Motivationeel: hierdoor bescherm je je eigen waarde
• Controle: je hebt wel controle over je eigen handelen, maar niet over dat van een
ander
• Onspecificiteit van de vergelijkingsander: je weet niet wie dat is en krijgt snel een
vooroordeel
Moraliteit van tandartsen
= het sterftepercentage. De tandarts…:
• Behoort tot de hoogste inkomensgroep
• Heeft een goede sociale status
• Heeft een hoge ontwikkelingsgraad: goede levensstijl en dieet, minder betrokken
bij vechtpartijen en minder roken
De tandarts heeft vaker last van…:
• (werk)stress
• Misbruik van geneesmiddelen
• Alcoholverslaving
Dat tandartsen vaker zelfmoord plegen is geen ‘ding’, om hier zeker van te zijn is er
meer en beter onderzoek nodig.
® Een verklaring voor vaker zelfmoord onder tandartsen, zou kunnen zijn dat dit
vaker onder de aandacht komt, omdat deze sneller gemist worden.
2
,College 2 – Steriliteit en hygiëne (10-10-2019)
Literatuur: Samenwerken in de mondzorg p. 57-71 (CMB) + Medische sociologie H6
en H7 + Medische Ethiek H7.2,3,4 en H8.3
Hepatitis B en C
= een virus. Is vele male besmettelijker dan HIV.
Prevalentie in nederland:
• Hep B: 40000 mensen
• Hep C: 28000 mensen
Voor hepatitis C bestaat geen vaccinatie. Wanneer je hiervoor een late diagnose krijgt, is
er vaak een levertransplantatie nodig.
® Behandeling voor hep C kost €51.000
Tuberculose (TBC)
= wordt veroorzaakt door een bacterie en is een infectieziekte. Komt weinig voor in
Nederland. Wereldwijd is 1/3 van de bevolking besmet met TBC. Het wordt
overgedragen door aërosolen.
® Het is een latente ziekte (= onzichtbaar aanwezig)
Infectie risico
Bijvoorbeeld na een prikaccident, heb je als tandarts … kans op infectie. Geldt als je weet
dat de patiënt die je behandeld besmet is met een van onderstaande infecties.
• Hepatitis B kans van 6% (HBsAg postieve patiënt) Kans op krijgen van infectie
• Hepatitis B kans van 30% (HBeAg positieve patiënt) hangt af van de patiënt
• Hepatitis C kans van 0,5-1,8%
• HIV kans van 0,3%
Bacteriën
Zijn groter dan virussen, namelijk 0,3-10 µm. Bacteriën groeien exponentieel en kunnen
zelfstandig groeien. Een voorbeeld van een ziekte veroorzaakt door bacteriën is:
• TBC
Virussen
Zijn relatief klein, namelijk 0,01-0,25 µm. Een virus heeft een gastheercel nodig om te
kunnen leven en zich te vermenigvuldigen. Voorbeelden van ziektes veroorzaakt door een
virus zijn:
• Hepatitis B
• Hepatitis C
Virussen missen het translatie en
transcriptie mechanisme, hierdoor
kunnen ze kun DNA/RNA niet
repliceren. Daarom infiltreren zij in
een gastheercel en gebruiken zij het
transcriptie en translatie
mechanisme van deze
menselijke/dierlijke cel, wat ervoor
zorg dat zij zich kunnen wel
vermenigvuldigen.
3
, Kruiscontaminatie en kruisinfectie
• Contaminatie: de bacterie in op of in je lichaam aanwezig, maar je weet niet of
deze ook een ziekte gaat veroorzaken
• Infectie: de bacterie zit in je lichaam en deze komt tot uiting. Je wordt ziek.
De infectieketen is de contaminatie tot en met de uiting van de ziekte. Voordat de ziekte
ontstaat moet de hele infectieketen doorlopen zijn.
1. Er moet een bacterie of virus aanwezig zijn.
Þ Infectieus agens
2. Deze bacterie/virus moet aanwezig zijn in of op
het ‘reservoir’ mens of dier
Þ Reservoir
3. Er moeten uittredingswegen voor het micro-
organisme aanwezig zijn
Þ Portal of exit
4. Ze moeten zich via transmissie kunnen
verspreiden naar andere mensen via direct of
indirect contact
Þ Besmettingsweg
5. Door bijvoorbeeld inademing kunnen aërosolen
ingeademd worden door een ander persoon.
Þ Portal of entry
6. Als iemand last heeft van een lagere weerstand
zal deze hier gevoelig voor zijn en kan deze
persoon ziek worden.
Þ Gevoelige gastheer
* Direct contact: via aanraking, bijvoorbeeld het geven van een hand.
* Indirect contact: in de tandheelkunde via instrumentarium
Contact transmissie mogelijkheden:
• Droplets: zijn druppels die kleiner zijn dan 100 µm en deze blijven heel lang in de
lucht zweven en zijn via inademing op te nemen in de longen. Kunnen maximaal
1 meter in de lucht overbruggen.
• Airborne: allerlei partikeltjes die in de lucht zweven. Deze kunnen meer dan 1
meter afstand in de lucht overbruggen.
• Vectoren: zijn overdracht van micro-organismen via dieren of insecten.
ß Portal of exit zijn onder andere: ogen, oren,
neus, mond, huid, anus, etc.
Portal of entry zijn onder andere: ogen, neus,
oren, mond, vagina, anus, urinebuis à
4
