Samenvatting Interculturele communicatie - Blok 1.4

Samenvatting Interculturele communicatie
– Blok 1.4
Boek: Met nieuwe ogen


Hoofdstuk 1 – Cultuur en cultuurelementen
1.1 Inleiding
 Onze samenleving is bezig te veranderen in een global village
- Meer oog hebben voor de cultuur en achtergrond van anderen.
 Transculturalisatie: is een veranderingsproces met als doel de realisatie van een
gelijkwaardige positie van iedereen, ongeacht zijn culturele achtergrond.
- In dit proces kan gebruik gemaakt worden van cultuurverschillen tussen mensen.

1.2 Cultuur
 Er zijn veel definities voor cultuur:
- Cultuur: Is een samenhangend stelsel van voorstellingen, opvattingen, kennis,
gewoonten, verwachtingen, waarden en normen dat de leden van een
samenleving overdragen aan volgende generaties.
- Een dynamisch proces van uitstraling, opname, wijziging, confrontatie,
verwerping, reconstructie en interventie.
- Een samenhangend stelsel van oplossingen voor bepaalde problemen.
 Cultuur is dynamisch
 Traditie: Is een oud cultuur gebruik dat de nieuwe krachten van differentiëring en
integratie tegengaat.
 Waarde: Is een object dat voor de leden van een groep emotionele betekenis heeft,
maar staat ook voor de emotionele betekenis zelf die de leden van een groep ergens
aan hechten.
 Norm: Is een gedragsregel. Deze regel kan van tweeërlei aard zijn:
- Statisch: de meerderheid gedraagt zich als in de norm beschreven.
- Ideëel: men behoort zijn als in de norm gesteld te gedragen.

Volgens Kloos zijn de definities van cultuur in 5 categorieën in te delen:
1. Opsommende definities: cultuur is een samenhangend stelsel van kunst, wetten,
gewoonten, enz. dat mensen zich eigen maken als lid van een bepaalde
gemeenschap.
2. Historische definities: cultuur is het van de voorouders geërfde stelsel van
gewoonten en aannames dat ons leven bepaalt.
3. Normatieve definities: een samenleving bestaat uit mensen, de wijze waarop ze zich
gedragen wordt bepaald door hun cultuur.
4. Psychologische definities: cultuur is een gezamenlijk aangeleerd patroon van
gedragingen waardoor biologische behoeften gereguleerd worden.
5. Structurele definities: cultuur bestaat uit vaste onderling samenhangende gewoonten
van bepaalde sociale groepen.



1

, 1.2.1 Elk individu kent meerdere culturen
 Een persoon heeft meerdere culturen en sociale identiteiten naast zijn etnische
cultuur, namelijk sekse, opleiding, leeftijd, beroep, enz.
 Cultuurelementen zijn onderdelen van een cultuur die kenmerkend zijn voor een
bepaalde (groeps)cultuur.

1.2.2 Hoe een cultuur te leren kennen?
 Het ui-diagram van Hofstede bestaat uit een aantal elementen:
- Waarden, rituelen, helden en symbolen.
 Deze cultuurelementen worden zichtbaar gemaakt door prakrijken, zoals tradities en
cultuuruitingen.
 De ui is een symbool voor verschillende lagen van een cultuur.
 Bij een waarde kun je denken aan zelfontplooiing, zekerheid, gezondheid,
vriendschap, respect, carrière maken, gezinsleven, enz.
 Ritueel: Is een sterk geformaliseerd gedrag ten aanzien van bepaalde waarden.
 Overgangsrituelen: Hebben als functie mensen te helpen bij belangrijke
overgangsfasen in het leven, zoals geboorte, puberteit, huwelijk, etc.
 Intensiveringsrituelen: dienen om gemeenschap te versterken.
- Bijv. verjaardagen, kraamvisite, diplomering, huwelijksfeest, etc.
 Een held: Is iemand die voor een groep een belangrijk identificatiemodel is. Het kan
gaan om een levende of reeds overleden persoon die eigenschappen
vertegenwoordigt die een cultuur in hoog aanzien staan.
 Een symbool: Is een voorwerp, een teken of een gebaar dat verwijst naar een
persoon, een idee of een kwaliteit.

1.3 Levensbeschouwing en religie
 We spreken van religie als een levensbeschouwing de verklaring van allerlei
verschijnselen en gebeurtenissen buiten de alledaagse werkelijkheid zoekt.
 Biologische behoeften zijn bijv. voedsel en voortplanting
 Instrumentele behoeften zijn onder andere wetten en opvoeding
 Integratieve behoeften zijn religie en kunst.
 Naast de wereldreligies, zoals jodendom, christendom, islam, etc. is er nog een grote
groep natuurreligies als winti, santeria en candomblé, waarin ook aan dieren en
voorwerpen een ziel wordt toegekend.
 Bij magie horen inzichten, rituelen, praktijken en de daarbij behorende voorwerpen
die te maken hebben met immanente.
- Immanent wil zeggen: het binnenwereldse, relatief buitenmenselijke.
 Bij magie gaat het vooral om het manipuleren van onpersoonlijke, bovennatuurlijke
krachten.
 Als het gaat om manipulatie van krachten binnen een personalistische attributie,
spreken we van sjamanisme.




2