6VWO scheikunde samenvatting H12 - Kunststoffen
12.1 Kunststoffen op macroniveau
Thermoplasten en thermoharders
Kunststoffen
smelten smelten niet
kunnen kunnen niet
oplossen oplossen
Thermoplasten Thermoharders
Plastics zijn kunststoffen en kunnen zowel thermoharders als thermoplasten zijn.
Kunststof afval recyclen
Recycleersymbolen = geeft aan welke kunststofsoort gebruikt is (BINAS 97D).
Scheiden van kunststofsoorten:
- Drijf-zinkmethode (gebaseerd op verschil in dichtheid)
➔ Van thermoplasten worden korrels gemaakt = granulaat
Thermisch recyclen = het verbranden van afval.
12.2 Additiepolymeren
Macromoleculen
Monomeren → Macromoleculen → Polymeren
Polymerisatie = de reactie waarbij monomeermoleculen aan elkaar koppelen.
Repeterende eenheid (↓) = de monomeren die herhaaldelijk in een polymeer voorkomen.
Additiepolymerisatie
Additiepolymerisatie (polyadditie) = het maken van een polymeer doordat de C=C binding van het
monomeer openbreekt en er twee ‘open’ uiteinden ontstaan waar meerdere monomeren aan
kunnen binden.
Naamgeving: poly + naam van monomeer
Structuurformule van polymeren
3 repeterende eenheden (zoals in de afbeelding hiernaast) is vaak
gebruikelijk bij het opstellen van de structuurformule van een stukje
polymeer.
, Mechanisme van de additiepolymerisatie
Initiator = een stof die bestaat uit moleculen met een binding die gemakkelijk breekt waarbij een
radicaal ontstaat en op deze manier de polymerisatie start.
Ontleding
Ketenlengte
Polymerisatiegraad = het gemiddelde aantal monomeereenheden per keten.
Hoe meer initiatoren in het mengsel, hoe groter de kans op terminatie, hoe korter de ketens.
Hoe groter de polymerisatiegraad (en dus molecuulmassa), hoe sterker het product.
Polymerisatiesnelheid = de snelheid waarmee de monomeermoleculen aan een keten gekoppeld
worden.
12.3 Eigenschappen verklaren
Thermoplasten op microniveau
De polymeerketens van een thermoplast zijn overwegend lineair (hoe hoger de temperatuur van
een thermoplast, hoe weker de thermoplast wordt, omdat de vanderwaalsbinding tussen de ketens
deels wordt overwonnen (smelttraject)).
- Tg = glastemperatuur = verwekingspunt van een thermoplast
Copolymeren
Copolymeer = een polymeer die uit meer soorten monomeren bestaat.
Thermoharders
Eigenschappen:
- Monomeren ← twee/meerdere functionele groepen.
➔ Crosslinks kunnen gevormd worden.
➔ Driedimensionaal netwerk (niet lineair)
➔ Smelten/vervormen is niet mogelijk.
12.1 Kunststoffen op macroniveau
Thermoplasten en thermoharders
Kunststoffen
smelten smelten niet
kunnen kunnen niet
oplossen oplossen
Thermoplasten Thermoharders
Plastics zijn kunststoffen en kunnen zowel thermoharders als thermoplasten zijn.
Kunststof afval recyclen
Recycleersymbolen = geeft aan welke kunststofsoort gebruikt is (BINAS 97D).
Scheiden van kunststofsoorten:
- Drijf-zinkmethode (gebaseerd op verschil in dichtheid)
➔ Van thermoplasten worden korrels gemaakt = granulaat
Thermisch recyclen = het verbranden van afval.
12.2 Additiepolymeren
Macromoleculen
Monomeren → Macromoleculen → Polymeren
Polymerisatie = de reactie waarbij monomeermoleculen aan elkaar koppelen.
Repeterende eenheid (↓) = de monomeren die herhaaldelijk in een polymeer voorkomen.
Additiepolymerisatie
Additiepolymerisatie (polyadditie) = het maken van een polymeer doordat de C=C binding van het
monomeer openbreekt en er twee ‘open’ uiteinden ontstaan waar meerdere monomeren aan
kunnen binden.
Naamgeving: poly + naam van monomeer
Structuurformule van polymeren
3 repeterende eenheden (zoals in de afbeelding hiernaast) is vaak
gebruikelijk bij het opstellen van de structuurformule van een stukje
polymeer.
, Mechanisme van de additiepolymerisatie
Initiator = een stof die bestaat uit moleculen met een binding die gemakkelijk breekt waarbij een
radicaal ontstaat en op deze manier de polymerisatie start.
Ontleding
Ketenlengte
Polymerisatiegraad = het gemiddelde aantal monomeereenheden per keten.
Hoe meer initiatoren in het mengsel, hoe groter de kans op terminatie, hoe korter de ketens.
Hoe groter de polymerisatiegraad (en dus molecuulmassa), hoe sterker het product.
Polymerisatiesnelheid = de snelheid waarmee de monomeermoleculen aan een keten gekoppeld
worden.
12.3 Eigenschappen verklaren
Thermoplasten op microniveau
De polymeerketens van een thermoplast zijn overwegend lineair (hoe hoger de temperatuur van
een thermoplast, hoe weker de thermoplast wordt, omdat de vanderwaalsbinding tussen de ketens
deels wordt overwonnen (smelttraject)).
- Tg = glastemperatuur = verwekingspunt van een thermoplast
Copolymeren
Copolymeer = een polymeer die uit meer soorten monomeren bestaat.
Thermoharders
Eigenschappen:
- Monomeren ← twee/meerdere functionele groepen.
➔ Crosslinks kunnen gevormd worden.
➔ Driedimensionaal netwerk (niet lineair)
➔ Smelten/vervormen is niet mogelijk.
