Uitwerking examenmatrijs
Bestuursrecht specialisatie
1.1 De kandidaat onderbouwt of een handeling van de overheid valt onder de
bevoegdheden van de wetgevende, uitvoerende of rechtsprekende macht.
Machtenscheiding in Nederland=
Volgens de leer der machtenscheiding (van Montesquieu) zijn er:
Drie overheidstaken: wetgeving, bestuur en rechtspraak en
Worden deze drie taken door drie van elkaar onafhankelijke overheidsorganen
uitgevoerd.
Rechtsprekende macht: Bestaat uit onafhankelijke rechters en OM.
Wetgevende macht Uitvoerende macht (Bestuur)
Rijk Regering Regering
(Koning + Ministers) (Koning + Ministers)
gezamenlijk met de
Tweede en Eerste Kamer (Staten
Generaal) Art. 81 GW
Provincie Provinciale Staten Gedeputeerde Staten en de Commissaris
Art. 127 GW van de Koning
Gemeente Gemeenteraad College van Burgemeester & Wethouders
Art. 127 GW en de Burgemeester
In Nederland is de rechtspraak in handen van onafhankelijke rechters. Doordat de Regering
(Koning en ministers) zowel het bestuur (de uitvoerende macht) is als (onderdeel van) de
Wetgevende macht, kennen we in Nederland geen zuivere machtenscheiding. Zie volgend
schema.
Volksvertegenwoordiging Dagelijks bestuur
Rijk Tweede en Eerste Kamer Regering (Koning + ministers)
Provincie Provinciale Staten Gedeputeerde Staten en de Commissaris
van de Koning
Gemeente Gemeenteraad College van Burgemeester &
Wethouders en de Burgemeester
1.2 De kandidaat beoordeelt of een bestuursorgaan onder de bestuurslaag rijk,
provincie of gemeente valt, dan wel een zelfstandig bestuursorgaan is.
Privaatrechtelijke rechtspersonen=
Zijn opgericht door mensen, zoals nv, bv, stichting, verenigingen
A-organen:
Alles wat ze doen valt onder het AWB
B-organen:
Geldt de AWB alleen als ze met hun overheidstaak bezig zijn.
Openbare lichamen publiekrechtelijke rechtspersonen=
, Worden in het leven geroepen.
Rijk, provincie, gemeente (onder gezag centrale overheid) =
Rijk minister, regering
Provincie provinciale staten, gedeputeerde staat, commissaris van de koning
Gemeente gemeenteraad, college van B&W, burgemeester.
Zelfstandig bestuursorgaan=
Bestuursorgaan dat zelfstandig een bepaald deel van het bestuursrecht uitvoert en losstaat
van de centrale overheid. (UWV, kamer van koophandel, rijksuniversiteit Maastricht,
commissariaat voor de media)
Andere persoon of ander college met openbaar gezag bekleed Privaatrechtelijke
rechtspersoon
CBR
Vele autogarages enz.
Zij voeren typische overheidsraken uit
1.3 De kandidaat onderbouwt of er in een situatie sprake is van autonomie of
medebewind
De overheidslagen hebben eigen bevoegdheden:
Autonomie (art. 124 lid1 GW)
Bij autonomie beschikken provincies en gemeenten over taken en bevoegdheden om
hun eigen huishouding te regelen, onafhankelijk van de landelijke overheid.
De taken en bevoegdheden berusten op de Grondwet, de Provinciewet en de
Gemeentewet.
Provincies en gemeenten zijn vrij om alle taken inzake hun huishouding op zich te nemen
zolang zij daardoor niet in strijd handelen met hogere wettelijke voorschriften.
Zo mag een gemeente zelf regels maken voor de subsidie aan culturele organisaties of aan
sportverenigingen in de gemeente (behalve als er al een provinciale of landelijke regeling is
die deze subsidies regelt). Ook kan een gemeente b.v. zelf regels maken over wanneer je je
huisvuil op straat mag zetten of waar je je hond mag uitlaten of waar je mag kamperen of
waar je een huis mag bouwen.
Medebewind (art. 124 lid 2 GW)
Bij medebewind hebben gemeenten en provincies de taak en de verplichting om mee te
werken aan de uitvoering van regelingen van de landelijke overheid.
De taken en bevoegdheden berusten op ‘bijzondere’ wetten.
Denk als voorbeeld voor de gemeente aan de uitvoering van de Participatiewet, de
Jeugdwet, de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) etc. Als voorbeeld bij de
provincie kun je denken aan uitvoering van regelgeving op het gebied van ruimtelijke
ordening en milieubeheer.
2.1 kandidaat onderbouwt voor een situatie op grond van welke wettelijke bepaling
een overheidsorgaan mag optreden (legaliteitsbeginsel).
Bestuursrecht specialisatie
1.1 De kandidaat onderbouwt of een handeling van de overheid valt onder de
bevoegdheden van de wetgevende, uitvoerende of rechtsprekende macht.
Machtenscheiding in Nederland=
Volgens de leer der machtenscheiding (van Montesquieu) zijn er:
Drie overheidstaken: wetgeving, bestuur en rechtspraak en
Worden deze drie taken door drie van elkaar onafhankelijke overheidsorganen
uitgevoerd.
Rechtsprekende macht: Bestaat uit onafhankelijke rechters en OM.
Wetgevende macht Uitvoerende macht (Bestuur)
Rijk Regering Regering
(Koning + Ministers) (Koning + Ministers)
gezamenlijk met de
Tweede en Eerste Kamer (Staten
Generaal) Art. 81 GW
Provincie Provinciale Staten Gedeputeerde Staten en de Commissaris
Art. 127 GW van de Koning
Gemeente Gemeenteraad College van Burgemeester & Wethouders
Art. 127 GW en de Burgemeester
In Nederland is de rechtspraak in handen van onafhankelijke rechters. Doordat de Regering
(Koning en ministers) zowel het bestuur (de uitvoerende macht) is als (onderdeel van) de
Wetgevende macht, kennen we in Nederland geen zuivere machtenscheiding. Zie volgend
schema.
Volksvertegenwoordiging Dagelijks bestuur
Rijk Tweede en Eerste Kamer Regering (Koning + ministers)
Provincie Provinciale Staten Gedeputeerde Staten en de Commissaris
van de Koning
Gemeente Gemeenteraad College van Burgemeester &
Wethouders en de Burgemeester
1.2 De kandidaat beoordeelt of een bestuursorgaan onder de bestuurslaag rijk,
provincie of gemeente valt, dan wel een zelfstandig bestuursorgaan is.
Privaatrechtelijke rechtspersonen=
Zijn opgericht door mensen, zoals nv, bv, stichting, verenigingen
A-organen:
Alles wat ze doen valt onder het AWB
B-organen:
Geldt de AWB alleen als ze met hun overheidstaak bezig zijn.
Openbare lichamen publiekrechtelijke rechtspersonen=
, Worden in het leven geroepen.
Rijk, provincie, gemeente (onder gezag centrale overheid) =
Rijk minister, regering
Provincie provinciale staten, gedeputeerde staat, commissaris van de koning
Gemeente gemeenteraad, college van B&W, burgemeester.
Zelfstandig bestuursorgaan=
Bestuursorgaan dat zelfstandig een bepaald deel van het bestuursrecht uitvoert en losstaat
van de centrale overheid. (UWV, kamer van koophandel, rijksuniversiteit Maastricht,
commissariaat voor de media)
Andere persoon of ander college met openbaar gezag bekleed Privaatrechtelijke
rechtspersoon
CBR
Vele autogarages enz.
Zij voeren typische overheidsraken uit
1.3 De kandidaat onderbouwt of er in een situatie sprake is van autonomie of
medebewind
De overheidslagen hebben eigen bevoegdheden:
Autonomie (art. 124 lid1 GW)
Bij autonomie beschikken provincies en gemeenten over taken en bevoegdheden om
hun eigen huishouding te regelen, onafhankelijk van de landelijke overheid.
De taken en bevoegdheden berusten op de Grondwet, de Provinciewet en de
Gemeentewet.
Provincies en gemeenten zijn vrij om alle taken inzake hun huishouding op zich te nemen
zolang zij daardoor niet in strijd handelen met hogere wettelijke voorschriften.
Zo mag een gemeente zelf regels maken voor de subsidie aan culturele organisaties of aan
sportverenigingen in de gemeente (behalve als er al een provinciale of landelijke regeling is
die deze subsidies regelt). Ook kan een gemeente b.v. zelf regels maken over wanneer je je
huisvuil op straat mag zetten of waar je je hond mag uitlaten of waar je mag kamperen of
waar je een huis mag bouwen.
Medebewind (art. 124 lid 2 GW)
Bij medebewind hebben gemeenten en provincies de taak en de verplichting om mee te
werken aan de uitvoering van regelingen van de landelijke overheid.
De taken en bevoegdheden berusten op ‘bijzondere’ wetten.
Denk als voorbeeld voor de gemeente aan de uitvoering van de Participatiewet, de
Jeugdwet, de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) etc. Als voorbeeld bij de
provincie kun je denken aan uitvoering van regelgeving op het gebied van ruimtelijke
ordening en milieubeheer.
2.1 kandidaat onderbouwt voor een situatie op grond van welke wettelijke bepaling
een overheidsorgaan mag optreden (legaliteitsbeginsel).
