Hostile attribution bias
Modern theory of aggression
Zie de onderstaande afbeelding voor het gehele model. Er wordt onderscheid gemaakt tussen sociale en
persoonlijke determinanten. In de literatuur zijn deze met elkaar verbonden. Hieronder zullen een aantal
determinanten worden uitgelegd:
• Cues associated with aggression: dit zijn ervaringsstructuren opgeslagen in het verleden bv. bij agressie
heb je negatieve gehechtheids-gerelateerde ervaringen en personen. Je kan dit ook zien als het lange
termijn geheugen; hier sla je heel veel dingen in op, waar je je niet van bewust bent. Je hebt impliciete
overtuigingen opgeslagen in interne werkmodellen, deze worden aangepakt in Schema Focused
Therapy.
• Beliefs about aggression: bv. als iemand opgroeit in een slechte buurt, gelooft diegene dat agressie
een gerechtvaardigde manier is om doelen te bereiken.
• Type A behavior pattern: persoonlijke determinant gerelateerd aan agressie. Mensen met dit patroon
zijn zeer competitief, hebben zeer hoge doelen voor henzelf en anderen, weinig veerkracht, zijn
sociaal vrij snel geërgerd, hoge agressie en onvoldoende coping en zelfregulatie.
Intergenerationele theorie
De vraag is hoe deze beliefs/pro-agressieve waarden worden opgebouwd. Het onderstaande model gaat
hierop in. Deze stelt dat kinderen die negatieve dingen hebben meegemaakt in de kindertijd deze negatieve
ervaringen en personen gaan opslaan. Dit heeft invloed op de stress-response en emotionele verwerking.
Criminaliteit en agressie gaan vaak samen; betrekt korte termijndoelen en persoonlijk gewin. Agressieve
personen willen snelle termijn bevrediging en hebben weinig remmende vaardigheden (coping). Dit is heel
normaal in de vroege adolescentie, waar het bij een normale ontwikkeling bij het ouder worden moet
afremmen. Een voorbeeld van een intergenerationeel patroon zijn multi-probleemgezinnen, waar leden bv.
andere waardes hebben over misbruik en agressie.
1
, Hostile attribution bias
Er kan onderscheid gemaakt worden tussen (minstens) twee soorten agressie:
• Hostiele agressie: gedrag bedoeld om anderen fysiek of psychologisch te schaden, gemotiveerd door
gevoelens van boosheid en hostiliteit.
• Instrumentele agressie: gedrag bedoeld om een ander te schaden in de dienst van motieven anders
dan pure hostiliteit (bv. voor aandacht, welzijn, en voor voordelige politieke en ideologische
oorzaken).
Definitie: HAB is de neiging om het gedrag van anderen in verschillende situaties (ambigue én duidelijke
situaties) te interpreteren als bedreigend, agressief of beide. Mensen die HAB vertonen, denken dat
(dubbelzinnig) gedrag van anderen vijandig is en vaak op hen gericht is, terwijl degenen die HAB niet
vertonen het gedrag van anderen op een niet-bedreigende manier interpreteren. Mensen die HAB ervaren,
reageren vaak op een agressieve manier op anderen, omdat ze het gedrag van anderen als een persoonlijke
bedreiging zien.
2