Zeer uitgebreide samenvatting. Mijn inziens een stuk beter leesbaar dan het boek en behandelt alle stof van
het boek [de Methode van het materiële strafrecht] van Nicolaas Rozemond
Jaar van uitgave: 2011
Druk: 2 (meest recente)
Inhoudsopgave:
HOOFDSTUK 1 METHODE
HOOFDSTUK 2 LEGALITEIT
HOOFDSTUK 3 INTERPRETATIE
HOOFDSTUK 4 DADERSCHAP
HOOFDSTUK 5 CAUSALITEIT
HOOFDSTUK 6 OPZET, SCHULD, VERWIJT
HOOFDSTUK 7 ONTOEREKENBAARHEID EN PSYCHISCHE OVERMACHT
HOOFDSTUK 8 OVERMACHT EN EUTHANASIE
HOOFDSTUK 9 NOODWEER EN NOODWEEREXCES
HOOFDSTUK 10 POGING EN VOORBEREIDING
HOOFDSTUK 11 DEELNEMING
,
, Hoofdstuk 1 Methode
In de wet staan veel algemene begrippen die niet verder worden geformuleerd. Voorbeelden van deze
algemene begrippen zijn ‘begin van uitvoering’ en ‘noodweerexces’. Doordat deze begrippen niet in de wet
zijn geformuleerd moet de rechter bepalen hoe hij deze algemene begrippen toepast in concrete gevallen. Het
doel hiervan is om maatschappelijk onaanvaardbaar gedrag strafbaar te stellen. Er zijn echter moeilijke
gevallen waarin het niet zeker is of er sprake is van strafbaar gedrag. Is er sprake van een begin van een
uitvoering wanneer je een hakbijl koopt ter voorbereiding van een inbraak? Is er sprake van een begin van
een uitvoering als je met deze hakbijl uit de auto stapt voor het huis waar je wilt gaan inbreken? Dergelijke
vragen kunnen de oorzaak zijn van rechtspraak waarin een rechter uitspraak doet of een specifieke gedraging
valt onder een algemeen begrip. De criteria worden geformuleerd in standaardarresten. Vaak zijn deze
criteria niet concreet genoeg en worden ze nader omschreven in variatiearresten. In een positief variatiearrest
wordt een gebeurtenis met behulp van criteria geformuleerd door de Hoge Raad onder een wetsbegrip
gebracht. In een negatief variatiearrest legt de Hoge Raad uit waarom de specifieke gebeurtenis niet onder
een wetsbegrip valt.
Medeplegen is een voorbeeld voor zo’n algemeen begrip. In de wet staat geen duidelijke omschrijving van
medeplegen. In het standaardarrest Wormerveerse brandstichting wordt een criterium gegeven. Deze luidt:
“een medepleger is iemand die volledig en nauw met de pleger van het feit samenwerkt.” Volledig en nauwe
samenwerking is vaag criterium. De Hoge Raad heeft dit criterium nader uitgelegd in de variatiearresten.
Lijken de feiten uit een casus sterk op de feiten uit de positieve variatiearresten Bacchus of Overval te
Oirschot dan kan je aannemen dat er in de casus sprake is van medeplegen. Lijken de feiten meer op de
feiten uit het negatieve variatiearrest Sportkantine dan ziet het er naar uit dat er geen sprake is van
medeplegen.
De stappen die je moet maken bij de methode van het materiële strafrecht is als volgt:
1. Zoek het algemene begrip op in een wettelijke bepaling
2. Zoek het criterium van het algemene begrip op in een standaardarrest
3. Vergelijk de feiten van het geval met de feiten van het standaardarrest en de variatiearresten
4. Beoordeel of de casus onder het algemene begrip valt of niet.
Deze methode zorgt voor complicaties. Vaak zijn criteria alsnog niet helemaal duidelijk en gebruikt de Hoge
Raad wisselende formuleringen. Het is niet altijd helder of een afwijkende formulering betekent dat het
criterium hetzelfde is gebleven of dat het criterium is veranderd.
Dit zijn de belangrijkste standaardarresten gekoppeld aan een algemeen begrip en aan de beknopte
beschrijving van het bijhorende criterium.
Arrest Algemeen begrip Criterium
IJzerdraad Daderschap Beschikking en aanvaarding
Letale longembolie Causaliteit Redelijke toerekening
Aanmerkelijke kans Voorwaardelijk opzet Willens en wetens aanvaarden
Overmacht in de zin van
Opticien Conflict van plichten
noodtoestand
Ondraaglijk en uitzichtloos
Euthanasie Alkmaar Overmacht en euthanasie
lijden
Uiterlijke verschijningsvorm op
Cito Begin van uitvoering
voltooiing gericht
Uiterlijke
Ford Transit Kennelijke bestemming verschijningsvorm¸gebruik en
crimineel doel
het boek [de Methode van het materiële strafrecht] van Nicolaas Rozemond
Jaar van uitgave: 2011
Druk: 2 (meest recente)
Inhoudsopgave:
HOOFDSTUK 1 METHODE
HOOFDSTUK 2 LEGALITEIT
HOOFDSTUK 3 INTERPRETATIE
HOOFDSTUK 4 DADERSCHAP
HOOFDSTUK 5 CAUSALITEIT
HOOFDSTUK 6 OPZET, SCHULD, VERWIJT
HOOFDSTUK 7 ONTOEREKENBAARHEID EN PSYCHISCHE OVERMACHT
HOOFDSTUK 8 OVERMACHT EN EUTHANASIE
HOOFDSTUK 9 NOODWEER EN NOODWEEREXCES
HOOFDSTUK 10 POGING EN VOORBEREIDING
HOOFDSTUK 11 DEELNEMING
,
, Hoofdstuk 1 Methode
In de wet staan veel algemene begrippen die niet verder worden geformuleerd. Voorbeelden van deze
algemene begrippen zijn ‘begin van uitvoering’ en ‘noodweerexces’. Doordat deze begrippen niet in de wet
zijn geformuleerd moet de rechter bepalen hoe hij deze algemene begrippen toepast in concrete gevallen. Het
doel hiervan is om maatschappelijk onaanvaardbaar gedrag strafbaar te stellen. Er zijn echter moeilijke
gevallen waarin het niet zeker is of er sprake is van strafbaar gedrag. Is er sprake van een begin van een
uitvoering wanneer je een hakbijl koopt ter voorbereiding van een inbraak? Is er sprake van een begin van
een uitvoering als je met deze hakbijl uit de auto stapt voor het huis waar je wilt gaan inbreken? Dergelijke
vragen kunnen de oorzaak zijn van rechtspraak waarin een rechter uitspraak doet of een specifieke gedraging
valt onder een algemeen begrip. De criteria worden geformuleerd in standaardarresten. Vaak zijn deze
criteria niet concreet genoeg en worden ze nader omschreven in variatiearresten. In een positief variatiearrest
wordt een gebeurtenis met behulp van criteria geformuleerd door de Hoge Raad onder een wetsbegrip
gebracht. In een negatief variatiearrest legt de Hoge Raad uit waarom de specifieke gebeurtenis niet onder
een wetsbegrip valt.
Medeplegen is een voorbeeld voor zo’n algemeen begrip. In de wet staat geen duidelijke omschrijving van
medeplegen. In het standaardarrest Wormerveerse brandstichting wordt een criterium gegeven. Deze luidt:
“een medepleger is iemand die volledig en nauw met de pleger van het feit samenwerkt.” Volledig en nauwe
samenwerking is vaag criterium. De Hoge Raad heeft dit criterium nader uitgelegd in de variatiearresten.
Lijken de feiten uit een casus sterk op de feiten uit de positieve variatiearresten Bacchus of Overval te
Oirschot dan kan je aannemen dat er in de casus sprake is van medeplegen. Lijken de feiten meer op de
feiten uit het negatieve variatiearrest Sportkantine dan ziet het er naar uit dat er geen sprake is van
medeplegen.
De stappen die je moet maken bij de methode van het materiële strafrecht is als volgt:
1. Zoek het algemene begrip op in een wettelijke bepaling
2. Zoek het criterium van het algemene begrip op in een standaardarrest
3. Vergelijk de feiten van het geval met de feiten van het standaardarrest en de variatiearresten
4. Beoordeel of de casus onder het algemene begrip valt of niet.
Deze methode zorgt voor complicaties. Vaak zijn criteria alsnog niet helemaal duidelijk en gebruikt de Hoge
Raad wisselende formuleringen. Het is niet altijd helder of een afwijkende formulering betekent dat het
criterium hetzelfde is gebleven of dat het criterium is veranderd.
Dit zijn de belangrijkste standaardarresten gekoppeld aan een algemeen begrip en aan de beknopte
beschrijving van het bijhorende criterium.
Arrest Algemeen begrip Criterium
IJzerdraad Daderschap Beschikking en aanvaarding
Letale longembolie Causaliteit Redelijke toerekening
Aanmerkelijke kans Voorwaardelijk opzet Willens en wetens aanvaarden
Overmacht in de zin van
Opticien Conflict van plichten
noodtoestand
Ondraaglijk en uitzichtloos
Euthanasie Alkmaar Overmacht en euthanasie
lijden
Uiterlijke verschijningsvorm op
Cito Begin van uitvoering
voltooiing gericht
Uiterlijke
Ford Transit Kennelijke bestemming verschijningsvorm¸gebruik en
crimineel doel
