1.1 College: Introductie
Marktordening in de zorg
Marktfalen v.s. overheidsfalen
Vier stelselwetten
Is de zorg een markt? Ja, er zijn vragers en aanbieders. De volgende cruciale vraag is: hoe moet je die
markt ordenen/organiseren?
Perfecte marktwerking: "onzichtbare hand"
"…he intends only his own gain, and he is in this, as in many other cases, led by an invisible hand to
promote an end which was no part of his intention. Nor is it always the worse for the society that it
was not part of it. by pursuing his own interest he frequently promotes that of the society more
effectually than when he really intends to promote it."
(Adam Smith, The Wealth of Nations, 1776)
Vier voorwaarden perfecte marktwerking
1. Aanbieders verkopen allemaal hetzelfde product (homogeen)
2. Aanbieders zijn prijsnemers
3. Toe- en uittreding is vrij
4. Aanbieders & vragers beschikken over perfecte informatie
Perfecte marktwerking: Pareto-efficiënt
"…the outcome is Pareto efficient in the sense that no reallocation can improve some people's
position without harming the position of at least some others. If price and quantity take anything
other than their equilibrium values, however, it will always be possible to reallocate so as to make at
least some people better of without harming others."
(F&C, H2, blz. 29/30)
De uitkomst van en markt is dusdanig dat je de uitkomst niet kan veranderen zonder iemand anders
er op achteruit laat gaan.
Tegenovergestelde van volkomen concurrentie is monopolie.
Perfecte markwerking in de zorg bestaat niet. Er is geen andere markt die zo belangrijk is die de
vereisten van perfecte concurrentie zo erg schendt.
Marktfalen is een risico als het marktmechanisme niet werkt, dan kan overheidsingrijpen gewenst
zijn. Echter, de overheid kan ook falen. Het is net zo'n groot risico wanneer je van de overheid
perfectie verwacht. De voortdurende uitdaging is marktordening in de zorg, de zoektocht tussen de
juiste balans van marktwerking v.s. overheidsingrijpen.
Het gedachtegoed achter het huidige Nederlandse zorgstelsel is gebaseerd op bekende
internationale principes: toegang tot zorg voor iedereen, solidariteit via een voor iedereen verplichte
en toegankelijke zorgverzekering, en goede kwaliteit van zorg.
Solidariteit is geregeld in 4 stelselwetten:
1. Zvw --> zorgverzekeraars (2/3 van de collectieve financiering gaat hierheen)
2. Wlz --> zorgkantoren
3. Wmo --> gemeenten
4. Jeugdwet --> gemeenten
,Zorgverzekeringswet
Tussen verzekerde en verzekeraar wordt een keuze gemaakt voor zorgverzekering. Tussen
verzekeraar en zorgverlener worden contracten gesloten: tegen welke prijs wordt welke hoeveelheid
zorg geleverd. Tussen verzekerde en zorgverleners kiezen verzekerden bij welke zorgverlener ze
behandeld willen worden. Niet alle zorg is gecontracteerd waardoor de keuze soms beperkt is.
Wet langdurige zorg
Het CIZ stelt een indicatie; hoeveel zorg heeft een patiënt nodig? Er is een onafhankelijke partij
nodig, want een zorgverlener kan er baat bij hebben om te veel behandelingen te geven. De
zorgverlener verdient er geld aan. Per regio heeft de grootste verzekeraar de regie over het
zorgkantoor. Er is geen keuze tussen zorginkopers voor zorgaanbieders, dus de vraag is hoe dit de
prijs beïnvloedt en wat dit betekent voor de patiënten.
, Wet maatschappelijke ondersteuning
De gemeente moet passende ondersteuning bieden aan de burgers in zijn gemeente. Deze zorg is
meer gedecentraliseerd.
Jeugdwet
Deze zorg wordt ook door de gemeente geregeld. De gedachtegang hierachter is dat de gemeente
het beste weet wat haar inwoners nodig hebben.
Thema’s binnen dit blok
Marktfalen & overheidsingrijpen op zorginkoopmarkten
Zorginkoop vanuit bedrijfseconomisch perspectief
Marktfalen & overheidsingrijpen op de zorgverzekeringsmarkt
Juridische randvoorwaarden binnen het Nederlandse zorgstelsel
AVV
In dit blok gaan we kijken naar de verbanden van meerdere variabelen, doormiddel van een
MultiVariate Analyse (MVA). Er zijn 3 analysetechnieken die we behandelen:
1. Variantieanalyse
2. Lineaire regressieanalyse
3. Logistische regressieanalyse
Marktordening in de zorg
Marktfalen v.s. overheidsfalen
Vier stelselwetten
Is de zorg een markt? Ja, er zijn vragers en aanbieders. De volgende cruciale vraag is: hoe moet je die
markt ordenen/organiseren?
Perfecte marktwerking: "onzichtbare hand"
"…he intends only his own gain, and he is in this, as in many other cases, led by an invisible hand to
promote an end which was no part of his intention. Nor is it always the worse for the society that it
was not part of it. by pursuing his own interest he frequently promotes that of the society more
effectually than when he really intends to promote it."
(Adam Smith, The Wealth of Nations, 1776)
Vier voorwaarden perfecte marktwerking
1. Aanbieders verkopen allemaal hetzelfde product (homogeen)
2. Aanbieders zijn prijsnemers
3. Toe- en uittreding is vrij
4. Aanbieders & vragers beschikken over perfecte informatie
Perfecte marktwerking: Pareto-efficiënt
"…the outcome is Pareto efficient in the sense that no reallocation can improve some people's
position without harming the position of at least some others. If price and quantity take anything
other than their equilibrium values, however, it will always be possible to reallocate so as to make at
least some people better of without harming others."
(F&C, H2, blz. 29/30)
De uitkomst van en markt is dusdanig dat je de uitkomst niet kan veranderen zonder iemand anders
er op achteruit laat gaan.
Tegenovergestelde van volkomen concurrentie is monopolie.
Perfecte markwerking in de zorg bestaat niet. Er is geen andere markt die zo belangrijk is die de
vereisten van perfecte concurrentie zo erg schendt.
Marktfalen is een risico als het marktmechanisme niet werkt, dan kan overheidsingrijpen gewenst
zijn. Echter, de overheid kan ook falen. Het is net zo'n groot risico wanneer je van de overheid
perfectie verwacht. De voortdurende uitdaging is marktordening in de zorg, de zoektocht tussen de
juiste balans van marktwerking v.s. overheidsingrijpen.
Het gedachtegoed achter het huidige Nederlandse zorgstelsel is gebaseerd op bekende
internationale principes: toegang tot zorg voor iedereen, solidariteit via een voor iedereen verplichte
en toegankelijke zorgverzekering, en goede kwaliteit van zorg.
Solidariteit is geregeld in 4 stelselwetten:
1. Zvw --> zorgverzekeraars (2/3 van de collectieve financiering gaat hierheen)
2. Wlz --> zorgkantoren
3. Wmo --> gemeenten
4. Jeugdwet --> gemeenten
,Zorgverzekeringswet
Tussen verzekerde en verzekeraar wordt een keuze gemaakt voor zorgverzekering. Tussen
verzekeraar en zorgverlener worden contracten gesloten: tegen welke prijs wordt welke hoeveelheid
zorg geleverd. Tussen verzekerde en zorgverleners kiezen verzekerden bij welke zorgverlener ze
behandeld willen worden. Niet alle zorg is gecontracteerd waardoor de keuze soms beperkt is.
Wet langdurige zorg
Het CIZ stelt een indicatie; hoeveel zorg heeft een patiënt nodig? Er is een onafhankelijke partij
nodig, want een zorgverlener kan er baat bij hebben om te veel behandelingen te geven. De
zorgverlener verdient er geld aan. Per regio heeft de grootste verzekeraar de regie over het
zorgkantoor. Er is geen keuze tussen zorginkopers voor zorgaanbieders, dus de vraag is hoe dit de
prijs beïnvloedt en wat dit betekent voor de patiënten.
, Wet maatschappelijke ondersteuning
De gemeente moet passende ondersteuning bieden aan de burgers in zijn gemeente. Deze zorg is
meer gedecentraliseerd.
Jeugdwet
Deze zorg wordt ook door de gemeente geregeld. De gedachtegang hierachter is dat de gemeente
het beste weet wat haar inwoners nodig hebben.
Thema’s binnen dit blok
Marktfalen & overheidsingrijpen op zorginkoopmarkten
Zorginkoop vanuit bedrijfseconomisch perspectief
Marktfalen & overheidsingrijpen op de zorgverzekeringsmarkt
Juridische randvoorwaarden binnen het Nederlandse zorgstelsel
AVV
In dit blok gaan we kijken naar de verbanden van meerdere variabelen, doormiddel van een
MultiVariate Analyse (MVA). Er zijn 3 analysetechnieken die we behandelen:
1. Variantieanalyse
2. Lineaire regressieanalyse
3. Logistische regressieanalyse
