Samenvatting Alles wat je nodig hebt voor het tentamen Inkomstenbelasting

1 HC 5-9-2023
Beginselen
 Profijtbeginsel (benefit principle)
o Een ieder die profijt heeft van de collectieve goederen en diensten draagt naar
evenredigheid bij aan de financiering
 Draagkrachtbeginsel (ability to pay principle)  bijdrage baseren op draagkracht
 Maatstaf: inkomen/winst/vermogen
Nederlandse belastingwetten
 Materieel belastingrecht (IB, Vpb, BTW)
o Wie moet belasting betalen  subject
o Waarover moet belasting worden betaald  object
o Wanneer moet belasting worden betaald  tijdstip
o Hoeveel belasting moet worden betaald  tarief
 Formeel belastingrecht (AWR, Awb, Inv.)
o Hoe wordt de belasting betaald (aanslag-/aangifte) en welke rechten en plichten

Wet IB 2001
 Natuurlijke personen  art. 2.1 lid 1 IB
 Boxenstelsel  art. 2.3 IB
o Box 1 belastbare inkomen uit werk en woning
 Art. 3.2 IB winst uit onderneming
 Art. 3.80 IB loon
 Art. 3.90 IB ROW
 Art. 3.100 IB periodieke uitkeringen en verstrekkingen
 Art. 3.110 IB inkomsten uit eigen woning (ivm aftrekposten)
o Box 2 belastbare inkomen uit AB  meer dan 5% aandelen uit BV
 Art. 4.1  reguliere- & vervreemdingsvoordelen
 Art. 2.12 IB tarief 26,9 % (DGA)  laag  je betaalt ook Vpb
o Box 3 belastbare inkomen uit sparen en beleggen  vermogen
 Art. 5.1 IB forfaitair rendement (geen werkelijk inkomen)
 Art. 2.13 IB tarief 32 %
 Rendementswijziging m.i.v. 1-1-2017, eerder vast 4%
 Geen verliesverrekening mogelijk
o Art. 2.14 IB rangorderegel

Bronnentheorie
 Voordeel kan alleen tot ‘inkomen’ behoren indien het voortkomt uit ‘bron v inkomen’
 3 algemene cumulatieve eisen:
o Deelname economisch verkeer  Inkomensverwervende activiteiten in
maatschappelijk ruilverkeer
o Voordeel redelijkerwijs te verwachten (objectief)  voordeel bogen
 Objectieve maatstaven redelijke verwachting
 Consul-generaalarrest  geen bron als van tevoren vaststaat dat de
kosten de baten blijvend zullen overtreffen
 Piramidespelarrest  geen bron indien puur speculatief
o Oogmerk vd belastingplichtige

,2 HC 12 september 2023
Belastingplichtigen Wet IB

 Subjectief  wie betaalt belasting
o Binnenlands  natuurlijke personen die in NL wonen
 Heffing obv woonplaatsbeginsel
 Art. 4 AWR: ‘centrum v levensbelangen’; ‘middelpunt sociale leven’;
‘duurzame bank v persoonlijke aard’
 Materiele werkelijkheid doorslaggevend
 Beoordelen vanuit NLs perspectief
o Woonplaatsficties  Art. 2.2 IB; art. 4 AWR
 Wereldinkomen (art. 2.3/2.4 en H3, 4 en 5 IB)
 Aftrek pga en verrekening heffingskortingen
o Buitenlandse belastingplichtigen
 Natuurlijke personen die in buitenland wonen en NLs inkomen genieten
 Heffing obv bron-/situsbeginsel
 Ook andere landen  mogelijk dubbele belastingheffing
o Belastingverdragen om te vk
 Bij afwezigheid belastingverdrag: Besluit vk dubbele belasting 2001
 Nederlands inkomen (art. 2.3/2.4 en H7 IB)
o Art. 7.8 IB vervangt art. 2.5 IB  geen keuze meer, verplicht
 Kwalificerende buitenlands belastingplichtigen
o 90% inkomen of meer uit NL
 Delegatiemogelijkheid als NL inkomen < 90%
 Art. 21bis Uitv.Besl.IB
 Gevolg: belastingplichtig voor NL inkomen (geen
wereldinkomen!)
 Aftrek pga en heffingskortingen voor zover niet in
buitenland genoten
 Geen aftrek pga en geen verrekening heffingskortingen
 Wettekst art. 2.7 IB: wel heffingskorting voor m.n. EU-burgers
o Arbeidskorting en inkomensafhankelijke combinatiekorting
 Lid 2: tijdsevenredige vermindering voor emigranten en immigranten
o Niet bij overlijden; recht op volledige heffingskorting
 Objectief  waarover betaalt iemand belasting
 Subject  natuurlijke personen  Wet Vpb; personenvennootschappen fiscaal transparant
 Object  inkomen

Cv  commanditaire vennootschap

 Stille vennoten zijn geldschieters, niet aansprakelijk voor meer dan bedrag van inbreng
 Beherend vennoot  aansprakelijk met zijn persoonlijk vermogen
 2 soorten:
o Open: als een nieuwe vennoot kan toetreden zonder dat de toestemming van de
overige vennoten is vereist
o Gesloten: andere vennoten toestemming te geven voordat een nieuwe vennoot kan
toetreden

Vof  wel aansprakelijk

,Individu

 Wet IB belast individu  art. 2.3 IB  inkomen genoten door belastingplichtige
 Uitzondering: minderjarig kind (art. 2.15 IB)
o Inkomen toerekenen aan ouder met ouderlijk gezag (betreft m.n. vermogen)
 Behalve winst, loon, row (alleen art. 3.90), p.u., pga
o Gemeenschappelijke inkomensbestanddelen en box 3 bij ‘fiscale partners’ (art. 2.17)
 Fiscaal partner: spanning individuele belastingheffing en samenlevingsvorm
 Fiscaal partnerbegrip
o Art. 5a AWR
o Art. 1.2 IB uitbreiding
o Lid 5 slechts 1 fiscale partner tegelijk  oudste verbintenis
o Lid 2 deel kalenderjaar partner  ook voor overig deel mits
dan ook op zelfde woonadres ingeschreven
 Heffing fiscale partners
o Hoofdregel: art. 2.17 lid 1 IB inkomensbestanddelen in
aanmerking nemen bij degene door wie ze zijn genoten
o Gemeenschappelijke inkomensbestanddelen lid 2
 Keuze bij doen v aangifte
 50%-50% indien geen keuze gemkt ex lid 3
o Belastingheffing zoveel mogelijk geïndividualiseerd
 doch vrije toerekening bepaalde bestanddelen
 Lid 5: gehele jaar dezelfde fiscale partner
 Keuzemogelijkheid indien deel vh jaar
partner ex lid 7
 Fiscaal partner en heffingskorting
 Heffingskorting bedraagt max bedrag vd inkomensheffing
 Bij fiscale partners het gezamenlijke bedrag aan inkomensheffing
benutbaar  art. 8.9 IB  per paar geen belastinguitkering
 Heffingskorting, berekening inkomensafhankelijk  art. 8.2 IB
o Startbedrag €3.070
o Afbouw met 6,095%
 Van inkomen uit werk en woning meer dan €22.660
o Alleen eerste twee schijven

, 2 WG 19-9-2023
Opgave 1 Is de volgende stelling juist?

‘De bronnentheorie is voor de ene box belangrijker dan voor de andere box.’

De bronnentheorie is n.v.t. op box 3. Dit is immers geen bron van inkomen, maar vermogensbelasting.
De bronnentheorie is daarmee alleen van toepassing op box 1 en 2.

Inkomen

1. Deelname aan economisch verkeer  buiten vriendenkring
2. Oogmerk om voordeel te behalen (subjectief)  Vriendendienstarrest NDFR B5365
3. Het voordeel is redelijkerwijs te verwachten (objectief)
a. Consul-generaalarrest NFDR B4857  geen bron v inkomen als van tevoren vaststaat
dat kosten hoger zullen blijven dan de baten
b. Piramidespelarrest BNB 2002/127  geen bron v inkomen indien puur speculatief 
Noot lezen

Meestal toets je alleen 1 en 3 (als duidelijk is dat je deelneemt aan economisch verkeer EN er
voordeel beoogd wordt

1. Is er bron van inkomen?
2. Welke bron van inkomen ex art. 2.18 IB?
a. Rangorde wet IB  2.14 IB eerste post die je tegenkomt voor inkomen

Relevantie: winst uit onderneming en resultaat overige werkzaamheden  toetsen aan
bronnentheorie
Box 1  loon uit dienstbetrekking is gwn belast  bron v inkomen verondersteld
Box 2  inkomen uit AB  bron v inkomen verondersteld
Box 3  ≠

Dus idd, stelling juist, irrelevant voor box 3 en soms ook zelfs voor 1 en 2

Opgave 2
Johan werkt in 2003 als in-house ICT’er voor een groot commercieel kantoor. Alhoewel hij
doordeweeks al druk zat is, vindt hij het leuk om in de avonduren hobbymatig bij te
programmeren. Zo weet hij in z’n vrije tijd na enkele honderden uren zwoegen een prachtige
applicatie te ontwikkelen waarin het mogelijk is verbeteringen en aanpassingen van mainframe-
applicaties te programmeren. Daarvoor maakt hij € 10.000 aan kosten.

In 2016 vertelt Johan zijn baas hierover. De baas reageert enthousiast en geeft Johan toestemming
om nog tijdens de ontwikkelfase zijn baas en collega’s van deze nieuwe applicatie gebruik te laten
maken. Wel behoudt Johan uiteraard zelf de intellectuele eigendomsrechten. De applicatie heeft in
2016 een waarde in het economische verkeer van € 75.000.

In maart 2023 stopt Johan met z’n werk bij het advieskantoor en gaat hij aan de slag als ZZP’er.
Johan heeft een onderneming voor de inkomstenbelasting en de applicatie maakt deel uit van het
ondernemingsvermogen. Johan verkoopt de applicatie in april 2023 voor € 250.000 aan een klant.
Is er sprake van een bron van inkomen? Zo ja, vanaf wanneer? Motiveer uw antwoord.

BNB 2019/39