Inhoudsopgave
Luchtwegmanagement tijdens algehele anesthesie............................................................................................5
Preoxygenatie..................................................................................................................................................5
Endotracheale intubatie..................................................................................................................................8
Extubatie........................................................................................................................................................11
Rapid sequence induction (RSI) of klassieke crashinductie................................................................................13
Actieve ademhaling.......................................................................................................................................17
Aspiratie.........................................................................................................................................................17
Atelectase......................................................................................................................................................17
Airtrapping.....................................................................................................................................................17
Barotrauma....................................................................................................................................................17
Belangrijkste structuren om te onthouden...................................................................................................17
Bronchospasme.............................................................................................................................................17
BURP..............................................................................................................................................................17
Capnografie....................................................................................................................................................17
Chirurgische luchtweg...................................................................................................................................17
CICO...............................................................................................................................................................17
Compliance....................................................................................................................................................19
Coniotomie....................................................................................................................................................19
Classificatie volgends Cormack......................................................................................................................19
Dode ruimte...................................................................................................................................................19
Hulpmiddelen................................................................................................................................................19
Head tilt.........................................................................................................................................................19
I-gel................................................................................................................................................................19
(2e generatie lama)........................................................................................................................................19
Jaw thrust......................................................................................................................................................19
glossoptosis....................................................................................................................................................19
Tube...............................................................................................................................................................20
Larynxmasker.................................................................................................................................................20
(1e generatie lama)........................................................................................................................................20
Laryngospasme..............................................................................................................................................20
LEMON...........................................................................................................................................................20
(Methodiek)...................................................................................................................................................20
Lokale anesthesie van de luchtweg...............................................................................................................20
Maskerbeademing.........................................................................................................................................20
Macroglossie..................................................................................................................................................20
Malampati......................................................................................................................................................20
MOANS..........................................................................................................................................................20
(Methodiek)...................................................................................................................................................20
Micrognathie..................................................................................................................................................21
Moeilijke luchtweg........................................................................................................................................21
Naaldconiotomie...........................................................................................................................................21
Nuchter beleid...............................................................................................................................................21
Obesitas.........................................................................................................................................................21
Passieve ademhaling......................................................................................................................................21
Regurgitatie...................................................................................................................................................21
Rekruteren.....................................................................................................................................................21
RSI..................................................................................................................................................................21
Saturatie.........................................................................................................................................................21
Syndromen met moeilijke luchtwegen..........................................................................................................21
Soorten Tubes................................................................................................................................................22
Sniffing position.............................................................................................................................................22
Supraglottisch airway device.........................................................................................................................22
, Oxygenatie.....................................................................................................................................................22
Perfusie..........................................................................................................................................................22
Preoxygeneren...............................................................................................................................................22
Tracheotomie.................................................................................................................................................22
Ventilatie........................................................................................................................................................22
Ventilatie/perfusie verhouding.....................................................................................................................22
Videolaryngscoop..........................................................................................................................................23
Zones van West..............................................................................................................................................23
Luchtwegmanagement
, Inleiding
Gezonde personen zijn in hun normale, dagelijkse situatie zelf in staat hun luchtweg vrij te
houden en binnen zekere grenzen te zorgen voor hun eigen ademhaling, en daarmee voor
een adequate ventilatie en dus een adequate gasuitwisseling. Deze ventilatie kan als gevolg
van bepaalde ziektebeelden (COPD, scoliose) minder optimaal zijn, maar zolang het
anesthesieteam die patiënt met rust laat, is er weinig tot niets aan de hand. Gaat het
anesthesieteam echter wel interventies en/of handelingen verrichten bij die patiënt, dan is
het niet ondenkbeeldig of is soms zelfs te verwachten dat de zelfstandige ademhaling van de
patiënt tekort kan gaan schieten en dat de patiënt hierin ondersteuning nodig heeft. Het
tekortschieten van de ademhaling kan hierbij bedoeld zijn (iemand wordt onder narcose
gebracht), maar ook onbedoeld (zoals bij een total spinal: een te hoog blok met als gevolg
verlamming van de ademhalingsspieren bij spinale anesthesie). Het anesthesieteam moet in
staat zijn vroegtijdig veranderingen in de ventilatie bij de patiënt te herkennen, mogelijke
oorzaken hiervan te onderkennen en met adequate interventies hierop actie te
ondernemen.
Voor deze observaties zijn geen hulpmiddelen nodig; iedereen kan ze altijd en overal
uitvoeren. Door een continue observatie van de kwaliteit van de ademhaling kan men
bepalen of er sprake is van een ademwegprobleem (airway), een ademhalingsprobleem
(breathing) of een combinatie van deze twee.
In dit hoofdstuk wordt eerst de ideale situatie beschreven, wat betekent dat het hier gaat
om een gezonde patiënt die voor een electieve ingreep onder algehele anesthesie zal gaan
zonder (verwachte) luchtwegproblematiek. Voordat de patiënt daadwerkelijk geopereerd zal
gaan worden, heeft een gesprek plaatsgevonden met de anesthesioloog om onder
andere de gezondheidstoestand van de patiënt in kaart te brengen, zodat vooraf
geanticipeerd kan worden op mogelijk te verwachten problemen vóór, tijdens of na de
anesthesie (zie hiervoor H. 2).
Bij elk preoperatief assessment vindt een beoordeling plaats van de luchtweg van de patiënt,
gericht op het voorkómen van problemen bij de maskerbeademing en intubatie en in het
Luchtwegmanagement tijdens algehele anesthesie............................................................................................5
Preoxygenatie..................................................................................................................................................5
Endotracheale intubatie..................................................................................................................................8
Extubatie........................................................................................................................................................11
Rapid sequence induction (RSI) of klassieke crashinductie................................................................................13
Actieve ademhaling.......................................................................................................................................17
Aspiratie.........................................................................................................................................................17
Atelectase......................................................................................................................................................17
Airtrapping.....................................................................................................................................................17
Barotrauma....................................................................................................................................................17
Belangrijkste structuren om te onthouden...................................................................................................17
Bronchospasme.............................................................................................................................................17
BURP..............................................................................................................................................................17
Capnografie....................................................................................................................................................17
Chirurgische luchtweg...................................................................................................................................17
CICO...............................................................................................................................................................17
Compliance....................................................................................................................................................19
Coniotomie....................................................................................................................................................19
Classificatie volgends Cormack......................................................................................................................19
Dode ruimte...................................................................................................................................................19
Hulpmiddelen................................................................................................................................................19
Head tilt.........................................................................................................................................................19
I-gel................................................................................................................................................................19
(2e generatie lama)........................................................................................................................................19
Jaw thrust......................................................................................................................................................19
glossoptosis....................................................................................................................................................19
Tube...............................................................................................................................................................20
Larynxmasker.................................................................................................................................................20
(1e generatie lama)........................................................................................................................................20
Laryngospasme..............................................................................................................................................20
LEMON...........................................................................................................................................................20
(Methodiek)...................................................................................................................................................20
Lokale anesthesie van de luchtweg...............................................................................................................20
Maskerbeademing.........................................................................................................................................20
Macroglossie..................................................................................................................................................20
Malampati......................................................................................................................................................20
MOANS..........................................................................................................................................................20
(Methodiek)...................................................................................................................................................20
Micrognathie..................................................................................................................................................21
Moeilijke luchtweg........................................................................................................................................21
Naaldconiotomie...........................................................................................................................................21
Nuchter beleid...............................................................................................................................................21
Obesitas.........................................................................................................................................................21
Passieve ademhaling......................................................................................................................................21
Regurgitatie...................................................................................................................................................21
Rekruteren.....................................................................................................................................................21
RSI..................................................................................................................................................................21
Saturatie.........................................................................................................................................................21
Syndromen met moeilijke luchtwegen..........................................................................................................21
Soorten Tubes................................................................................................................................................22
Sniffing position.............................................................................................................................................22
Supraglottisch airway device.........................................................................................................................22
, Oxygenatie.....................................................................................................................................................22
Perfusie..........................................................................................................................................................22
Preoxygeneren...............................................................................................................................................22
Tracheotomie.................................................................................................................................................22
Ventilatie........................................................................................................................................................22
Ventilatie/perfusie verhouding.....................................................................................................................22
Videolaryngscoop..........................................................................................................................................23
Zones van West..............................................................................................................................................23
Luchtwegmanagement
, Inleiding
Gezonde personen zijn in hun normale, dagelijkse situatie zelf in staat hun luchtweg vrij te
houden en binnen zekere grenzen te zorgen voor hun eigen ademhaling, en daarmee voor
een adequate ventilatie en dus een adequate gasuitwisseling. Deze ventilatie kan als gevolg
van bepaalde ziektebeelden (COPD, scoliose) minder optimaal zijn, maar zolang het
anesthesieteam die patiënt met rust laat, is er weinig tot niets aan de hand. Gaat het
anesthesieteam echter wel interventies en/of handelingen verrichten bij die patiënt, dan is
het niet ondenkbeeldig of is soms zelfs te verwachten dat de zelfstandige ademhaling van de
patiënt tekort kan gaan schieten en dat de patiënt hierin ondersteuning nodig heeft. Het
tekortschieten van de ademhaling kan hierbij bedoeld zijn (iemand wordt onder narcose
gebracht), maar ook onbedoeld (zoals bij een total spinal: een te hoog blok met als gevolg
verlamming van de ademhalingsspieren bij spinale anesthesie). Het anesthesieteam moet in
staat zijn vroegtijdig veranderingen in de ventilatie bij de patiënt te herkennen, mogelijke
oorzaken hiervan te onderkennen en met adequate interventies hierop actie te
ondernemen.
Voor deze observaties zijn geen hulpmiddelen nodig; iedereen kan ze altijd en overal
uitvoeren. Door een continue observatie van de kwaliteit van de ademhaling kan men
bepalen of er sprake is van een ademwegprobleem (airway), een ademhalingsprobleem
(breathing) of een combinatie van deze twee.
In dit hoofdstuk wordt eerst de ideale situatie beschreven, wat betekent dat het hier gaat
om een gezonde patiënt die voor een electieve ingreep onder algehele anesthesie zal gaan
zonder (verwachte) luchtwegproblematiek. Voordat de patiënt daadwerkelijk geopereerd zal
gaan worden, heeft een gesprek plaatsgevonden met de anesthesioloog om onder
andere de gezondheidstoestand van de patiënt in kaart te brengen, zodat vooraf
geanticipeerd kan worden op mogelijk te verwachten problemen vóór, tijdens of na de
anesthesie (zie hiervoor H. 2).
Bij elk preoperatief assessment vindt een beoordeling plaats van de luchtweg van de patiënt,
gericht op het voorkómen van problemen bij de maskerbeademing en intubatie en in het
