DEZE SAMENVATTING IS GECHECKT EN DEKT DE RELEVANTE LADING
Heithuis – Belastinguitgaven (NDFR 2015)
Belastinguitgaven zijn fiscale regelingen die worden ingezet om doelstellingen te verwezenlijken op
het gebied van bijvoorbeeld economie, werkgelegenheid, milieu, energie en vervoer.
Als men het belastinginstrument inzet om andere doeleinden te bereiken dan het klassiek innen van
geld ten behoeve van de staatskas, mag men daar op zijn minst van verwachten dat het instrument op
zijn effectiviteit wordt getoetst. Het kabinet laat dit geregeld na, maar dan is er gelukkig altijd nog de
Algemene Rekenkamer (zie rapport dat ook tot verplichte lesstof van deze week behoort) die in dit gat
springt.
Rapport Algemene Rekenkamer
Als een overheid zoveel geld uitgeeft om door middel van de belastingen allerlei nevendoeleinden te
bereiken, wil men ook weten of die doelen worden bereikt, want anders is het weggegooid geld. Dat
nu heeft de Algemene Rekenkamer onderzocht. En de conclusies zijn wat mij betreft ronduit
schokkend. Van de 86 belastinguitgaven – dit is dus exclusief de twee inkomstenbeperkende
regelingen – zijn er 32 niet geëvalueerd; dat is 37% van het totaal.
Conclusie
Het rapport van de Algemene Rekenkamer bevat naar mijn mening belangrijk materiaal over de
effectiviteit van belastinguitgaven. Veel fiscalisten zijn sceptisch over het gebruik van het fiscale
instrumentarium om nevendoeleinden te bereiken. Niet zelden is het weggegooid geld en bereikt het
zijn doel niet. Het rapport van de Algemene Rekenkamer gaat nog een stap verder, want het laat zien
dat de meeste belastinguitgaven niet zijn geëvalueerd en we van die uitgaven dus niet eens weten of ze
wel of niet hun doel bereiken. We tasten volledig in het duister. Des te meer reden, zou ik zeggen, om
de fiscaliteit niet te misbruiken voor andere doeleinden dan het budgettaire doel. Belastingheffing
dient geld in het laatje te brengen van de overheid, meer niet. Wenst men bepaalde doeleinden te
bereiken, dan doet men dat maar met (directe) subsidies. Maar kennelijk is het gebruik van het fiscale
instrumentarium erg hardnekkig, want de totale (directe) subsidies (€ 5,8 mrd) bedragen nog niet een
derde van de totale belastinguitgaven (€ 18,5 mrd). Blijkbaar grijpen beleidsmakers al snel naar het
fiscale instrument om een bepaald doel te verwezenlijken. Hopelijk is met onderhavig rapport van de
Algemene Rekenkamer het genezingsproces ingezet.
Heithuis – Belastinguitgaven (NDFR 2015)
Belastinguitgaven zijn fiscale regelingen die worden ingezet om doelstellingen te verwezenlijken op
het gebied van bijvoorbeeld economie, werkgelegenheid, milieu, energie en vervoer.
Als men het belastinginstrument inzet om andere doeleinden te bereiken dan het klassiek innen van
geld ten behoeve van de staatskas, mag men daar op zijn minst van verwachten dat het instrument op
zijn effectiviteit wordt getoetst. Het kabinet laat dit geregeld na, maar dan is er gelukkig altijd nog de
Algemene Rekenkamer (zie rapport dat ook tot verplichte lesstof van deze week behoort) die in dit gat
springt.
Rapport Algemene Rekenkamer
Als een overheid zoveel geld uitgeeft om door middel van de belastingen allerlei nevendoeleinden te
bereiken, wil men ook weten of die doelen worden bereikt, want anders is het weggegooid geld. Dat
nu heeft de Algemene Rekenkamer onderzocht. En de conclusies zijn wat mij betreft ronduit
schokkend. Van de 86 belastinguitgaven – dit is dus exclusief de twee inkomstenbeperkende
regelingen – zijn er 32 niet geëvalueerd; dat is 37% van het totaal.
Conclusie
Het rapport van de Algemene Rekenkamer bevat naar mijn mening belangrijk materiaal over de
effectiviteit van belastinguitgaven. Veel fiscalisten zijn sceptisch over het gebruik van het fiscale
instrumentarium om nevendoeleinden te bereiken. Niet zelden is het weggegooid geld en bereikt het
zijn doel niet. Het rapport van de Algemene Rekenkamer gaat nog een stap verder, want het laat zien
dat de meeste belastinguitgaven niet zijn geëvalueerd en we van die uitgaven dus niet eens weten of ze
wel of niet hun doel bereiken. We tasten volledig in het duister. Des te meer reden, zou ik zeggen, om
de fiscaliteit niet te misbruiken voor andere doeleinden dan het budgettaire doel. Belastingheffing
dient geld in het laatje te brengen van de overheid, meer niet. Wenst men bepaalde doeleinden te
bereiken, dan doet men dat maar met (directe) subsidies. Maar kennelijk is het gebruik van het fiscale
instrumentarium erg hardnekkig, want de totale (directe) subsidies (€ 5,8 mrd) bedragen nog niet een
derde van de totale belastinguitgaven (€ 18,5 mrd). Blijkbaar grijpen beleidsmakers al snel naar het
fiscale instrument om een bepaald doel te verwezenlijken. Hopelijk is met onderhavig rapport van de
Algemene Rekenkamer het genezingsproces ingezet.
