,Samenvatting Artrose BAS 4
Stepped-careprincipe
in overleg met patiënt wordt er in het begin gestart met eenvoudige manier van zorg. In een later
stadium wordt er complexere zorg geïntroduceerd.
Indien conservatieve therapie te weinig resultaat geeft → inzetten orthopedische chirurg.
Welke zorgverleners er betrokken zijn, hangt af van de hulpvraag, voorkeur van de patiënt en
lokale beschikbaarheid.
Rol therapeut
De fysiotherapeut is belangrijk voor de voorlichting / leefstijladvisering / oefentherapie / pre-
operatieve fase / post-operatieve fase.
Klinische diagnose
Klinische classificatiecriteria van ACR kunnen gebruikt worden tijdens diagnostisering artrose.
Voor het stellen van een diagnose is het maken van röntgenfoto’s niet benodigd.
- Hoeveelheid schade van gewricht op röntgenfoto zegt niks over de ernst van de klachten die
patiënt ervaart.
Indicatiestelling fysiotherapie
• Er is een hulpvraag die gericht is op heup- en/of knieklachten, die gerelateerd zijn aan
beperkingen in ADL of in maatschappelijke participatie
• Patiënt is niet instaat om zelf een geschikt niveau wat betreft fysiek functioneren te bereiken of
te handhaven → hierbij is het fysiek functioneren gekoppeld aan de hulpvraag,
copingstrategieën en niveau van fysieke activiteit ten opzichte van beweegrichtlijnen.
4 indicaties
1. Indicatie voor kortdurende voorlichting, advies en oefen- en beweeginstructie.
- Behoefte aan voorlichting / advies / instructie / handvatten bij oefenen en bewegen.
- Inzicht in aandoening / klachten / beloop / gevolgen fysiek functioneren / gevolgen
maatschappelijke participatie.
- Inzicht in behandelmogelijkheden + eigen rol daarin.
- Inzicht in de mogelijke gezondheidseffecten van passende oefeningen / actieve leefstijl +
eigen rol daarin.
- Inzicht praktische mogelijkheden om zelfstandig of met hulp voldoende lichamelijke
beweging te verkrijgen en te behouden.
Behandelsessies: max. 3 → verspreid over behandelperiode van 8-12 weken.
, Samenvatting Artrose BAS 4
2. Indicatie voorlichting, advies en kortdurende begeleiding bij oefenen en lichamelijke activiteit.
- Patiënt heeft begeleiding nodig om zelfstandig een oefenprogramma uit te kunnen voeren.
- Patiënt heeft begeleiding nodig om voldoende lichamelijke activiteit te verkrijgen +
behouden.
- Hulpvraag patiënt kan bestaan uit verschillende aspecten (zelfmanagement / sociale
steun / beweegmogelijkheden).
Volg de algemene FITT-factoren.
3. Indicatie voorlichting, advies en langdurige begeleiding bij oefenen en lichamelijke activiteit.
- Aanwezige risicofactoren voor vertraagd herstel die uitvoering oefentherapie belemmeren.
- Aanwezigheid van psychosociale factoren i.c.m. inadequate pijncoping.
Volg de algemene FITT-factoren, maar aanpassen:
• Behandelperiode verlengen tot 16-24 weken → rustigere opbouw in volume + intensiteit.
• Aanpassingen maken bij patiënten waarbij comorbiditeit invloed heeft op fysiek functioneren.
• Aanpassingen maken bij patiënten met inadequate pijncoping.
4. Indicatie voorlichting, pre- en/of postoperatieve oefentherapie van de heup en/of knie.
- Voorlichting / advies / instructie / praktische handvatten benodigd na prothese plaatsing
tijdens uitvoeren van ADL / oefenen / (weer) bewegen.
- Meer inzicht in de impact van prothese / opbouwen van belastbaarheid / beloop van het
herstel.
- Operatie is gepland → inschatting dat pre-operatieve therapie zorgt voor sneller herstel na
operatie.
Rekening houden met:
- Prognostische factoren voor ongunstig beloop;
- Algehele mentale + fysieke gesteldheid voorafgaand aan operatie;
- Aanwezige hulp in thuissituatie.
- Prothese plaatsing heeft plaatsgevonden bij mensen die begeleiding nodig hebben bij
zelfstandig uitvoeren van ADL / uitvoeren van oefenprogramma gericht op herstel heup- of
kniefunctie / begeleiding nodig op lange termijn om voldoende lichaamsbeweging te
krijgen of te behouden.
Frequentie en tijdsduur hangen af van:
- Normale beloop
- Aanwezige prognostische factoren voor ongunstig beloop.
Volg de algemene FITT-factoren, maar aanpassen (pre-operatief):
• Oefentherapie aanvullen met instructies + oefeningen gericht op gebruik van loophulpmiddelen.
• Afstemmen frequentie en tijdsduur oefentherapie op periode die nog beschikbaar is tot operatie.
Volg de algemene FITT-factoren, maar aanpassen (postoperatief klinische fase):
• (TKP) oefeningen t.b.v. AROM na gewrichtenvervangende operatie van knie.
• Oefentherapie gericht op zelfstandig uitvoeren van transfers.
Volg de algemene FITT-factoren, maar aanpassen (postoperatief postklinische fase):
• Oefentherapie gericht op functionele training / balanstraining / (geleid) AROM-training (bij TKP).
• Hanteren van leefregels vanuit ziekenhuis.
• Afstemmen van FITT-factoren op individuele patiënt (prognostische factoren / wondherstel etc).
• Herstelduur per patiënt verschillend → frequentie en tijdsduur hierop aanpassen.
• Gebruik van loophulpmiddelen na 6 weken afbouwen (eerder indien mogelijk).
Stepped-careprincipe
in overleg met patiënt wordt er in het begin gestart met eenvoudige manier van zorg. In een later
stadium wordt er complexere zorg geïntroduceerd.
Indien conservatieve therapie te weinig resultaat geeft → inzetten orthopedische chirurg.
Welke zorgverleners er betrokken zijn, hangt af van de hulpvraag, voorkeur van de patiënt en
lokale beschikbaarheid.
Rol therapeut
De fysiotherapeut is belangrijk voor de voorlichting / leefstijladvisering / oefentherapie / pre-
operatieve fase / post-operatieve fase.
Klinische diagnose
Klinische classificatiecriteria van ACR kunnen gebruikt worden tijdens diagnostisering artrose.
Voor het stellen van een diagnose is het maken van röntgenfoto’s niet benodigd.
- Hoeveelheid schade van gewricht op röntgenfoto zegt niks over de ernst van de klachten die
patiënt ervaart.
Indicatiestelling fysiotherapie
• Er is een hulpvraag die gericht is op heup- en/of knieklachten, die gerelateerd zijn aan
beperkingen in ADL of in maatschappelijke participatie
• Patiënt is niet instaat om zelf een geschikt niveau wat betreft fysiek functioneren te bereiken of
te handhaven → hierbij is het fysiek functioneren gekoppeld aan de hulpvraag,
copingstrategieën en niveau van fysieke activiteit ten opzichte van beweegrichtlijnen.
4 indicaties
1. Indicatie voor kortdurende voorlichting, advies en oefen- en beweeginstructie.
- Behoefte aan voorlichting / advies / instructie / handvatten bij oefenen en bewegen.
- Inzicht in aandoening / klachten / beloop / gevolgen fysiek functioneren / gevolgen
maatschappelijke participatie.
- Inzicht in behandelmogelijkheden + eigen rol daarin.
- Inzicht in de mogelijke gezondheidseffecten van passende oefeningen / actieve leefstijl +
eigen rol daarin.
- Inzicht praktische mogelijkheden om zelfstandig of met hulp voldoende lichamelijke
beweging te verkrijgen en te behouden.
Behandelsessies: max. 3 → verspreid over behandelperiode van 8-12 weken.
, Samenvatting Artrose BAS 4
2. Indicatie voorlichting, advies en kortdurende begeleiding bij oefenen en lichamelijke activiteit.
- Patiënt heeft begeleiding nodig om zelfstandig een oefenprogramma uit te kunnen voeren.
- Patiënt heeft begeleiding nodig om voldoende lichamelijke activiteit te verkrijgen +
behouden.
- Hulpvraag patiënt kan bestaan uit verschillende aspecten (zelfmanagement / sociale
steun / beweegmogelijkheden).
Volg de algemene FITT-factoren.
3. Indicatie voorlichting, advies en langdurige begeleiding bij oefenen en lichamelijke activiteit.
- Aanwezige risicofactoren voor vertraagd herstel die uitvoering oefentherapie belemmeren.
- Aanwezigheid van psychosociale factoren i.c.m. inadequate pijncoping.
Volg de algemene FITT-factoren, maar aanpassen:
• Behandelperiode verlengen tot 16-24 weken → rustigere opbouw in volume + intensiteit.
• Aanpassingen maken bij patiënten waarbij comorbiditeit invloed heeft op fysiek functioneren.
• Aanpassingen maken bij patiënten met inadequate pijncoping.
4. Indicatie voorlichting, pre- en/of postoperatieve oefentherapie van de heup en/of knie.
- Voorlichting / advies / instructie / praktische handvatten benodigd na prothese plaatsing
tijdens uitvoeren van ADL / oefenen / (weer) bewegen.
- Meer inzicht in de impact van prothese / opbouwen van belastbaarheid / beloop van het
herstel.
- Operatie is gepland → inschatting dat pre-operatieve therapie zorgt voor sneller herstel na
operatie.
Rekening houden met:
- Prognostische factoren voor ongunstig beloop;
- Algehele mentale + fysieke gesteldheid voorafgaand aan operatie;
- Aanwezige hulp in thuissituatie.
- Prothese plaatsing heeft plaatsgevonden bij mensen die begeleiding nodig hebben bij
zelfstandig uitvoeren van ADL / uitvoeren van oefenprogramma gericht op herstel heup- of
kniefunctie / begeleiding nodig op lange termijn om voldoende lichaamsbeweging te
krijgen of te behouden.
Frequentie en tijdsduur hangen af van:
- Normale beloop
- Aanwezige prognostische factoren voor ongunstig beloop.
Volg de algemene FITT-factoren, maar aanpassen (pre-operatief):
• Oefentherapie aanvullen met instructies + oefeningen gericht op gebruik van loophulpmiddelen.
• Afstemmen frequentie en tijdsduur oefentherapie op periode die nog beschikbaar is tot operatie.
Volg de algemene FITT-factoren, maar aanpassen (postoperatief klinische fase):
• (TKP) oefeningen t.b.v. AROM na gewrichtenvervangende operatie van knie.
• Oefentherapie gericht op zelfstandig uitvoeren van transfers.
Volg de algemene FITT-factoren, maar aanpassen (postoperatief postklinische fase):
• Oefentherapie gericht op functionele training / balanstraining / (geleid) AROM-training (bij TKP).
• Hanteren van leefregels vanuit ziekenhuis.
• Afstemmen van FITT-factoren op individuele patiënt (prognostische factoren / wondherstel etc).
• Herstelduur per patiënt verschillend → frequentie en tijdsduur hierop aanpassen.
• Gebruik van loophulpmiddelen na 6 weken afbouwen (eerder indien mogelijk).
