Uitwerking hoofdstuk 2 NU burgerschap

Hoofdstuk 2 Hoe wil ik met anderen
omgaan?
2.1 Wat is sociaal gedrag?
 Je kent de belangrijkste functie van omgangsvormen en sociale
vaardigheden;
 Je kunt van enkele positieve eigenschappen de voordelen en
mogelijke nadelen noemen;
 Je ben je ervan bewust dat sociale vaardigheden per groep en
situatie verschillen

Hoe ga je met een ander om?
Goed gedrag zijn alle manieren om rekening met elkaar te houden. Alle
goede gedragingen worden ook wel omgangsvormen of sociaal gedrag
genoemd.

Bij sociaal gedrag horen bepaalde vaardigheden:

Sociale vaardigheid voorbeeld

Contact maken met anderen Iemand groeten en oogcontact maken

Samenwerken Een ander om een reactie vragen

Afspraken nakomen Op tijd zijn of op tijd een afspraak
afzeggen

Respectvol communiceren Vriendelijk of beleefd iets zeggen

Omgaan met je emoties Als iets je irriteert, dan stel je je
reactie uit

Omgaan met kritiek Proberen te leren van de tips van
een ander

De regels van de groep respecteren Op je beurt wachten in de rij bij
de kassa

Je verplaatsen in anderen Een medepassagier aanbieden om haar
rollator uit de bus te tillen.

Het aanleren van sociaal gedrag heet socialisatie. Mensen leren sociale
vaardigheden tijdens hun opvoeding en door ervaring in het dagelijks
leven.

Tussen (sub) culturen en groepen bestaan vaak verschillen in sociaal
gedrag. Dat kan verwarrend zijn. In Nederland toont iemand bijvoorbeeld

, respect door een ander aan te kijken tijdens een gesprek. Maar in
bijvoorbeeld sommige Aziatische culturen is het juist brutaal om de ander
aan te kijken.

Zulke verschillen zijn er ook dichter bij huis. De omgangsvormen op het
werk, met vrienden of op de sportclub zijn overal net weer iets anders.
Omdat sociaal gedrag per groep verschilt, is het het handigste om naar de
omgangsvormen van anderen te kijken. Zo kom je er het beste achter hoe
het nou eigenlijk hoort. En twijfel je nog steeds over de omgangsvormen?
Vraag dan wat iemand van jou verwacht of wat de gewoonte is. Zo’n vraag
wordt vaak attent en sociaal gevonden.

Wat zijn jouw belangrijkste kwaliteiten?
In sociale contacten spelen persoonlijke kwaliteiten of kernkwaliteiten
een belangrijke rol, bijvoorbeeld geduldig zijn, aardig zijn of duidelijk zijn.
Bij zo’n kwaliteit hoort ook een valkuil, een uitdaging en een allergie. Als
je weet wat je kernkwaliteit is, weet je ook waarin je je verder kunt
ontwikkelen. Dat wordt je uitdaging genoemd.

Iemand die eerlijk is, kan de volgende valkuil, uitdaging en allergie
hebben:

Kernkwaliteit Teveel van het goede Valkuil
+ levert jouw valkuil op -
Eerlijk / direct brutaal
Het tegenovergestelde Het omgekeerde of
daarvan is tegenovergestelde
daarvan is


Allergie Teveel van het goede Uitdaging
- zorgt weer voor een +
Niet spontaan, ander probleem Goed nadenken
eromheen draaien voordat je iets zegt


Kritisch denken: welke vragen geven de ander ruimte?
Bied ruimte in een gesprek: stel open vragen
Een belangrijke sociale vaardigheid is om iemand in een gesprek ruimte te
geven. Hiermee laat je merken dat je respect hebt voor wat de andere
vindt. Open vragen bieden deze ruimte. Een open vraag nodigt een
ander uit veel te vertellen en na te denken.

Begin een gesprek bijvoorbeeld met een open startvraag, zoals:

 Kun je daar iets meer over vertellen? Of: vertel daar eens iets meer
over.