Probleem 1
Wat is de visie van Freud?
Freud zag de hersenen als een energiesysteem. Hij baseert zich op drie basisideeën:
1. Er is een beperkte hoeveelheid energie.
2. Energie kan geblokkeerd worden, maar het gaat dan niet weg. In plaats daarvan
moet die energie op een andere manier geuit worden.
3. De hersenen willen een staat van rust bereiken. Dus energie moet geuit worden,
zodat de spanning ervan wegvalt en er rust is.
Het idee dat de hersenen een energiesysteem zijn, stamt van het idee dat energie omgezet
kan worden, maar niet kan worden vernietigt.
Psychoanalyse:
- Mensen zijn psychodynamisch: een persoonlijkheid is een set van processen die
altijd in beweging zijn. Deze processen kunnen elkaar ook tegenwerken. Hij zegt dus
dat informatie niet alleen opgeslagen is, het is ook constant in beweging en bezig.
- Gedrag wordt gestuurd door onbewust processen zoals ervaringen door lust,
agressie, normen en waarden.
- Self-defense is van belang.
De maatschappij heeft volgens Freud een belangrijke rol op het individu. Van nature heeft de
mens volgens de psychoanalyse een seksuele en agressieve drang. De rol van de
maatschappij is om die drang in toom te houden, door van kinds af aan duidelijk te maken
dat die drang onacceptabel is.
Het topografische model van de hersenen:
1. Bewuste deel van de hersenen → waar je je in het nu bewust van bent
2. Pre-bewuste deel van de hersenen → herinneringen en het gewone geheugen, deze
dingen kunnen makkelijk naar boven worden gehaald
3. Onbewuste deel van de hersenen → dat wat niet direct naar boven gehaald kan
worden, zoals een bepaalde drang, gevoelens en ideeën. Deze zijn onbewust omdat
ze angst opwekken.
Volgens Freud is het onbewuste deel de kern van een persoonlijkheid.
Het structurele model van persoonlijkheid:
1. ID: Alle geërfde, instinctieve en primitieve aspecten van een persoonlijkheid die
aanwezig zijn vanaf de geboorte. Het ID functioneert compleet onbewust en volgt het
genotsprincipe. Die zegt dat alle aan behoeften meteen voldaan moet worden. Deze
bevrediging gaat via het primaire proces: het vormen van een beeld van waar je naar
verlangt of de actie uitvoeren, waarna je wish fulfilment ervaart.
2. Ego: Het ego probeert de impulsen van het ID op en effectieve manier uit te drukken.
Het functioneer zowel bewust als onbewust en volgt het realiteitsprincipe. Dit houdt in
dat je de realiteit meeneemt in je behoeften, je weegt je acties af voor je iets doet.
Het zorgt eigenlijk voor een uitstel van bevrediging, omdat het dan beter uitkomt
(marshmallow experiment). Het gebruikt het secundaire proces; het verbinden van
een beeld aan een echt voorwerp.
, 3. Superego: Dit is wat de maatschappij en je ouders je bijbrengen (interjection),
namelijk normen en waarden. Zo zorgt het ervoor dat je impulsen op een moreel
goede manier worden uitgedrukt. Het superego functioneert op alle drie de levels van
het topografisch model en heeft twee delen:
a. Ego ideal: waar je naar moet streven.
b. Conscience: wat je niet moet doen.
Het straft je met schuldgevoelens als je iets doet wat niet moet. Het probeert dus
eerst je ID juist te laten denken, dan je ego te forceren juist te handelen en ten slotte
de persoon naar perfectie te leiden.
Deze drie krachten raken vaak in conflict met elkaar. Ego strength moet zorgen voor zo min
mogelijk conflict → balans tussen ID, ego en superego.
Freud zag mensen als complexe energie systemen, waarbij energie werd opgewekt en geuit
via biologische processen (die werken via het ID) genaamd instincts en drives.
- Drives: er is lichamelijk behoefte aan iets en dit wordt mentaal aangegeven. Energie
van drives bouwt op totdat er een actie is die zorgt voor ontspanning/drukverlaging.
(Hydraulic model: als er niet aan de drive wordt toegegeven zorgt dit alleen maar
voor meer spanning)
- Instincts:
- Life instincts (eros): de krachten die ervoor zorgen dat je overleeft, voortplant
en bevrediging krijgt. De energie hiervoor heet libido.
- Death instincts: de krachten die ervoor zorgen dat je (uiteindelijk) doodgaat.
Deze worden onderdrukt door de eros, maar zijn er onbewust wel (neem
apoptosis = het vernietigen van cellen). Freud gelooft dat ieder mens
onbewust terug wil naar het niets → een staat van rust. Omdat de energie
hiervan wordt onderdrukt kan dit tot catharsis leiden. Dit wordt vaak geuit in
agressie.
Vrije associatie: meteen zeggen wat er in je opkomt zodat het onbewuste bewust wordt.
Freud geloofde dat onbewuste impulsen per ongeluk geuit worden.
● In de psychopathology van het dagelijks leven:
○ In de fouten van mensen is hun ware aard te vinden → versprekingen
(Freudian slip), dingen vergeten, ongelukjes
● In dromen:
○ Manifest content; dit zijn de beelden die je droomt.
○ Latent content; dit is de onbewuste gedachten, gevoelens en wensen achter
deze beelden. Latent content kan door drie dingen komen:
■ sensory stimulation (siren, storm etc)
■ current concerns (gebeurtenissen in het leven)
■ onbewuste impulsen (trauma’s)
De manifest content is eigenlijk een symbolische vervulling van de latent content.
Kritiek:
- Niet falsifieerbaar → tegendeel niet te bewijzen.
- Niet generaliseerbaar → te kleine onderzoeksgroep.
,Wat zijn fixaties?
Wanneer er in een fase te veel energie wordt gestopt in een bepaalde fase, omdat een
conflict niet goed is opgelost, noem je dit fixatie. Wat leidt tot fixatie?
1. De persoon krijgt teveel aandacht in een bepaalde fase en wilt er daarom niet meer
uit (te veel bevrediging).
2. De persoon krijgt te weinig aandacht in een bepaalde fase en kan daarom nog niet
uit de fase (te weinig bevrediging).
Fixatie zorgt ervoor dat er voor conflicten in de andere fases te weinig energie overblijft. Er is
namelijk maar een bepaalde hoeveelheid energie. Zo bouwt de ene fase dus voort op de
andere fase.
Wat is catharsis?
Volgens Freud hebben we onbewust bepaalde krachten (drives). Wanneer deze worden
geblokkeerd, door bijvoorbeeld andere krachten (zoals Eros die de death drive blokkeert)
kan de energie die vrij is voor die krachten niet worden gebruikt. De spanning van die
energie zal zich dan opbouwen, tot er op een bepaald punt zoveel is opgebouwd dat het
uitbarst. Dit is catharsis. Er is dan geen impulscontrole, het ID neemt over en alle remming
van het ego en superego valt weg.
Agressie is een belangrijke manier om die spanning te uiten. Na een uiting van agressie zou
de spanning die was opgebouwd weg moeten zijn en zou die persoon dus een lange tijd
geen agressie meer moeten vertonen. Overcontrolled agressors houden hun agressie zo
lang tegen dat een uitbarsting enorm heftig is.
Het is ook wel te omschrijven als een emotionele verlossing door over emoties en
ervaringen te praten. Zo zou een trauma bijvoorbeeld minder kunnen worden door over de
ervaring te praten en het opnieuw te ervaren.
, Hoe ontwikkelen kinderen zich volgens Freud?
Kinderen ontwikkelen een persoonlijkheid via meerdere psychoseksuele fases. Deze fases
zijn verbonden aan erogene zones. Een erogene zone is een deel van het lichaam waar op
het moment van een fase de focus ligt van seksuele energie. Bij de fases kunnen ook
conflicten voorkomen.
De verschillende fases:
1. De orale fase:
- 0-18 maanden
- Interactie met de wereld gaat via de mond en de lippen → als hier fixatie is
zal later bij stress roken of drinken vaker voorkomen.
Orale subfases:
- Oraal-incorporatief (0-6): Het kind is volledig afhankelijk.
Fixatie: afhankelijkheid.
- Oraal-sadistisch (6-18): Begint wanneer tandjes beginnen te groeien. Het kind
leert te kauwen en te bijten.
Fixatie: agressie.
2. De anale fase:
- 18 maanden - 3 jaar
- Deze fase draait om ontlasting en zindelijk worden. Het kind moet leren om
innerlijk drang tegen te houden en dat ze niet overal alles kunnen doen waar
ze zin in hebben.
- Fixatie:
- Anal expulsive traits: geen zelfcontrole → later koppigheid en
dwangmatigheid.
- Anal retentive traits: inhouden → later vijandigheid en koppigheid.
3. De fallische fase:
- 3-5 jaar
- Focus op de genitale organen. Kinderen worden zich bewust van seksuele
gevoelens. Eerst zijn deze gevoelens autoerotisch. Later verschuiven de
gevoelens naar de opposite-sex parent:
- Oedipus complex bij jongens. Castration anxiety ontstaat bij jongens
wanneer ze gevoelens voor hun moeder ontwikkelen. Dit zorgt voor
identificatie met hun vader ipv rivaliteit.
- Fixatie kan tot machogedrag leiden.
- Electra complex bij meisjes. Penis envy ontstaat bij meisjes wanneer
ze gevoelens ontwikkelen voor hun vader. Dit zorgt identificatie met
hun moeder ipv rivaliteit.
- Fixatie kan tot flirtgedrag leiden.
Deze drie fases zetten de basis voor de persoonlijkheid.
Aan het einde hiervan is er even een rustige periode; de latentie periode. Dit is van 6 jaar tot
de vroege tienerjaren. De focus schuift weg van seksuele gevoelens door de ontwikkeling
van (super)ego. De gevoelens voor de ouders schuiven hierdoor naar het onbewuste. Er zijn
geen fixaties.
Wat is de visie van Freud?
Freud zag de hersenen als een energiesysteem. Hij baseert zich op drie basisideeën:
1. Er is een beperkte hoeveelheid energie.
2. Energie kan geblokkeerd worden, maar het gaat dan niet weg. In plaats daarvan
moet die energie op een andere manier geuit worden.
3. De hersenen willen een staat van rust bereiken. Dus energie moet geuit worden,
zodat de spanning ervan wegvalt en er rust is.
Het idee dat de hersenen een energiesysteem zijn, stamt van het idee dat energie omgezet
kan worden, maar niet kan worden vernietigt.
Psychoanalyse:
- Mensen zijn psychodynamisch: een persoonlijkheid is een set van processen die
altijd in beweging zijn. Deze processen kunnen elkaar ook tegenwerken. Hij zegt dus
dat informatie niet alleen opgeslagen is, het is ook constant in beweging en bezig.
- Gedrag wordt gestuurd door onbewust processen zoals ervaringen door lust,
agressie, normen en waarden.
- Self-defense is van belang.
De maatschappij heeft volgens Freud een belangrijke rol op het individu. Van nature heeft de
mens volgens de psychoanalyse een seksuele en agressieve drang. De rol van de
maatschappij is om die drang in toom te houden, door van kinds af aan duidelijk te maken
dat die drang onacceptabel is.
Het topografische model van de hersenen:
1. Bewuste deel van de hersenen → waar je je in het nu bewust van bent
2. Pre-bewuste deel van de hersenen → herinneringen en het gewone geheugen, deze
dingen kunnen makkelijk naar boven worden gehaald
3. Onbewuste deel van de hersenen → dat wat niet direct naar boven gehaald kan
worden, zoals een bepaalde drang, gevoelens en ideeën. Deze zijn onbewust omdat
ze angst opwekken.
Volgens Freud is het onbewuste deel de kern van een persoonlijkheid.
Het structurele model van persoonlijkheid:
1. ID: Alle geërfde, instinctieve en primitieve aspecten van een persoonlijkheid die
aanwezig zijn vanaf de geboorte. Het ID functioneert compleet onbewust en volgt het
genotsprincipe. Die zegt dat alle aan behoeften meteen voldaan moet worden. Deze
bevrediging gaat via het primaire proces: het vormen van een beeld van waar je naar
verlangt of de actie uitvoeren, waarna je wish fulfilment ervaart.
2. Ego: Het ego probeert de impulsen van het ID op en effectieve manier uit te drukken.
Het functioneer zowel bewust als onbewust en volgt het realiteitsprincipe. Dit houdt in
dat je de realiteit meeneemt in je behoeften, je weegt je acties af voor je iets doet.
Het zorgt eigenlijk voor een uitstel van bevrediging, omdat het dan beter uitkomt
(marshmallow experiment). Het gebruikt het secundaire proces; het verbinden van
een beeld aan een echt voorwerp.
, 3. Superego: Dit is wat de maatschappij en je ouders je bijbrengen (interjection),
namelijk normen en waarden. Zo zorgt het ervoor dat je impulsen op een moreel
goede manier worden uitgedrukt. Het superego functioneert op alle drie de levels van
het topografisch model en heeft twee delen:
a. Ego ideal: waar je naar moet streven.
b. Conscience: wat je niet moet doen.
Het straft je met schuldgevoelens als je iets doet wat niet moet. Het probeert dus
eerst je ID juist te laten denken, dan je ego te forceren juist te handelen en ten slotte
de persoon naar perfectie te leiden.
Deze drie krachten raken vaak in conflict met elkaar. Ego strength moet zorgen voor zo min
mogelijk conflict → balans tussen ID, ego en superego.
Freud zag mensen als complexe energie systemen, waarbij energie werd opgewekt en geuit
via biologische processen (die werken via het ID) genaamd instincts en drives.
- Drives: er is lichamelijk behoefte aan iets en dit wordt mentaal aangegeven. Energie
van drives bouwt op totdat er een actie is die zorgt voor ontspanning/drukverlaging.
(Hydraulic model: als er niet aan de drive wordt toegegeven zorgt dit alleen maar
voor meer spanning)
- Instincts:
- Life instincts (eros): de krachten die ervoor zorgen dat je overleeft, voortplant
en bevrediging krijgt. De energie hiervoor heet libido.
- Death instincts: de krachten die ervoor zorgen dat je (uiteindelijk) doodgaat.
Deze worden onderdrukt door de eros, maar zijn er onbewust wel (neem
apoptosis = het vernietigen van cellen). Freud gelooft dat ieder mens
onbewust terug wil naar het niets → een staat van rust. Omdat de energie
hiervan wordt onderdrukt kan dit tot catharsis leiden. Dit wordt vaak geuit in
agressie.
Vrije associatie: meteen zeggen wat er in je opkomt zodat het onbewuste bewust wordt.
Freud geloofde dat onbewuste impulsen per ongeluk geuit worden.
● In de psychopathology van het dagelijks leven:
○ In de fouten van mensen is hun ware aard te vinden → versprekingen
(Freudian slip), dingen vergeten, ongelukjes
● In dromen:
○ Manifest content; dit zijn de beelden die je droomt.
○ Latent content; dit is de onbewuste gedachten, gevoelens en wensen achter
deze beelden. Latent content kan door drie dingen komen:
■ sensory stimulation (siren, storm etc)
■ current concerns (gebeurtenissen in het leven)
■ onbewuste impulsen (trauma’s)
De manifest content is eigenlijk een symbolische vervulling van de latent content.
Kritiek:
- Niet falsifieerbaar → tegendeel niet te bewijzen.
- Niet generaliseerbaar → te kleine onderzoeksgroep.
,Wat zijn fixaties?
Wanneer er in een fase te veel energie wordt gestopt in een bepaalde fase, omdat een
conflict niet goed is opgelost, noem je dit fixatie. Wat leidt tot fixatie?
1. De persoon krijgt teveel aandacht in een bepaalde fase en wilt er daarom niet meer
uit (te veel bevrediging).
2. De persoon krijgt te weinig aandacht in een bepaalde fase en kan daarom nog niet
uit de fase (te weinig bevrediging).
Fixatie zorgt ervoor dat er voor conflicten in de andere fases te weinig energie overblijft. Er is
namelijk maar een bepaalde hoeveelheid energie. Zo bouwt de ene fase dus voort op de
andere fase.
Wat is catharsis?
Volgens Freud hebben we onbewust bepaalde krachten (drives). Wanneer deze worden
geblokkeerd, door bijvoorbeeld andere krachten (zoals Eros die de death drive blokkeert)
kan de energie die vrij is voor die krachten niet worden gebruikt. De spanning van die
energie zal zich dan opbouwen, tot er op een bepaald punt zoveel is opgebouwd dat het
uitbarst. Dit is catharsis. Er is dan geen impulscontrole, het ID neemt over en alle remming
van het ego en superego valt weg.
Agressie is een belangrijke manier om die spanning te uiten. Na een uiting van agressie zou
de spanning die was opgebouwd weg moeten zijn en zou die persoon dus een lange tijd
geen agressie meer moeten vertonen. Overcontrolled agressors houden hun agressie zo
lang tegen dat een uitbarsting enorm heftig is.
Het is ook wel te omschrijven als een emotionele verlossing door over emoties en
ervaringen te praten. Zo zou een trauma bijvoorbeeld minder kunnen worden door over de
ervaring te praten en het opnieuw te ervaren.
, Hoe ontwikkelen kinderen zich volgens Freud?
Kinderen ontwikkelen een persoonlijkheid via meerdere psychoseksuele fases. Deze fases
zijn verbonden aan erogene zones. Een erogene zone is een deel van het lichaam waar op
het moment van een fase de focus ligt van seksuele energie. Bij de fases kunnen ook
conflicten voorkomen.
De verschillende fases:
1. De orale fase:
- 0-18 maanden
- Interactie met de wereld gaat via de mond en de lippen → als hier fixatie is
zal later bij stress roken of drinken vaker voorkomen.
Orale subfases:
- Oraal-incorporatief (0-6): Het kind is volledig afhankelijk.
Fixatie: afhankelijkheid.
- Oraal-sadistisch (6-18): Begint wanneer tandjes beginnen te groeien. Het kind
leert te kauwen en te bijten.
Fixatie: agressie.
2. De anale fase:
- 18 maanden - 3 jaar
- Deze fase draait om ontlasting en zindelijk worden. Het kind moet leren om
innerlijk drang tegen te houden en dat ze niet overal alles kunnen doen waar
ze zin in hebben.
- Fixatie:
- Anal expulsive traits: geen zelfcontrole → later koppigheid en
dwangmatigheid.
- Anal retentive traits: inhouden → later vijandigheid en koppigheid.
3. De fallische fase:
- 3-5 jaar
- Focus op de genitale organen. Kinderen worden zich bewust van seksuele
gevoelens. Eerst zijn deze gevoelens autoerotisch. Later verschuiven de
gevoelens naar de opposite-sex parent:
- Oedipus complex bij jongens. Castration anxiety ontstaat bij jongens
wanneer ze gevoelens voor hun moeder ontwikkelen. Dit zorgt voor
identificatie met hun vader ipv rivaliteit.
- Fixatie kan tot machogedrag leiden.
- Electra complex bij meisjes. Penis envy ontstaat bij meisjes wanneer
ze gevoelens ontwikkelen voor hun vader. Dit zorgt identificatie met
hun moeder ipv rivaliteit.
- Fixatie kan tot flirtgedrag leiden.
Deze drie fases zetten de basis voor de persoonlijkheid.
Aan het einde hiervan is er even een rustige periode; de latentie periode. Dit is van 6 jaar tot
de vroege tienerjaren. De focus schuift weg van seksuele gevoelens door de ontwikkeling
van (super)ego. De gevoelens voor de ouders schuiven hierdoor naar het onbewuste. Er zijn
geen fixaties.
