Arts-Patiënt relatie
Regulatie en Integratie
Er zijn drie periodes te onderscheiden:
1. Traditionele periode tot 1800.
Twee soorten genezers: doctores medicinae en heelmeesters.
Er vindt nauwelijks lichamelijk onderzoek plaats
Therapie is goed, er zijn allemaal zalfjes en drankjes.
Genezers hebben lage status.
Arts gaf adviezen, patiënt bepaalde wat ermee gedaan werd.
2. De moderne periode 1800-1940 (Franse revolutie, verlichting).
Medische revolutie met ziekenhuizen, waar de dokter de baas is en waar patiënten
genezen worden.
Het beroep arts ontstaat.
Nieuwe hulpmiddelen, zoals stethoscoop, zorgen voor betere diagnoses.
Vanaf nu percussie, palpatie, auscultatie, bacteriologie.
Dokter is goed in anamnese, klinisch onderzoek en diagnose.
Geringe therapie
3. Postmoderne periode 1945 - heden
Groot medisch zelfvertrouwen door nieuwe geneesmiddelen (o.a. penicilline).
Beperkte anamnese
Standaard lichamelijke onderzoek
Veel aandacht voor differentiaal diagnose
Zeer grote therapeutische kracht
Ironie: patiënt keert zich van de dokter als halfgod
Een aspect dat steeds terugkeert in de arts-patiënt relatie: Hoe denkt men over het vertellen van de
diagnostische waarheid?
Na 1800
De arts wordt een belangrijk persoon in het sociale leven. Hij gaat een belangrijke rol spelen in de
nieuwe medische wetgeving voor regulering van opleiding en praktijk. Voor 1800 had de patiënt het
voor het zeggen, na 1800 had de arts het voor het zeggen. Na 1870 krijgt de arts autoriteit. Het
spreekuur aan huis ontstaat dan ook. Vanaf 1890 ontstaat de opkomt van ziekenfondsen. Hierdoor
krijgen mensen geld om naar de dokter te gaan.
Aan het eind van de 19e eeuw ontstaat een betere therapie, omdat artsen chirurgisch beter worden.
Dit kan allemaal door de invoering van narcose. Nu kan o.a. blinde darm en galblaas veilig verwijderd
worden.
Na 1800: paternalisme
Thomas Pecival: de waarheid is vaak niet goed voor de gemoedsrust en de genezing. Artsen hoeven
niet alles te vertellen aan de patiënt, maar moeten ze juist geruststellen. Dit is kenmerkend voor de
arts-patiënt relatie tot ver in jaren vijftig van de 20 e eeuw. Praten over het levenseinde is taboe.
Patiënt volgt op wat de arts hem aanraadt.
Patiënten worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek zonder dat patiënten hier vanaf wisten.
Voorbeeld is syfilis bij zwarte gevangenen in Amerika, Nazi-Duitsland. Na de 2 e WO komt hier
Regulatie en Integratie
Er zijn drie periodes te onderscheiden:
1. Traditionele periode tot 1800.
Twee soorten genezers: doctores medicinae en heelmeesters.
Er vindt nauwelijks lichamelijk onderzoek plaats
Therapie is goed, er zijn allemaal zalfjes en drankjes.
Genezers hebben lage status.
Arts gaf adviezen, patiënt bepaalde wat ermee gedaan werd.
2. De moderne periode 1800-1940 (Franse revolutie, verlichting).
Medische revolutie met ziekenhuizen, waar de dokter de baas is en waar patiënten
genezen worden.
Het beroep arts ontstaat.
Nieuwe hulpmiddelen, zoals stethoscoop, zorgen voor betere diagnoses.
Vanaf nu percussie, palpatie, auscultatie, bacteriologie.
Dokter is goed in anamnese, klinisch onderzoek en diagnose.
Geringe therapie
3. Postmoderne periode 1945 - heden
Groot medisch zelfvertrouwen door nieuwe geneesmiddelen (o.a. penicilline).
Beperkte anamnese
Standaard lichamelijke onderzoek
Veel aandacht voor differentiaal diagnose
Zeer grote therapeutische kracht
Ironie: patiënt keert zich van de dokter als halfgod
Een aspect dat steeds terugkeert in de arts-patiënt relatie: Hoe denkt men over het vertellen van de
diagnostische waarheid?
Na 1800
De arts wordt een belangrijk persoon in het sociale leven. Hij gaat een belangrijke rol spelen in de
nieuwe medische wetgeving voor regulering van opleiding en praktijk. Voor 1800 had de patiënt het
voor het zeggen, na 1800 had de arts het voor het zeggen. Na 1870 krijgt de arts autoriteit. Het
spreekuur aan huis ontstaat dan ook. Vanaf 1890 ontstaat de opkomt van ziekenfondsen. Hierdoor
krijgen mensen geld om naar de dokter te gaan.
Aan het eind van de 19e eeuw ontstaat een betere therapie, omdat artsen chirurgisch beter worden.
Dit kan allemaal door de invoering van narcose. Nu kan o.a. blinde darm en galblaas veilig verwijderd
worden.
Na 1800: paternalisme
Thomas Pecival: de waarheid is vaak niet goed voor de gemoedsrust en de genezing. Artsen hoeven
niet alles te vertellen aan de patiënt, maar moeten ze juist geruststellen. Dit is kenmerkend voor de
arts-patiënt relatie tot ver in jaren vijftig van de 20 e eeuw. Praten over het levenseinde is taboe.
Patiënt volgt op wat de arts hem aanraadt.
Patiënten worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek zonder dat patiënten hier vanaf wisten.
Voorbeeld is syfilis bij zwarte gevangenen in Amerika, Nazi-Duitsland. Na de 2 e WO komt hier
