Kanalopathie op de kinderleeftijd
Klinische Neurologie
Soorten ionkanalen
Volage-gated kanalen veranderen op het moment dat de membraanpotentiaal veranderd
Ligand-gated kanalen reageren op een neurotransmitter
Kanalopathie
Een kanalopathie is een ziektebeeld veroorzaakt door verkeerd functioneren van een ion-kanaal,
door een stoornis van ion-kanaal-subunit of receptor.
Alle ziektebeelden die hierdoor veroorzaakt worden heten kanalopathieën.
Ionkanalen zijn belangrijk in het genereren en voortgeleiden van actiepotentialen in hersenen,
ruggenmerg, zenuwen of spieren. Daarnaast kunnen kanalopathieën ook optreden in het hart, nier,
oog, gehoororgaan en pancreas.
Oorzaken
Het merendeel van bekende kanalopathieën is genetisch bepaald. Soms auto-immuun.
Mutatie in het coderende gen (autosomaal-dominant of de-novo)
Deletie van een deel of het gehele gen (de-novo)
Hierdoor wordt het desbetreffende eiwit (subunit ion-kanaal) afwijkend gevormd en functioneert dus
niet zoals het zou moeten.
Gevolg mutatie ion-kanaal:
- Het kanaal laat minder door, omdat deze later opent of sneller sluit (loss of function)
- Het kanaal laat meer door, omdat deze sneller opent of langzamer sluit (gain of function)
Verlengde inactiviteit herstelfase duurt langer, waardoor er ook loss of function optreedt.
Natriumkanaal = Nav 1.1 t/m Nav 1.9
De codering op het gen loopt niet synchroon aan de nummering van de natriumkanalen.
Gen = SCN (sodium channel) met cijfer + A (alfa subunit)
De mutatie kan zowel zorgen voor een afwijking intracellulair aan het kanaal als voor een afwijking
extracellulair aan het kanaal. De mutatie kan ook voor geen afwijking.
De plek van de mutatie voorspelt niet welke afwijking ontstaat aan het kanaal. Hierdoor kunnen
verschillende ziekten ontstaan door een afwijking in 1 gen. Ook kunnen meerdere genen zorgen voor
1 bepaald ziektebeeld.
SCN8A Nav 1.6 = een natriumkanaal in de hersenen
Klinische verschijnselen
Actiepotentiaal komt niet door (loss of function)
Spierzwakte
Paralyse/hemiparese
Ataxie
Coma
Klinische Neurologie
Soorten ionkanalen
Volage-gated kanalen veranderen op het moment dat de membraanpotentiaal veranderd
Ligand-gated kanalen reageren op een neurotransmitter
Kanalopathie
Een kanalopathie is een ziektebeeld veroorzaakt door verkeerd functioneren van een ion-kanaal,
door een stoornis van ion-kanaal-subunit of receptor.
Alle ziektebeelden die hierdoor veroorzaakt worden heten kanalopathieën.
Ionkanalen zijn belangrijk in het genereren en voortgeleiden van actiepotentialen in hersenen,
ruggenmerg, zenuwen of spieren. Daarnaast kunnen kanalopathieën ook optreden in het hart, nier,
oog, gehoororgaan en pancreas.
Oorzaken
Het merendeel van bekende kanalopathieën is genetisch bepaald. Soms auto-immuun.
Mutatie in het coderende gen (autosomaal-dominant of de-novo)
Deletie van een deel of het gehele gen (de-novo)
Hierdoor wordt het desbetreffende eiwit (subunit ion-kanaal) afwijkend gevormd en functioneert dus
niet zoals het zou moeten.
Gevolg mutatie ion-kanaal:
- Het kanaal laat minder door, omdat deze later opent of sneller sluit (loss of function)
- Het kanaal laat meer door, omdat deze sneller opent of langzamer sluit (gain of function)
Verlengde inactiviteit herstelfase duurt langer, waardoor er ook loss of function optreedt.
Natriumkanaal = Nav 1.1 t/m Nav 1.9
De codering op het gen loopt niet synchroon aan de nummering van de natriumkanalen.
Gen = SCN (sodium channel) met cijfer + A (alfa subunit)
De mutatie kan zowel zorgen voor een afwijking intracellulair aan het kanaal als voor een afwijking
extracellulair aan het kanaal. De mutatie kan ook voor geen afwijking.
De plek van de mutatie voorspelt niet welke afwijking ontstaat aan het kanaal. Hierdoor kunnen
verschillende ziekten ontstaan door een afwijking in 1 gen. Ook kunnen meerdere genen zorgen voor
1 bepaald ziektebeeld.
SCN8A Nav 1.6 = een natriumkanaal in de hersenen
Klinische verschijnselen
Actiepotentiaal komt niet door (loss of function)
Spierzwakte
Paralyse/hemiparese
Ataxie
Coma
