Les 1
Hoe verloopt de kleine en grote circulatie?
Pulmonale ciculaite (kleine): bloedcirculatie van de longen, waar gaswisseling plaatsvindt. 1/5
Systemische circulatie (grote): circulatie van het zuurstofrijke bloed + voedingsstoffen door het hele
lichaam.
1) Vanuit de systemische circulatie stroom zuurstofarm bloed uit de vena cava superior en
inferior (bovenste en onderste holle ader) het rechteratrium (rechterboezem) binnen.
2) Zuurstofarm bloed stroomt van het rechteratrium naar het rechterventrikel (rechterkamer).
3) Zuurstofarm bloed stroomt vanuit de rechterventrikel naar de atria pulmonalis
(longslagader). Die zich opsplitst in de a. pulmonalis sinistra (links) en a. pulmonalis dextrae
(rechter)
4) Vanuit de a. pulmonalis stroomt het bloed door de capillairen richting vaneae pulmonalis
(longader).
5) Zuurstofrijk bloed verlaat de longen via de vv pulmonalis dextrae en stroomt het bloed het
linkeratrium binnen.
6) Vanuit het linkeratrium stroomt het bloed het linkerventrikel binnen.
7) Het linkerventrikel duwt het zuurstofrijke bloed het hard uit, richting de aorta die het bloed
het hele lichaam in stuurt. De aorta buigt kort nadat hij het hart verlaat, buigt hij is een u-
vormige bocht; aortaboog
Wat de verschillen zijn tussen de verschillende bloedvaten? (arteriën, venen, capillairen)
Arteriën zijn zo opgebouwd dat ze de hoge druk waarmee het bloed uit het hart wordt gepompt
kunnen opvangen en het bloed naar verschillende weefsels kunnen distribueren. Ze kunnen van
diameter veranderen en de binnenkant is bedekt met endotheel zodat het bloed soepel door de
arteriën stroomt. Arteriën worden onderverdeeld in drie typen:
- Elastische arteriën (bijv aorta): hebben een relatief grote diameter en leveren hierdoor
weinig vaatweerstand. Tijdens de systole rekt de wand van deze grote Arteriën uit en
gedurende diastole veert de vaatwand terug. Dit terugveren draagt bij aan het voorgeleiden
van het bloed en zorgt voor minder schommeling in de bloeddruk verderop in het
vaatsysteem. Elastische arteriën vertakken zich in kleinere Arteriën, de musculeuze arteriën:
- Musculeuze arteriën: Ten opzichte van de elastische arteriën hebben ze een kleine diameter
en relatief veel gladde spiercellen in de tunica media. Deze eigenschap zorgt dat musculeuze
arteriën goed kunnen contraheren (samentrekken) en dilateren (verwijden). Het merendeel
van de arteriën in het lichaam zijn musculeuze arteriën. Ze hebben een belangrijke functie in
het distribueren van het bloed naar de organen en worden daarom ook wel distributieve
arteriën genoemd. De musculeuze arteriën die aan de oppervlakte liggen, spelen een
belangrijke rol als drukpunt.
- Arteriolen: De tunica media bestaat met name uit gladde spiercellen en in mindere maten
elastine. De twee buitenste lagen van de arteriolen worden steeds dunner naarmate zij zich
verder vertakken richting de capillairen. Deze vertakkingen naar de capillairen worden
metarteriolen genoemd. Arteriolen reguleren de druk waarbij een weefsel of orgaan
voldoende bloed krijgt (perfusiedruk). Hiervoor maken ze gebruik van vasoconstrictie
(vaatweerstand neemt toe en bloeddoorstroming neemt af) en vasodilatatie (vaatweerstand
neemt af en bloedstroming neemt toe). Door de vaatweerstand aan te passen kunnen ze het
bloed leiden naar de organen met de grootste behoefte. Het gladde spierweefsel is continue
licht aangespannen. Deze staat van contractie heet de vasomotorische tonus en wordt in de
hersenstam gereguleerd.
,Capillairen zijn de kleinste en meest talrijke bloedvaten binnen het cardiovasculaire systeem. Binnen
dit systeem bevinden de capillairen zich tussen de arteriolen en venulen (venen). Capillairen hebben
een functie bij de uitwisseling van voedingstoffen en afvalstoffen tussen het bloed en het weefsel.
De capillaire wand bestaat uit een laag epitheelcellen, omgeven door een dunne laag bindweefsel,
de balsaalmembraan. Deze dunne vaatwand zorgt voor diffusie van onder andere zuurstof en
koolstofdioxide en fungeert al een semipermeabel membraan. Capillairen worden in drie typen
onderscheiden:
- Continue capillairen: De laag epitheelcellen van deze capillairen is continu en omvat dus het
gehele lumen. Ze bevinden zich in elk type weefsel met uitzondering van kraakbeen,
epitheel en cornea. Grote eiwitten en rode bloedcellen treden niet uit deze capillairen
vanwege de continue laag epitheelcellen. Kleinere moleculen zoals water kunnen dit wel.
- Gefenestreerde capillairen: Deze capillairen hebben fenestraties, ook wel poriën genoemd,
voor de uitwisseling van vloeistoffen opgeloste substanties. Deze capillairen zijn te vinden in
organen waar veel uitwisseling van stoffen plaatsvindt (bijv de nieren).
- Sinusoïden: Dit type capillair heeft naast poriën ook ruimte tussen de epitheelcellen zelf en
heeft daardoor een irregulaire vorm. De basaalmembraan is op sommige plekken van een
Sinusoïd dunner of zelfs afwezig. Hierdoor hebben grotere eiwitten en zelfs bloedcellen de
mogelijkheid zich door de wand heen te verplaatsen. Komt voor in bijvoorbeeld de milt
lever, het beenmerg en in de endocriene organen.
Venen: De venen transporteren het bloed naar het hart toe. Venen hebben een relatief dunne wand
met in het bijzonder een dunne tunica media die weinig gladde spiercellen bevat. De bouw van de
venen zorgt voor een reservoirfunctie: ongeveer twee derde deel van het totale bloedvolume
bevindt zich in de venen. Aan de hand van de grootte van het lumen van venen worden zij verdeeld
in grote venen zoals de vena cava inferior (onderste holle ader) en de vena cava superior (bovenste
holle ader) en de middelgrote venen. Nog een verschil tussen een vene en een arterie is dat de
arterie een veel hogere druk nodig heeft om uit te zetten vergeleken met een vene. Door die lage
druk in vene kunnen ze het bloed niet tegen de zwaartekracht het bloed omhoog pompen. Om deze
reden bevatten sommige middelgrote venen kleppen die tunica intima bestaan (voor venen in de
armen en benen). Doormiddel van de halvemaanvorm vallen de kleppen niet naar beneden en zakt
het bloed niet terug. In de normale situatie zorgt het contraheren van spieren rondom deze venen
dat het bloed richting hart verplaatst. Een andere functie van de kleppen is het verdelen van bloed
over de vene.
Alle bloedvaten, met uitzondering van de capillairen, bevatten een drietal lagen:
, Tunica intima: dit is de binnenste laag van het vat en grenst direct aan het lumen (de holle
ruimte) van het vat
Tunica media: dit is de middelste laag van het vat en bestaat voornamelijk uit bindweefsel
en glad spierweefsel
Tunica adventitia: dit is de buitenste laag van het bloedvat en bestaat uit losmazig
bindweefsel. Deze laag bevat zeer kleine bloedvaatjes die het bloedvat zelf van zuurstof en
voedingsstoffen voorzien
Hoe verloopt de kleine en grote circulatie?
Pulmonale ciculaite (kleine): bloedcirculatie van de longen, waar gaswisseling plaatsvindt. 1/5
Systemische circulatie (grote): circulatie van het zuurstofrijke bloed + voedingsstoffen door het hele
lichaam.
1) Vanuit de systemische circulatie stroom zuurstofarm bloed uit de vena cava superior en
inferior (bovenste en onderste holle ader) het rechteratrium (rechterboezem) binnen.
2) Zuurstofarm bloed stroomt van het rechteratrium naar het rechterventrikel (rechterkamer).
3) Zuurstofarm bloed stroomt vanuit de rechterventrikel naar de atria pulmonalis
(longslagader). Die zich opsplitst in de a. pulmonalis sinistra (links) en a. pulmonalis dextrae
(rechter)
4) Vanuit de a. pulmonalis stroomt het bloed door de capillairen richting vaneae pulmonalis
(longader).
5) Zuurstofrijk bloed verlaat de longen via de vv pulmonalis dextrae en stroomt het bloed het
linkeratrium binnen.
6) Vanuit het linkeratrium stroomt het bloed het linkerventrikel binnen.
7) Het linkerventrikel duwt het zuurstofrijke bloed het hard uit, richting de aorta die het bloed
het hele lichaam in stuurt. De aorta buigt kort nadat hij het hart verlaat, buigt hij is een u-
vormige bocht; aortaboog
Wat de verschillen zijn tussen de verschillende bloedvaten? (arteriën, venen, capillairen)
Arteriën zijn zo opgebouwd dat ze de hoge druk waarmee het bloed uit het hart wordt gepompt
kunnen opvangen en het bloed naar verschillende weefsels kunnen distribueren. Ze kunnen van
diameter veranderen en de binnenkant is bedekt met endotheel zodat het bloed soepel door de
arteriën stroomt. Arteriën worden onderverdeeld in drie typen:
- Elastische arteriën (bijv aorta): hebben een relatief grote diameter en leveren hierdoor
weinig vaatweerstand. Tijdens de systole rekt de wand van deze grote Arteriën uit en
gedurende diastole veert de vaatwand terug. Dit terugveren draagt bij aan het voorgeleiden
van het bloed en zorgt voor minder schommeling in de bloeddruk verderop in het
vaatsysteem. Elastische arteriën vertakken zich in kleinere Arteriën, de musculeuze arteriën:
- Musculeuze arteriën: Ten opzichte van de elastische arteriën hebben ze een kleine diameter
en relatief veel gladde spiercellen in de tunica media. Deze eigenschap zorgt dat musculeuze
arteriën goed kunnen contraheren (samentrekken) en dilateren (verwijden). Het merendeel
van de arteriën in het lichaam zijn musculeuze arteriën. Ze hebben een belangrijke functie in
het distribueren van het bloed naar de organen en worden daarom ook wel distributieve
arteriën genoemd. De musculeuze arteriën die aan de oppervlakte liggen, spelen een
belangrijke rol als drukpunt.
- Arteriolen: De tunica media bestaat met name uit gladde spiercellen en in mindere maten
elastine. De twee buitenste lagen van de arteriolen worden steeds dunner naarmate zij zich
verder vertakken richting de capillairen. Deze vertakkingen naar de capillairen worden
metarteriolen genoemd. Arteriolen reguleren de druk waarbij een weefsel of orgaan
voldoende bloed krijgt (perfusiedruk). Hiervoor maken ze gebruik van vasoconstrictie
(vaatweerstand neemt toe en bloeddoorstroming neemt af) en vasodilatatie (vaatweerstand
neemt af en bloedstroming neemt toe). Door de vaatweerstand aan te passen kunnen ze het
bloed leiden naar de organen met de grootste behoefte. Het gladde spierweefsel is continue
licht aangespannen. Deze staat van contractie heet de vasomotorische tonus en wordt in de
hersenstam gereguleerd.
,Capillairen zijn de kleinste en meest talrijke bloedvaten binnen het cardiovasculaire systeem. Binnen
dit systeem bevinden de capillairen zich tussen de arteriolen en venulen (venen). Capillairen hebben
een functie bij de uitwisseling van voedingstoffen en afvalstoffen tussen het bloed en het weefsel.
De capillaire wand bestaat uit een laag epitheelcellen, omgeven door een dunne laag bindweefsel,
de balsaalmembraan. Deze dunne vaatwand zorgt voor diffusie van onder andere zuurstof en
koolstofdioxide en fungeert al een semipermeabel membraan. Capillairen worden in drie typen
onderscheiden:
- Continue capillairen: De laag epitheelcellen van deze capillairen is continu en omvat dus het
gehele lumen. Ze bevinden zich in elk type weefsel met uitzondering van kraakbeen,
epitheel en cornea. Grote eiwitten en rode bloedcellen treden niet uit deze capillairen
vanwege de continue laag epitheelcellen. Kleinere moleculen zoals water kunnen dit wel.
- Gefenestreerde capillairen: Deze capillairen hebben fenestraties, ook wel poriën genoemd,
voor de uitwisseling van vloeistoffen opgeloste substanties. Deze capillairen zijn te vinden in
organen waar veel uitwisseling van stoffen plaatsvindt (bijv de nieren).
- Sinusoïden: Dit type capillair heeft naast poriën ook ruimte tussen de epitheelcellen zelf en
heeft daardoor een irregulaire vorm. De basaalmembraan is op sommige plekken van een
Sinusoïd dunner of zelfs afwezig. Hierdoor hebben grotere eiwitten en zelfs bloedcellen de
mogelijkheid zich door de wand heen te verplaatsen. Komt voor in bijvoorbeeld de milt
lever, het beenmerg en in de endocriene organen.
Venen: De venen transporteren het bloed naar het hart toe. Venen hebben een relatief dunne wand
met in het bijzonder een dunne tunica media die weinig gladde spiercellen bevat. De bouw van de
venen zorgt voor een reservoirfunctie: ongeveer twee derde deel van het totale bloedvolume
bevindt zich in de venen. Aan de hand van de grootte van het lumen van venen worden zij verdeeld
in grote venen zoals de vena cava inferior (onderste holle ader) en de vena cava superior (bovenste
holle ader) en de middelgrote venen. Nog een verschil tussen een vene en een arterie is dat de
arterie een veel hogere druk nodig heeft om uit te zetten vergeleken met een vene. Door die lage
druk in vene kunnen ze het bloed niet tegen de zwaartekracht het bloed omhoog pompen. Om deze
reden bevatten sommige middelgrote venen kleppen die tunica intima bestaan (voor venen in de
armen en benen). Doormiddel van de halvemaanvorm vallen de kleppen niet naar beneden en zakt
het bloed niet terug. In de normale situatie zorgt het contraheren van spieren rondom deze venen
dat het bloed richting hart verplaatst. Een andere functie van de kleppen is het verdelen van bloed
over de vene.
Alle bloedvaten, met uitzondering van de capillairen, bevatten een drietal lagen:
, Tunica intima: dit is de binnenste laag van het vat en grenst direct aan het lumen (de holle
ruimte) van het vat
Tunica media: dit is de middelste laag van het vat en bestaat voornamelijk uit bindweefsel
en glad spierweefsel
Tunica adventitia: dit is de buitenste laag van het bloedvat en bestaat uit losmazig
bindweefsel. Deze laag bevat zeer kleine bloedvaatjes die het bloedvat zelf van zuurstof en
voedingsstoffen voorzien
