Samenvatting college aantekeningen Forensische psychiatrie

Week 1 > introductie, psychische stoornissen, diagnostiek & behandeling :
Psychische stoornis > criterium TBS (in detentie 60%)
- Hoe verder in de strafrechtsketen, hoe meer gestoorden percentueel
- Risico geweldsdelict mensen met een stoornis gelijk aan normale bevolking

TBS > beeld komt er makkelijk van af
- Voor daders ergste straf > moet met je billen bloot + voor onbepaalde tijd

Aantal incidenten met verwarde mensen neemt toe:
- Bezuinigingen > pen rose hypothese = gedwongen psychiatrie en strafrechtsketen
communicerende vaten  psychiatrie afbouwen door bezuinigingen > komen in
strafrechtsketen
- Corona tijd > meer psychische problemen vanwege isolement
- De meldingen worden gemeten > toename angst onder burgers? > doen eerder melding

Strafrecht gaat anders om met personen met psychische stoornis > als verdachte kwetsbaar en als
dader minder verantwoordelijk
- TBS vereiste  psychische stoornis, ernstig delict, gevaar voor herhaling + gedragsdeskundig
advies

Psychiatrie (=dokter aan de geest) VS neurologie (brein)
Psycho pathologie = studie van de ziekte van de geest
Psychodiagnostiek = proberen te onderscheiden wat er met iemand aan de hand is

Syndroom = vaste verzameling van symptomen (griep)
- Symptomen > koorts, hoofdpijn etc.
Functiestoornissen/symptomen
- Cognitieve (kennende) functies > Bewustzijn, intellectuele vermogens, oordeelsvermogen,
waarneming, denken
- Affectieve functies (gevoelsleven) > Stemming, affect (emotie)
- Conatieve/voluntatieve functies > Executieve functies, psychomotoriek

Verschil psychiatrisch en psychologische diagnostiek
- Dokter > ziek of gezond
- Psycholoog > dimensioneel ipv dichotoom > kijken naar normaalverdeling
o Psychopathie > boven bepaalde drempel normaalverdeling

Verschillende visies op psychiatrische stoornis > pathofysiologische afwijking, verlies betekenis,
schadelijke disfunctie, sociaal construct, onvermogen goede leven te leiden, leed, beperking waar
men niet mee kan omgaan  kritisch blijven op wat we labelen als psychische stoornis en hier
afspraken over maken
- probleem > been in natuurwetenschappen, been in geesteswetenschappen
- overkoepelende definitie psychische stoornis = leed, lijden van een patient zelf of haar
omgeving + disfunctioneren

DSM > naamgeving stoornis -> handig op groepsniveau
- Veranderd steeds > samenleving veranderd (afwijkend? > norm veranderd) + andere
ontwikkelingen (bv. vondsten farmaceutisch onderzoek)
- Psychische stoornis volgens DSM > tenminste zoveel van deze synptomen:
o Klinisch significante symptomen in psychische functies
o Disfunctie in psychologie, biologie en ontwikkeling

,  Gaan uit van bio-psychologisch sociaal model
o Significante lijdensdruk, beperkingen in functioneren op sociaal/beroepsmatig
gebied
o Reactie op stressor of verlies, passend binnen cultuur
o Niet sociaal deviant gedrag (politiek, religieus, seksueel)
 Psychiatrie misbruiken > bv voor gek verklaard worden als je het er niet mee
eens bent
o  Disclaimer juridisch gebruik > stoornis in DSM, niet automatisch te gebruiken als
stoornis juridisch gezien
- Kritiek op DSM
o Atheoretisch > staat nergens hoe het komt
o Reductionistisch > beperkt tot 1 term
o Schijn van validiteit > lijkt alsof alle stoornissen erg duidelijk zijn
o Grens met normaliteit > diffuus
o Grenzen onderling > symptomen leiden tot verschillende classificaties
 Niet anderszins omschreven (NAO) > je voldoet wel aan
persoonlijkheidsstoornis, maar niet de omschreven dus restcategorie
 Comorbiditeit > meerdere aandoeningen
o Cultuurgebondenheid > andere culturen zien iets anders als afwijking norm
o Belangen > rol farmaceutische industrie -> classificatie nodig voor medicijn

Classificatie = beschrijft stoornis
- Groepsniveau en onderdeel diagnostiek
Diagnose = beschrijft stoornis en geeft mogelijke oorzakelijke verklaringen (kwetsbaar makende
factoren, uitlokkende factoren en in standhoudende factoren)  aangrijpingspunt behandeling
- Voor individu > bepaald wat je met iemand gaat doen
- Omvat factoren van invloed op beloop en behandeling
- Bepaalt of behandeling geïndiceerd is  niet alleen de stempel
- Onderdeel indicatiestelling

Geschiedenis persoonlijkheidsleer:
- Hippocrates > persoonlijkheidstypen obv temperamenten:
o Flegmatisch > onverschillig (LB)
o Cholerisch > LO
o Sanguinisch > meeste in FP (RB)
o Melancholisch > stemming down (RO)
- Carl Jung > typologie > extravert VS introvert
- Eyesenk > van typen naar trekken -> Emotionaliteit, extraversie, openheid, altruïsme en
conscientieusheid (gewetensvol)
- Freud > psychodynamische theorie:
o Id > 2 driften > seksualiteit en dood
o Ego > driften aan ene kant en ideaal vanuit geweten aan andere kant  ego houdt
driften in toom door afweermechanisme (zwak bij bordeline)
o Superego > ideaal ik

, Week 2 > psychische stoornissen, diagnostiek en behandeling :

Persoonlijkheidsstoornissen:
Algemene criteria DSM > egosyntoon
- Langdurig patroon disadaptief en inflexibel gedrag op 2 of meer volgende terreinen
o Wijze interpreteren van zichzelf, anderen of gebeurtenissen (cognities)
o Affecten (adequaatheid reacties, intensiteit, draagwijdte) > psychische functies
o Interpersoonlijk functioneren
o Beheersing impulsen
- Veroorzaakt beperkingen/lijden op sociaal, beroepsmatig of maatschappelijk terrein =
psychische stoornis
- Chronische aandoeningen die moeilijk te behandelen zijn

Cluster B > uit zich in interpersoonlijk functioneren  dramatisch, emotioneel, extrovert en impulsief
- Theatrale PS
- Borderline PS = Diepgaand patroon van instabiliteit in intermenselijke relaties, zelfbeeld en
affecten en impulsiviteit
o Blijkend uit 5 of meer:
 Krampachtig voorkomen verlaten te worden
 Wisselingen tussen kleineren en idealiseren
 Instabiel zelfgevoel en zelfbeeld
 Impulsiviteit (bv geld/seks/middelen/eten)
 Terugkerende suïcidale gedragingen/automutilatie
 Affectlabiliteit (reactief)
 Chronische gevoelens van leegte
 Inadequate intense woede (driftbuien, vechten)
 Voorbijgaande en aan stress gebonden paranoïde ideeën of dissociatieve
verschijnselen
o Behandeling:
 Opgedrongen rol niet overnemen, patiënt zelf verantwoordelijk houden,
grenzen stellen
 Ketenafspraken
 Emotioneel niet te dichtbij
 Wees bedacht op splitsing > ongezond afweermechanisme
 Risico opname > verdere afhankelijkheid/ontregeling
 Emotieregulatie-training
 Medicatie afh van dominante symptoom
 Diverse vormen psychotherapie
- Antisociale persoonlijkheidsstoornis = Diepgaand patroon van gebrek aan achting voor en
schending van rechten van anderen (vanaf 15 e jr aanwezig) >
o Blijkend uit:
 Oneerlijkheid
 Impulsiviteit, onvermogen vooruit te plannen
 Prikkelbaarheid en agressiviteit
 Roekeloze onverschilligheid voor veiligheid zichzelf/anderen
 Onverantwoordelijkheid
 Ontbreken spijtgevoelens, ongevoeligheid voor anderen gekwetst te hebben
o Aanwijzingen voor 15e jr antisociale gedragsstoornis (pas diagnosticeren vanaf 18 e jr)
o Psychopathie = specifier