WEEK 1 > ALGEMENE ACHTERGROND FORENSISCHE
ACCOUNTANCY
Onderwerpen:
- (forensische) Accountancy
- Fraude en boekhoudschandalen
- Corruptie
- Witwassen
- Faillisementenonderzoek
- Integriteitsvraagstukken
- Corporate governance
2 dingen bewijzen :
- Opzet > verschil tussen iets fout doen, en iets bewust fout doen
- Geen goede verklaring voor hebben
Vb. waar docu van is > Bestuursvoorzitter notaris landsadvocaten > belanrgijke partner overheid en
ook voor burger moet je op kunnen vertrouwen
- Periode van 20 jaar > 12 miljoen gestolen van klaten
- Geld op rekeningen van kantoor stond en afkomstig was van clienten (bijv. erfenis tijdelijk op
de rekening van kantoor) > steelde hier ook delen van
Onderzoeken afgelopen jaren
- Surinaamse legerleider Bouterse > drugs
o Aantal tegenstanders vermoedelijk vermoord > daarvoor voor de rechter
o Forensische accountancy > keek naar geldstromen tussen Ned en Suriname
Veel geldverkeer > nederlandse mensen die surinaamse familie financieel
ondersteund prive verkeer
Zakelijk verkeer van bedrijven die leveren aan suriname (goederen
inporteren)
+ derde lijn > productie van drugshandel
Uiteindelijk hierdoor veroordeeld
o Door financiele spoor te volgen > zijn forensische accountants mee bezig
o (Follow the money > website > tentamen vraag)
- Holleeder/endstra/paarlber
- Vestia
- DSB
- Madoff
- Imtech > faillisment van grote beursgenoteerde onderneming
o Bouwen pretpark in polen > grote opbrengstpost (winst hiermee verantwoord) >
maar project bestond helemaal niet
o Zaken gunstiger voorstellen dan dat het was > facade overeind houden dat het
betrouwbaar bedrijf was
o Accountants > voor de raad van tucht gesleept > werk niet goed gedaan > niet gezien
dat werkelijkheid niet klopte
Fraude driehoek > druk gelegenheid en rationalisatie
- Druk > geld hebben > druk/prikkel
- Gelegenheid > geen goeie controle, dan staat deur open om te frauderen
, - Rationalisatie > vinden niet dat ze frauderen > overheid domme wetgeving, te veel belasting
betalen etc.
- hulpmiddel om na te denken over risicos in systemen > kijken waar we onze pijlen op
meoten richten bij de aanpak hiervan
Fraude is van alle tijden > grote zaken afgelopen periode?
- Verkenner tweede kamer > universiteit start up in bio industrie en als er iets wordt gevonden
dan worden verkocht aan andere partijen. Aantal bedrijfjes van zijn universiteit gekocht heeft
voor een redelijke prijs en snel weer verkocht voor meer geld verkeerde voorstelling
gegeven van de waarde van die bedrijfjes
- Vestia > woningcorperatie > veel geld binnen dat wordt opegpot. Willen geld ondertussen
laten renderen > beleggingsproducten kopen. Tussenpersoon kocht bij de bank derivaten, die
gunstig konden uitpakken als rente omhoog ging. Persoon die dit fixte kreeg provisie
hiervoor en deelde dit met eimand bij vestia beide baat bij zoveel mogelijk kopen
o Veel te veel risico genomen en zo 2 mld verloren
o 2 personen 10 miljoen euro verdiend met provisies
o Beide veroordeeld > zaken duren vaak hel lang en dan worden straffen vaak ook
lager
- Ajax > onderzoek voormalig financieel directeur > wellicht geld verdiend aan transfers
(onderzocht KPMG)
- Vitesse > journalisten beschikking gekregen over info trustkantoor op cyprus > inzicht
geldstromen van en naar vitesse. Vermoeden dat geld van Abaramovich (rijke russische
olicharge) niet alleen bij chelsey, maar ook mogelijk bij vitesse terehct is gekomen
o Vitesse mag niet geassocieerd zijn met crimineel geld > kan licentie kwijt raken
- Accountants moeten elk jaar toets doen > gefraudeerd door binnen kantoor antwoorden te
delen
Wat is een accountant?
- Traditioneel > controle jaarrekening (document van een bedrijf dat een balans op maakt
(bezittingen, schulden etc.) en een winst en verliesrekeningen (omzet, kosten, belastingen
o Jaarrekening > document dat gebruikt wordt om te bepalen hoeveel belasting
betaald moet worden
o Maar ook gebruikt voor potentiele aandeelhouders om inzicht te krijgen in hoe het
met een bedrijf gaat
o Accountantsverklaring > vertrouwen aan ontlenen > zorgt dat er een eerlijke
voorstelling van zaken wordt gegeven
- Kijkt naar een administratie in het bedrijfsleven
- Niet alleen kijken of er gefraudeerd is > gaat ook veel goed
o Verwacht wel eens te veel op het gebied van fraude
Ontwikkeling accountancy
- Pincoffs affaire (1879) > fraude als ontstaansreden beroep > ontstaan accountancy beroep
o Zakenman uit Rotterdam, die in politiek actief was, veel liefdadigheidsinstellingen >
Iedereen had hier vertrouwen in
o Belangrijkste bedrijf > Afrikaanse handels vereniging > Haalde kruiden en specerijen
met schepen uit andere landen > door stormen vergingen aantal schepen > werden
waardeloos en kon hier geen winst meer mee betalen ging niet goed met zijn
bedrijf
o Kon niet zo zijn > schijn hooghouden > boekhouding veranderen Voorwaarde die
waardeloos zijn hele hoge waarde geven
, o Kunt wel op papier een bepaalde winst presenteren (boekhoukundige trucjes), maar
als het gaat om geld betalen moet je dat ook echt in handen hebben profit is an
opinion, cash is a fact
o politiek > moeten waakhond van buiten hebben die meekijkt of die het wel netjes
in de boeken zet, en anders veranderen
- Limperg (1926-1933) > Beschreef andere functie van accountant > niet alleen fraudejager,
maar stukje zekerheid en vertrouwen toevoegen
o Quote: ‘accountant als vertrouwensman van het maatschappelijke verkeer’ =
accountant wordt wel betaald door de onderneming om jaarrekening te controleren,
maar geeft daarmee vertrouwen aan banken, werknemers en aandeelhouders als
zegt dat het allemaal goed gaat met dat bedrijf moet je daarop kunnen vertrouwen
o Maatschappelijke verkeer kan heel breed zijn
- Jaren 80 > internationalisering, schaalvergroting, multidisciplinariteit
o Gingen ook bredere dingen doen > optreden als adviseur over processen die
bijvoorbeeld beter kunnen, bv. automatisering, beveiliging adviesdiensten >
efficiënter maken
o Wettelijke verplichting voor ondernemingen voor controle door accountants, terwijl
adviesdiensten veel lucratiever zijn > probleem dat moet worden opgelost > wil
bedrijf veel meer voor betalen
Adviesdiensten vanaf jaren 80 heel erg gegroeid
Mocht toen samen gedaan worden > hele lage prijs controle opdracht
binnenhalen en voor hele hoge prijs adviesdiensten
Later verboden
o Risico dat systeem (dat het samen mag) > omdat je met advies heel veel geld
verdient je je controletaak veronachtzaamt
o Organisaties groeide zo groot > accountants vroeger bestuurd door hoogleraren > nu
managers die als doel geld verdienen hadden
Zekerheid niet meer zo van belang
geleid tot vele boekhoudschandalen etc.
ste
- 21 eeuw > boekhoudschandalen, financieel-economische crisis, kritiek op
accountantsberoep
o Toezichthouders gekomen
o Verbod op advies en controle diensten
Kritiek op accountants uit vele hoeken >
- Cliënten > te streng, te bureaucratisch, toegevoegde waarde minder
o Toegevoegde waarde minder > logisch > moeten van overheid taak uitvoeren > ziet
er ok niet snel toegevoegde waarde van
- Toezichthouder autoriteit financiële markten > kwaliteitsgebreken, incidenten, interne
toetsing
- Als er kritiek is > ook politiek zich roeren > na incidenten ‘de maat is vol’
o Als cliënten minder tevreden zijn > politiek zich er ook mee bemoeien
o Accountants meer onder de duim houden
- Overige deelnemers maatschappelijk verkeer > aandeelhouders, financiers, belastingdienst,
burgers
Gevolg kritiek
- Handhavingsacties toezichthouders > boetes
- Tuchtklachten (door belanghebbende)
ACCOUNTANCY
Onderwerpen:
- (forensische) Accountancy
- Fraude en boekhoudschandalen
- Corruptie
- Witwassen
- Faillisementenonderzoek
- Integriteitsvraagstukken
- Corporate governance
2 dingen bewijzen :
- Opzet > verschil tussen iets fout doen, en iets bewust fout doen
- Geen goede verklaring voor hebben
Vb. waar docu van is > Bestuursvoorzitter notaris landsadvocaten > belanrgijke partner overheid en
ook voor burger moet je op kunnen vertrouwen
- Periode van 20 jaar > 12 miljoen gestolen van klaten
- Geld op rekeningen van kantoor stond en afkomstig was van clienten (bijv. erfenis tijdelijk op
de rekening van kantoor) > steelde hier ook delen van
Onderzoeken afgelopen jaren
- Surinaamse legerleider Bouterse > drugs
o Aantal tegenstanders vermoedelijk vermoord > daarvoor voor de rechter
o Forensische accountancy > keek naar geldstromen tussen Ned en Suriname
Veel geldverkeer > nederlandse mensen die surinaamse familie financieel
ondersteund prive verkeer
Zakelijk verkeer van bedrijven die leveren aan suriname (goederen
inporteren)
+ derde lijn > productie van drugshandel
Uiteindelijk hierdoor veroordeeld
o Door financiele spoor te volgen > zijn forensische accountants mee bezig
o (Follow the money > website > tentamen vraag)
- Holleeder/endstra/paarlber
- Vestia
- DSB
- Madoff
- Imtech > faillisment van grote beursgenoteerde onderneming
o Bouwen pretpark in polen > grote opbrengstpost (winst hiermee verantwoord) >
maar project bestond helemaal niet
o Zaken gunstiger voorstellen dan dat het was > facade overeind houden dat het
betrouwbaar bedrijf was
o Accountants > voor de raad van tucht gesleept > werk niet goed gedaan > niet gezien
dat werkelijkheid niet klopte
Fraude driehoek > druk gelegenheid en rationalisatie
- Druk > geld hebben > druk/prikkel
- Gelegenheid > geen goeie controle, dan staat deur open om te frauderen
, - Rationalisatie > vinden niet dat ze frauderen > overheid domme wetgeving, te veel belasting
betalen etc.
- hulpmiddel om na te denken over risicos in systemen > kijken waar we onze pijlen op
meoten richten bij de aanpak hiervan
Fraude is van alle tijden > grote zaken afgelopen periode?
- Verkenner tweede kamer > universiteit start up in bio industrie en als er iets wordt gevonden
dan worden verkocht aan andere partijen. Aantal bedrijfjes van zijn universiteit gekocht heeft
voor een redelijke prijs en snel weer verkocht voor meer geld verkeerde voorstelling
gegeven van de waarde van die bedrijfjes
- Vestia > woningcorperatie > veel geld binnen dat wordt opegpot. Willen geld ondertussen
laten renderen > beleggingsproducten kopen. Tussenpersoon kocht bij de bank derivaten, die
gunstig konden uitpakken als rente omhoog ging. Persoon die dit fixte kreeg provisie
hiervoor en deelde dit met eimand bij vestia beide baat bij zoveel mogelijk kopen
o Veel te veel risico genomen en zo 2 mld verloren
o 2 personen 10 miljoen euro verdiend met provisies
o Beide veroordeeld > zaken duren vaak hel lang en dan worden straffen vaak ook
lager
- Ajax > onderzoek voormalig financieel directeur > wellicht geld verdiend aan transfers
(onderzocht KPMG)
- Vitesse > journalisten beschikking gekregen over info trustkantoor op cyprus > inzicht
geldstromen van en naar vitesse. Vermoeden dat geld van Abaramovich (rijke russische
olicharge) niet alleen bij chelsey, maar ook mogelijk bij vitesse terehct is gekomen
o Vitesse mag niet geassocieerd zijn met crimineel geld > kan licentie kwijt raken
- Accountants moeten elk jaar toets doen > gefraudeerd door binnen kantoor antwoorden te
delen
Wat is een accountant?
- Traditioneel > controle jaarrekening (document van een bedrijf dat een balans op maakt
(bezittingen, schulden etc.) en een winst en verliesrekeningen (omzet, kosten, belastingen
o Jaarrekening > document dat gebruikt wordt om te bepalen hoeveel belasting
betaald moet worden
o Maar ook gebruikt voor potentiele aandeelhouders om inzicht te krijgen in hoe het
met een bedrijf gaat
o Accountantsverklaring > vertrouwen aan ontlenen > zorgt dat er een eerlijke
voorstelling van zaken wordt gegeven
- Kijkt naar een administratie in het bedrijfsleven
- Niet alleen kijken of er gefraudeerd is > gaat ook veel goed
o Verwacht wel eens te veel op het gebied van fraude
Ontwikkeling accountancy
- Pincoffs affaire (1879) > fraude als ontstaansreden beroep > ontstaan accountancy beroep
o Zakenman uit Rotterdam, die in politiek actief was, veel liefdadigheidsinstellingen >
Iedereen had hier vertrouwen in
o Belangrijkste bedrijf > Afrikaanse handels vereniging > Haalde kruiden en specerijen
met schepen uit andere landen > door stormen vergingen aantal schepen > werden
waardeloos en kon hier geen winst meer mee betalen ging niet goed met zijn
bedrijf
o Kon niet zo zijn > schijn hooghouden > boekhouding veranderen Voorwaarde die
waardeloos zijn hele hoge waarde geven
, o Kunt wel op papier een bepaalde winst presenteren (boekhoukundige trucjes), maar
als het gaat om geld betalen moet je dat ook echt in handen hebben profit is an
opinion, cash is a fact
o politiek > moeten waakhond van buiten hebben die meekijkt of die het wel netjes
in de boeken zet, en anders veranderen
- Limperg (1926-1933) > Beschreef andere functie van accountant > niet alleen fraudejager,
maar stukje zekerheid en vertrouwen toevoegen
o Quote: ‘accountant als vertrouwensman van het maatschappelijke verkeer’ =
accountant wordt wel betaald door de onderneming om jaarrekening te controleren,
maar geeft daarmee vertrouwen aan banken, werknemers en aandeelhouders als
zegt dat het allemaal goed gaat met dat bedrijf moet je daarop kunnen vertrouwen
o Maatschappelijke verkeer kan heel breed zijn
- Jaren 80 > internationalisering, schaalvergroting, multidisciplinariteit
o Gingen ook bredere dingen doen > optreden als adviseur over processen die
bijvoorbeeld beter kunnen, bv. automatisering, beveiliging adviesdiensten >
efficiënter maken
o Wettelijke verplichting voor ondernemingen voor controle door accountants, terwijl
adviesdiensten veel lucratiever zijn > probleem dat moet worden opgelost > wil
bedrijf veel meer voor betalen
Adviesdiensten vanaf jaren 80 heel erg gegroeid
Mocht toen samen gedaan worden > hele lage prijs controle opdracht
binnenhalen en voor hele hoge prijs adviesdiensten
Later verboden
o Risico dat systeem (dat het samen mag) > omdat je met advies heel veel geld
verdient je je controletaak veronachtzaamt
o Organisaties groeide zo groot > accountants vroeger bestuurd door hoogleraren > nu
managers die als doel geld verdienen hadden
Zekerheid niet meer zo van belang
geleid tot vele boekhoudschandalen etc.
ste
- 21 eeuw > boekhoudschandalen, financieel-economische crisis, kritiek op
accountantsberoep
o Toezichthouders gekomen
o Verbod op advies en controle diensten
Kritiek op accountants uit vele hoeken >
- Cliënten > te streng, te bureaucratisch, toegevoegde waarde minder
o Toegevoegde waarde minder > logisch > moeten van overheid taak uitvoeren > ziet
er ok niet snel toegevoegde waarde van
- Toezichthouder autoriteit financiële markten > kwaliteitsgebreken, incidenten, interne
toetsing
- Als er kritiek is > ook politiek zich roeren > na incidenten ‘de maat is vol’
o Als cliënten minder tevreden zijn > politiek zich er ook mee bemoeien
o Accountants meer onder de duim houden
- Overige deelnemers maatschappelijk verkeer > aandeelhouders, financiers, belastingdienst,
burgers
Gevolg kritiek
- Handhavingsacties toezichthouders > boetes
- Tuchtklachten (door belanghebbende)
