❖ Verzorgingsstaat
❖ Wat is een verzorgingsstaat
Risico’s delen
Nederland is een verzorgingsstaat, dat wil zeggen dat de overheid zich actief
bemoeit met de welvaart en het welzijn van haar inwoners. Met welvaart bedoelen
we ons inkomen en de mate waarin we onze behoeften kunnen vervullen. Welzijn
geeft aan in hoeverre we ons geestelijk en lichamelijk voelen.
De kern van onze verzorgingsstaat is de solidariteitsgedachte. Solidariteit als er
bereidheid is in een groep of samenleving om risico’s met elkaar te delen.
De drie pijlers
1. Sociale zekerheid - sociaal zekerheidsstelsel zijn alle uitkeringen die
mensen verzekeren van een inkomen bij werkloosheid, ziekte, ouderdom of
arbeidsongeschiktheid. Dit wordt betaalt uit je sociale premies, belasting en is
bestemdt voor AOW, kinderbijslag, zorgtoeslag, huurtoeslag en WW-uitkering.
2. Goed onderwijs
3. Goede gezondheidszorg - de overheid betaalt voor een belangrijk deel de
kosten van de gezondheidszorg.
Rechten en plichten
Nederland is een sociale rechtsstaat, dit betekent dat mensen gelijke kansen
moeten hebben om een menswaardig bestaan te leiden en zichzelf te kunnen
ontwikkelen.
Hiervoor zijn sociale grondrechten vastgelegd in 1983, de belangrijksten zijn:
voldoende werkgelegenheid, bestaanszekerheid en spreiding van de welvaart,
bewoonbaarheid van het land en een goed leefmilieu volksgezondheid en voldoende
woongelegenheid, goed onderwijs.
Bij een verzorgingsstaat horen niet alleen rechten, maar ook plichten zoals
sollicitatieplicht. De overheid moet zich inspannen, maar de burger ook. Ook bestaat
de plicht om premies te betalen voor verzekeringen als de AOW, de WW en de
zorgverzekering, deze worden automatisch ingehouden van je loon.
De hoofdrolspelers
In onze verzorgingsstaat hebben we drie hoofdrolspelers: burgers, de overheid en
werknemers- en werkgeversorganisaties.
1. Burgers - In Nederland ben je zelf verantwoordelijk voor het hebben van
werk, een huis en de opvoeding van je kinderen. De overheid zorgt wel voor
voldoende banen, huizen en crèches. Als het echt niet lukt om werk te vinden
dan mag je pas bij de overheid aankloppen.
2. De overheid - is verantwoordelijk voor collectieve voorzieningen zoals
onderwijs, gezondheidszorg en uitkeringen. We spreken van collectieve
, voorzieningen bij zaken waar we niet zelf voor kunnen zorgen, maar de
overheid nodig zijn.
De overheid zorgt ook voor werkgelegenheid, door middel van subsidies
worden groepen die moeilijk aan een baan komen geholpen, zoals
vijftigplussers, allochtonen, mensen met een beperking. Daarnaast is hun
taak om te zorgen voor goede arbeidsomstandigheden en
arbeidsvoorwaarden bijvoorbeeld door een Arbowet. Als taak heeft de
overheid ook het welzijn van de burger te bevorderen, door het subsidiëren
van sportverenigingen en bibliotheken.
3. Werknemers- en werkgeversorganisaties - het grootste deel van de
verzorgingsstaat wordt betaald door de werknemers en werkgevers. Om voor
hun belangen op te komen hebben beide groepen zich georganiseerd.
Werknemers in vakbonden, organisaties die de collectieve en individuele
belangen van werknemers behartigen. Werkgevers hebben zich
georganiseerd in werkgeversorganisaties. Werkgeversorganisaties en
vakcentrales noemen we samen de sociale partners.
Op bedrijfsniveau stellen vakbonden en werkgeversorganisaties samen een
CAO (collectieve arbeidsovereenkomst) op.
❖ Ontstaan verzorgingsstaat
De eerste helft van de 19de eeuw bemoeide de overheid zich niet met de economie.
❖ Wat is een verzorgingsstaat
Risico’s delen
Nederland is een verzorgingsstaat, dat wil zeggen dat de overheid zich actief
bemoeit met de welvaart en het welzijn van haar inwoners. Met welvaart bedoelen
we ons inkomen en de mate waarin we onze behoeften kunnen vervullen. Welzijn
geeft aan in hoeverre we ons geestelijk en lichamelijk voelen.
De kern van onze verzorgingsstaat is de solidariteitsgedachte. Solidariteit als er
bereidheid is in een groep of samenleving om risico’s met elkaar te delen.
De drie pijlers
1. Sociale zekerheid - sociaal zekerheidsstelsel zijn alle uitkeringen die
mensen verzekeren van een inkomen bij werkloosheid, ziekte, ouderdom of
arbeidsongeschiktheid. Dit wordt betaalt uit je sociale premies, belasting en is
bestemdt voor AOW, kinderbijslag, zorgtoeslag, huurtoeslag en WW-uitkering.
2. Goed onderwijs
3. Goede gezondheidszorg - de overheid betaalt voor een belangrijk deel de
kosten van de gezondheidszorg.
Rechten en plichten
Nederland is een sociale rechtsstaat, dit betekent dat mensen gelijke kansen
moeten hebben om een menswaardig bestaan te leiden en zichzelf te kunnen
ontwikkelen.
Hiervoor zijn sociale grondrechten vastgelegd in 1983, de belangrijksten zijn:
voldoende werkgelegenheid, bestaanszekerheid en spreiding van de welvaart,
bewoonbaarheid van het land en een goed leefmilieu volksgezondheid en voldoende
woongelegenheid, goed onderwijs.
Bij een verzorgingsstaat horen niet alleen rechten, maar ook plichten zoals
sollicitatieplicht. De overheid moet zich inspannen, maar de burger ook. Ook bestaat
de plicht om premies te betalen voor verzekeringen als de AOW, de WW en de
zorgverzekering, deze worden automatisch ingehouden van je loon.
De hoofdrolspelers
In onze verzorgingsstaat hebben we drie hoofdrolspelers: burgers, de overheid en
werknemers- en werkgeversorganisaties.
1. Burgers - In Nederland ben je zelf verantwoordelijk voor het hebben van
werk, een huis en de opvoeding van je kinderen. De overheid zorgt wel voor
voldoende banen, huizen en crèches. Als het echt niet lukt om werk te vinden
dan mag je pas bij de overheid aankloppen.
2. De overheid - is verantwoordelijk voor collectieve voorzieningen zoals
onderwijs, gezondheidszorg en uitkeringen. We spreken van collectieve
, voorzieningen bij zaken waar we niet zelf voor kunnen zorgen, maar de
overheid nodig zijn.
De overheid zorgt ook voor werkgelegenheid, door middel van subsidies
worden groepen die moeilijk aan een baan komen geholpen, zoals
vijftigplussers, allochtonen, mensen met een beperking. Daarnaast is hun
taak om te zorgen voor goede arbeidsomstandigheden en
arbeidsvoorwaarden bijvoorbeeld door een Arbowet. Als taak heeft de
overheid ook het welzijn van de burger te bevorderen, door het subsidiëren
van sportverenigingen en bibliotheken.
3. Werknemers- en werkgeversorganisaties - het grootste deel van de
verzorgingsstaat wordt betaald door de werknemers en werkgevers. Om voor
hun belangen op te komen hebben beide groepen zich georganiseerd.
Werknemers in vakbonden, organisaties die de collectieve en individuele
belangen van werknemers behartigen. Werkgevers hebben zich
georganiseerd in werkgeversorganisaties. Werkgeversorganisaties en
vakcentrales noemen we samen de sociale partners.
Op bedrijfsniveau stellen vakbonden en werkgeversorganisaties samen een
CAO (collectieve arbeidsovereenkomst) op.
❖ Ontstaan verzorgingsstaat
De eerste helft van de 19de eeuw bemoeide de overheid zich niet met de economie.
