Arresten
College 2:
CBb, 14 februari 2014, JOR 2014/166 m.nt. Van Veersen (Corporate Express)
Verplichting om KGI openbaar te maken
Het gaat in de zaak om een overname van Corporate Express (CE) door het bedrijf Staples.
Bij besluit van 4 maart 2009 heeft AFM aan CE een boete van € 96.000 opgelegd wegens overtreding
van art. 5:59 lid 1 Wft (oud) jo. art. 1:81 Wft (oud) omdat CE zou hebben nagelaten koersgevoelige
informatie onverwijld openbaar te maken.
Naar het oordeel van het College beschikte CE over koersgevoelige informatie.
De toenaderingspogingen van Staples waren serieus en vormden een (eerste) stap in een proces dat
kon leiden tot een overname. Dat die overname daadwerkelijk zou plaatsvinden was onzeker, maar
op basis van een globale beoordeling, bezien vanuit het perspectief van een redelijk handelend
belegger, was het toentertijd reëel te veronderstellen dat uiteindelijk een overname zou kunnen
plaatsvinden. Daarbij moeten ook in aanmerking worden genomen omstandigheden als het niveau
waarop de gesprekken plaatsvonden, namelijk tussen 2 CEO’s, de toenmalige situatie op de markt
voor in Europa en in de Verenigde Staten en eerdere berichten over mogelijke overnames in die
markt. De rechtbank heeft dan ook terecht geconcludeerd dat indien de informatie waarover
[bedrijfsnaam 1] op [… 1] februari 2008 beschikte openbaar zou worden gemaakt, de redelijk
handelend belegger daarmee bij zijn beleggingsbeslissing rekening zou houden. Er is dus sprake van
een overtreding van de wet.
Echter is het college van oordeel dat aan CE ter zake van de overtreding niet in zodanige mate een
verwijt kan worden gemaakt dat de boete gerechtvaardigd is. Vanuit het perspectief van CE is het
redelijkerwijs begrijpelijk dat zij zich niet heeft gerealiseerd dat zij verplicht was de informatie over
haar contacten met Staples openbaar te maken.
Hier was er dus wel sprake van een overtreding, maar deze overtreding is niet dusdanig
verwijtbaar dat de boete gerechtvaardigd is
HvJ EU, 22 november 2005, zaak C-384/02, JOR 2006/49 m.nt. Kristen (RealDanmark)
Voorwetenschap mededelingsverbod uitzondering indien het delen gebeurd in de normale
uitoefening van werk, beroep of functie
Een persoon die voorwetenschap verkrijgt in zijn hoedanigheid van vertegenwoordiger van
werknemers in de raad van bestuur van een vennootschap of in zijn hoedanigheid van een lid van het
comité voor samenwerking van een groep van ondernemingen, is vanwege art. 3 sub a van Richtlijn
nr. 89/592/EG niet gerechtigd die informatie te delen met derden, tenzij er een nauwe band bestaat
tussen de mededeling en de uitoefening van zijn werk of functie en indien de mededeling strikt
noodzakelijk is voor de uitoefening van zijn functie. (nauwe band + noodzakelijk = cumulatief)
In het kader van zijn onderzoek moet de nationale rechter name rekening houden met:
(i) het feit dat deze uitzonderingen op het verbod om voorwetenschap mee te delen
restrictief moet worden uitgelegd,
(ii) met de omstandigheid dat elke aanvullende mededeling het risico van een met de
Richtlijn nr. 89/892/EG strijdig gebruik van deze informatie verhoogt, en
(iii) (met de gevoeligheid van de informatie.
, HvJ EU, 10 mei 2007, zaak C-391/04, JOR 2007/156 m.nt. G.T.J. Hoff (Georgakis)
Voorwetenschap transactieverbod
Zijn beurstransacties tussen een ingewijde groep van personen met als doel een kunstmatige
koersstijging te bewerkstelligen, aan te merken als het welbewust gebruik maken van
voorwetenschap?
Leden van de Georgakisgroep zijn bestuurders en grootaandeelhouders van de Griekse
beursvennootschap Parnassos. Toen de koers van het aandeel Parnassos onder druk stond, zijn leden
van Georgakisgroep op aanraden van hun financiële raadgevers overeengekomen onderling
effectentransacties te verrichten met als doel de koers van het Parnassos te doen stijgen.
HvJ: allereerst moet worden onderzocht of de leden van de groep beschikten over voorwetenschap
doordat zij samen besloten om het Parnassos-aandeel te ondersteunen en op deze manier de koers
te laten stijgen. Er is hier een gemeenschappelijk standpunt over ingenomen. De kennis van deze
beslissing en de inhoud ervan vormt voorwetenschap voor degene die de beslissing hebben
genomen.
Echter van een verboden transactie van ingewijden is slechts sprake als degenen die over
voorwetenschap beschikken hier ook gebruik van maken. Met het verbod wordt beoogd de gelijkheid
van partijen bij een beurstransactie te waarborgen, door te vermijden dat een van de contractanten
over voorwetenschap beschikt die andere investeerders niet hebben. Wanneer alle
medecontractanten over dezelfde informatie beschikken, staan zij op voet van gelijkheid met
elkaar en is die informatie voor hen niet langer voorwetenschap bij de uitvoering van de beslissing
om onderling transacties te verrichten. Aangezien geen van de leden ten opzichte van de ander
voordeel kan halen uit deze situatie, vormen de onderlinge transacties geen welbewuste
gebruikmaking van voorwetenschap.
HvJ EU, 23 december 2009, zaak C-45/08, JOR 2010/70 m.nt. M. Nelemans (Spector Photo Group)
Voorwetenschap transactieverbod: ‘gebruik maken van’
Spector Photo Group NV (Spector) is een ter beurze genoteerde vennootschap naar Belgisch recht. Zij
heeft in 1999 een aandelenoptieplan vastgesteld. Ter dekking van de daaruit voortvloeiende
verplichtingen koopt zij in de zomer van 2003 aandelen in. Haar bedrijfsleider Chris van Raemdonck
heeft daartoe een zestal kooporders geplaatst, die ook zijn uitgevoerd. De Belgische toezichthouder,
de Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen (CBFA) constateert dat de laatste twee
aankooporders in prijs en aantal afwijken van de voorgaande orders. Deze wijziging in het
aankooppatroon wordt door de CBFA toegeschreven aan voorwetenschap. De voorwetenschap zou
hebben bestaan in informatie over nieuwe omzetcijfers en een voorgenomen overname. Na de
openbaarmaking van die informatie is de koers met 8% gestegen. De CBFA legt vervolgens zowel
Spector als Van Raemdonck een geldboete op wegens handel met voorwetenschap.
HvJ: ‘Artikel 2, lid 1, van richtlijn 2003/6/EG van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari
2003 betreffende handel met voorwetenschap en marktmanipulatie (marktmisbruik) moet aldus
worden uitgelegd dat het feit dat een in de tweede alinea van deze bepaling bedoelde persoon die
over voorwetenschap beschikt, voor eigen rekening of voor rekening van derden, rechtstreeks of
middellijk de financiële instrumenten waarop deze voorwetenschap betrekking heeft, verkrijgt of
vervreemdt of tracht te verkrijgen of te vervreemden, inhoudt dat deze persoon van deze
College 2:
CBb, 14 februari 2014, JOR 2014/166 m.nt. Van Veersen (Corporate Express)
Verplichting om KGI openbaar te maken
Het gaat in de zaak om een overname van Corporate Express (CE) door het bedrijf Staples.
Bij besluit van 4 maart 2009 heeft AFM aan CE een boete van € 96.000 opgelegd wegens overtreding
van art. 5:59 lid 1 Wft (oud) jo. art. 1:81 Wft (oud) omdat CE zou hebben nagelaten koersgevoelige
informatie onverwijld openbaar te maken.
Naar het oordeel van het College beschikte CE over koersgevoelige informatie.
De toenaderingspogingen van Staples waren serieus en vormden een (eerste) stap in een proces dat
kon leiden tot een overname. Dat die overname daadwerkelijk zou plaatsvinden was onzeker, maar
op basis van een globale beoordeling, bezien vanuit het perspectief van een redelijk handelend
belegger, was het toentertijd reëel te veronderstellen dat uiteindelijk een overname zou kunnen
plaatsvinden. Daarbij moeten ook in aanmerking worden genomen omstandigheden als het niveau
waarop de gesprekken plaatsvonden, namelijk tussen 2 CEO’s, de toenmalige situatie op de markt
voor in Europa en in de Verenigde Staten en eerdere berichten over mogelijke overnames in die
markt. De rechtbank heeft dan ook terecht geconcludeerd dat indien de informatie waarover
[bedrijfsnaam 1] op [… 1] februari 2008 beschikte openbaar zou worden gemaakt, de redelijk
handelend belegger daarmee bij zijn beleggingsbeslissing rekening zou houden. Er is dus sprake van
een overtreding van de wet.
Echter is het college van oordeel dat aan CE ter zake van de overtreding niet in zodanige mate een
verwijt kan worden gemaakt dat de boete gerechtvaardigd is. Vanuit het perspectief van CE is het
redelijkerwijs begrijpelijk dat zij zich niet heeft gerealiseerd dat zij verplicht was de informatie over
haar contacten met Staples openbaar te maken.
Hier was er dus wel sprake van een overtreding, maar deze overtreding is niet dusdanig
verwijtbaar dat de boete gerechtvaardigd is
HvJ EU, 22 november 2005, zaak C-384/02, JOR 2006/49 m.nt. Kristen (RealDanmark)
Voorwetenschap mededelingsverbod uitzondering indien het delen gebeurd in de normale
uitoefening van werk, beroep of functie
Een persoon die voorwetenschap verkrijgt in zijn hoedanigheid van vertegenwoordiger van
werknemers in de raad van bestuur van een vennootschap of in zijn hoedanigheid van een lid van het
comité voor samenwerking van een groep van ondernemingen, is vanwege art. 3 sub a van Richtlijn
nr. 89/592/EG niet gerechtigd die informatie te delen met derden, tenzij er een nauwe band bestaat
tussen de mededeling en de uitoefening van zijn werk of functie en indien de mededeling strikt
noodzakelijk is voor de uitoefening van zijn functie. (nauwe band + noodzakelijk = cumulatief)
In het kader van zijn onderzoek moet de nationale rechter name rekening houden met:
(i) het feit dat deze uitzonderingen op het verbod om voorwetenschap mee te delen
restrictief moet worden uitgelegd,
(ii) met de omstandigheid dat elke aanvullende mededeling het risico van een met de
Richtlijn nr. 89/892/EG strijdig gebruik van deze informatie verhoogt, en
(iii) (met de gevoeligheid van de informatie.
, HvJ EU, 10 mei 2007, zaak C-391/04, JOR 2007/156 m.nt. G.T.J. Hoff (Georgakis)
Voorwetenschap transactieverbod
Zijn beurstransacties tussen een ingewijde groep van personen met als doel een kunstmatige
koersstijging te bewerkstelligen, aan te merken als het welbewust gebruik maken van
voorwetenschap?
Leden van de Georgakisgroep zijn bestuurders en grootaandeelhouders van de Griekse
beursvennootschap Parnassos. Toen de koers van het aandeel Parnassos onder druk stond, zijn leden
van Georgakisgroep op aanraden van hun financiële raadgevers overeengekomen onderling
effectentransacties te verrichten met als doel de koers van het Parnassos te doen stijgen.
HvJ: allereerst moet worden onderzocht of de leden van de groep beschikten over voorwetenschap
doordat zij samen besloten om het Parnassos-aandeel te ondersteunen en op deze manier de koers
te laten stijgen. Er is hier een gemeenschappelijk standpunt over ingenomen. De kennis van deze
beslissing en de inhoud ervan vormt voorwetenschap voor degene die de beslissing hebben
genomen.
Echter van een verboden transactie van ingewijden is slechts sprake als degenen die over
voorwetenschap beschikken hier ook gebruik van maken. Met het verbod wordt beoogd de gelijkheid
van partijen bij een beurstransactie te waarborgen, door te vermijden dat een van de contractanten
over voorwetenschap beschikt die andere investeerders niet hebben. Wanneer alle
medecontractanten over dezelfde informatie beschikken, staan zij op voet van gelijkheid met
elkaar en is die informatie voor hen niet langer voorwetenschap bij de uitvoering van de beslissing
om onderling transacties te verrichten. Aangezien geen van de leden ten opzichte van de ander
voordeel kan halen uit deze situatie, vormen de onderlinge transacties geen welbewuste
gebruikmaking van voorwetenschap.
HvJ EU, 23 december 2009, zaak C-45/08, JOR 2010/70 m.nt. M. Nelemans (Spector Photo Group)
Voorwetenschap transactieverbod: ‘gebruik maken van’
Spector Photo Group NV (Spector) is een ter beurze genoteerde vennootschap naar Belgisch recht. Zij
heeft in 1999 een aandelenoptieplan vastgesteld. Ter dekking van de daaruit voortvloeiende
verplichtingen koopt zij in de zomer van 2003 aandelen in. Haar bedrijfsleider Chris van Raemdonck
heeft daartoe een zestal kooporders geplaatst, die ook zijn uitgevoerd. De Belgische toezichthouder,
de Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen (CBFA) constateert dat de laatste twee
aankooporders in prijs en aantal afwijken van de voorgaande orders. Deze wijziging in het
aankooppatroon wordt door de CBFA toegeschreven aan voorwetenschap. De voorwetenschap zou
hebben bestaan in informatie over nieuwe omzetcijfers en een voorgenomen overname. Na de
openbaarmaking van die informatie is de koers met 8% gestegen. De CBFA legt vervolgens zowel
Spector als Van Raemdonck een geldboete op wegens handel met voorwetenschap.
HvJ: ‘Artikel 2, lid 1, van richtlijn 2003/6/EG van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari
2003 betreffende handel met voorwetenschap en marktmanipulatie (marktmisbruik) moet aldus
worden uitgelegd dat het feit dat een in de tweede alinea van deze bepaling bedoelde persoon die
over voorwetenschap beschikt, voor eigen rekening of voor rekening van derden, rechtstreeks of
middellijk de financiële instrumenten waarop deze voorwetenschap betrekking heeft, verkrijgt of
vervreemdt of tracht te verkrijgen of te vervreemden, inhoudt dat deze persoon van deze
