M1.1 De stappen in het onderzoeksproces
1. Onderzoeksvraag
Type vragen
Explorative study Verkennend Welke soorten mentale gezondheidsproblemen
zijn er? Welk factoren spelen een rol? (→ narratief)
Descriptive study Beschrijvend Hoe groot is de groep met psychische klachten?
Explanatory study Verklarend Welk factoren hebben een negatieve of positieve
invloed op de psychosociale gezondheid van
Nederlandse studenten? (→ waarom…)
Evaluative study Evaluatief Hoe effectief is een interventie om stress onder
studenten te verminderen?
Wat zijn voor- en nadelen van verschillende
interventies? (→ hoe effectief…)
De aanleiding/relevatie is vaak een wetenschappelijk probleem of een met focus op de
praktijk. De onderzoeksvraag beïnvloedt alle overige fasen van het onderzoeksproces →
welke literatuur je gaat bestuderen, onderzoeksdesign (populatie), analyses, conclusies en
aanbevelingen. Als je geen onderzoeksvraag hebt, kan je wel een onderzoek doen, maar
het is erg riskant.
2. Literatuur bestuderen (literature review) → dit onderdeel staat hier op de 2e plek, maar
eigenlijk is dat niet helemaal juist, want het bestuderen van literatuur doe je eigenlijk
gedurende het hele onderzoek
3. Concepten en theorie
4. Selectie van onderzoekseenheden (= sampling cases) aka ontwerp onderzoek (wie ga je
interviewen en waar ga je hen vinden)
5. Dataverzameling
6. Data-analyse
7. Rapportage (writing up)
In principe vormen deze onderdelen van het onderzoeksproces tot een cyclus van empirisch-
wetenschappelijk onderzoek, omdat een onderzoek vaak leidt tot vervolgvragen.
, M1.2 Het verschil tussen sociaal-wetenschappelijk en ‘alledaags’ onderzoek
Wetenschappelijk onderzoek is vaak gebaseerd op theorieën en concepten uit de sociale
wetenschappen, maar daarbuiten zijn er meer criteria
Sociaal-wetenschappelijk Alledaags onderzoek
Systematisch Bewuste planning, duidelijk Intuïtief te werk gaan, maar de valkuil is de
onderzoeksproces ‘confirmation bias’, waar selectief wordt
gezocht naar info die je eigen idee en
overtuiging bevestigt
Transparant Controleerbaar, open voor Ondoorzichtig en dogmatisch
kritiek: uitleg en reflectie over hoe
je tot kennis bent gekomen
Empirisch Data geeft de doorslag Speculatie, eigen ideeën (rationalisme: kennis
bewijs (empirisch: kennis vergaren via vergaren via denken/redeneren)
onze waarnemingen/ zintuigen)
Je hebt twee manieren van het volgen van de stappen in een onderzoeksproces (M1.1)
1. Reconstructed logic (navolgbare logica): een duidelijke stap-voor-stap procedure
2. Logic in practice (logica vd praktijk): rommeliger, verschilt per project, meer flexibel, meer
een ambacht
Onderzoek is in het praktijk veel minder smooth dan dat je denkt → reflexivity, not recipes, is the
hallmark of the good social science researcher
1. Onderzoeksvraag
Type vragen
Explorative study Verkennend Welke soorten mentale gezondheidsproblemen
zijn er? Welk factoren spelen een rol? (→ narratief)
Descriptive study Beschrijvend Hoe groot is de groep met psychische klachten?
Explanatory study Verklarend Welk factoren hebben een negatieve of positieve
invloed op de psychosociale gezondheid van
Nederlandse studenten? (→ waarom…)
Evaluative study Evaluatief Hoe effectief is een interventie om stress onder
studenten te verminderen?
Wat zijn voor- en nadelen van verschillende
interventies? (→ hoe effectief…)
De aanleiding/relevatie is vaak een wetenschappelijk probleem of een met focus op de
praktijk. De onderzoeksvraag beïnvloedt alle overige fasen van het onderzoeksproces →
welke literatuur je gaat bestuderen, onderzoeksdesign (populatie), analyses, conclusies en
aanbevelingen. Als je geen onderzoeksvraag hebt, kan je wel een onderzoek doen, maar
het is erg riskant.
2. Literatuur bestuderen (literature review) → dit onderdeel staat hier op de 2e plek, maar
eigenlijk is dat niet helemaal juist, want het bestuderen van literatuur doe je eigenlijk
gedurende het hele onderzoek
3. Concepten en theorie
4. Selectie van onderzoekseenheden (= sampling cases) aka ontwerp onderzoek (wie ga je
interviewen en waar ga je hen vinden)
5. Dataverzameling
6. Data-analyse
7. Rapportage (writing up)
In principe vormen deze onderdelen van het onderzoeksproces tot een cyclus van empirisch-
wetenschappelijk onderzoek, omdat een onderzoek vaak leidt tot vervolgvragen.
, M1.2 Het verschil tussen sociaal-wetenschappelijk en ‘alledaags’ onderzoek
Wetenschappelijk onderzoek is vaak gebaseerd op theorieën en concepten uit de sociale
wetenschappen, maar daarbuiten zijn er meer criteria
Sociaal-wetenschappelijk Alledaags onderzoek
Systematisch Bewuste planning, duidelijk Intuïtief te werk gaan, maar de valkuil is de
onderzoeksproces ‘confirmation bias’, waar selectief wordt
gezocht naar info die je eigen idee en
overtuiging bevestigt
Transparant Controleerbaar, open voor Ondoorzichtig en dogmatisch
kritiek: uitleg en reflectie over hoe
je tot kennis bent gekomen
Empirisch Data geeft de doorslag Speculatie, eigen ideeën (rationalisme: kennis
bewijs (empirisch: kennis vergaren via vergaren via denken/redeneren)
onze waarnemingen/ zintuigen)
Je hebt twee manieren van het volgen van de stappen in een onderzoeksproces (M1.1)
1. Reconstructed logic (navolgbare logica): een duidelijke stap-voor-stap procedure
2. Logic in practice (logica vd praktijk): rommeliger, verschilt per project, meer flexibel, meer
een ambacht
Onderzoek is in het praktijk veel minder smooth dan dat je denkt → reflexivity, not recipes, is the
hallmark of the good social science researcher
