Laura Aeilkema, i6163855.
Onderwijsgroep: 11
10-11-2017
2017-200-GZW1022
Leerdoelen taak 3:
1. A Wat is preventie en welke soorten zijn er? (begeleiding, voorkomen, universeel)
(preventie indelingen)
Doel: Het doel van preventie is te zorgen dat mensen gezond blijven door hun gezondheid te
bevorderen en te beschermen. Ook heeft preventie tot doel ziekten en complicaties van ziekten te
voorkomen of in een zo vroeg mogelijk stadium op te sporen. Bij een integrale benadering richten
preventiemaatregelen zich zowel op het gedrag van de personen als op de fysieke en sociale
omgeving.
Vier indelingen preventie, preventie naar:
(1) doelgroep
(2) fase van de ziekte
(3) type maatregel
(4) methode van uitvoering
Gezondheidsbevordering: een combinatie van voorlichting en omgevingsveranderingen die gezond
gedrag en gezonde leefomstandigheden stimuleert.
Gezondheidsvoorlichting/ voorlichtingsinterventies/ voorlichtingsprogramma’s/ GVO (WHO): Is
een onderdeel van gezondheidsbevordering. De combinatie van leerervaringen ontwikkeld en
ontworpen om mensen en gemeenschappen te helpen hun gezondheid te bevorderen. Een vorm van
educatie of informatieoverdracht om te stimuleren dat mensen zich ‘gezonder’ willen en kunnen
gedragen
Gezondheidsbescherming: Aangrijpingspunt is de omgeving. Is er op gericht de hele bevolking of
grote groepen te beschermen tegen blootstelling aan risicofactoren in de omgeving waarin zij
verkeren. Dit kan mbv wetgeving en inrichting van de sociale en fysieke omgeving.
De grenzen tussen gezondheidsbevordering en bescherming
vervagen.
Soorten preventie:
- Universele preventie; richt zich op de gezonde bevolking
(of delen daarvan) en bevordert en beschermt actief de
gezondheid van de bevolking; primaire preventie,
populatiebenadering
- Selectieve preventie; richt zich op bevolkingsgroepen
met een verhoogd risico en voorkomt dat personen met
één of meerdere risicofactoren (determinanten) voor
een bepaalde aandoening daadwerkelijk ziek worden;
secundaire preventie, hoogrisicobenadering
, - Geïndiceerde preventie; richt zich op mensen met beginnende klachten en voorkomt dat
beginnende klachten verergeren tot een aandoening; secundaire preventie,
hoogrisicobenadering
- Zorggerelateerde preventie; richt zich op mensen met een ziekte of aandoening en voorkomt
dat een bestaande aandoening leidt tot complicaties, beperkingen, een lagere kwaliteit van
leven of sterfte. Tertiaire preventie
Preventie naar fase van ziekte:
- Primaire preventie: activiteiten die voorkomen dat gezonde mensen een bepaald
gezondheidsprobleem, ziekte of ongeval krijgen.
- Secundaire preventie: vroege opsporing van ziekten of afwijkingen bij personen die ziek zijn,
een verhoogd risico lopen of een bepaalde genetische aanleg hebben. De ziekte kan
daardoor eerder worden behandeld, zodat deze eerder geneest of niet erger wordt.
- Tertiaire preventie: voorkomen van complicaties en ziekteverergering bij patiënten. Ook het
bevorderen van de zelfredzaamheid van patiënten valt hieronder.
Preventie naar type maatregel:
- Ziektepreventie: voorkomt specifieke ziekten of signaleert deze vroegtijdig. Voorbeelden:
screening, vaccinaties en preventieve medicatie.
- Gezondheidsbevordering: bevordert een gezonde leefstijl en een gezonde sociale en fysieke
omgeving.
- Gezondheidsbescherming: beschermt de bevolking tegen gezondheidsbedreigende factoren.
Voorbeelden: kwaliteitsbewaking van drink- en zwemwater, afvalverwijdering en
verkeersveiligheid.
Middelen/ Methoden gezondheidsbevordering:
- (gezondheid)voorlichting
- Voorzieningen (beschikbaarheid gezonde keuzes in bedrijfsrestaurant, riolering etc)
- Regelgeving, controle en sancties; gezond gedrag afdwingen (rookverbod openbare ruimte,
verplicht gordel dragen etc)
Combinatie van de drie middelen is het meest effectief
Integraal gezondheidsbeleid (health in all policies) is belangrijk op het gebied van preventie.
Brug, J., Assema, P., & Lechner, L. (Eds.). (2017). Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering :
Een planmatige aanpak (9e druk. ed.), Hoofdstuk 1 (t/m 1.3) Assen: Koninklijke Van Gorcum.
Preventie in Volksgezondheidenzorg.info
B Wat maakt het complex wat betreft roken
Wanneer het risicofactor roken compleet geëlimineerd zou worden wordt het vervangen voor
andere determinanten. In groepen waar mensen minder roken zorgt overgewicht voor
gezondheidsverschillen. Het effect van de lage SES wordt veroorzaakt door determinanten die elkaar
kunnen vervangen. Overgewicht komt vaker voor onder niet rokers omdat roken effect heeft op de
eetlust en de stofwisseling in rust. Het hogere percentage met mensen met overgewicht van mensen
met een lage SES kan verklaard worden door een grotere blootstelling aan psychosociale stressoren.
Onderwijsgroep: 11
10-11-2017
2017-200-GZW1022
Leerdoelen taak 3:
1. A Wat is preventie en welke soorten zijn er? (begeleiding, voorkomen, universeel)
(preventie indelingen)
Doel: Het doel van preventie is te zorgen dat mensen gezond blijven door hun gezondheid te
bevorderen en te beschermen. Ook heeft preventie tot doel ziekten en complicaties van ziekten te
voorkomen of in een zo vroeg mogelijk stadium op te sporen. Bij een integrale benadering richten
preventiemaatregelen zich zowel op het gedrag van de personen als op de fysieke en sociale
omgeving.
Vier indelingen preventie, preventie naar:
(1) doelgroep
(2) fase van de ziekte
(3) type maatregel
(4) methode van uitvoering
Gezondheidsbevordering: een combinatie van voorlichting en omgevingsveranderingen die gezond
gedrag en gezonde leefomstandigheden stimuleert.
Gezondheidsvoorlichting/ voorlichtingsinterventies/ voorlichtingsprogramma’s/ GVO (WHO): Is
een onderdeel van gezondheidsbevordering. De combinatie van leerervaringen ontwikkeld en
ontworpen om mensen en gemeenschappen te helpen hun gezondheid te bevorderen. Een vorm van
educatie of informatieoverdracht om te stimuleren dat mensen zich ‘gezonder’ willen en kunnen
gedragen
Gezondheidsbescherming: Aangrijpingspunt is de omgeving. Is er op gericht de hele bevolking of
grote groepen te beschermen tegen blootstelling aan risicofactoren in de omgeving waarin zij
verkeren. Dit kan mbv wetgeving en inrichting van de sociale en fysieke omgeving.
De grenzen tussen gezondheidsbevordering en bescherming
vervagen.
Soorten preventie:
- Universele preventie; richt zich op de gezonde bevolking
(of delen daarvan) en bevordert en beschermt actief de
gezondheid van de bevolking; primaire preventie,
populatiebenadering
- Selectieve preventie; richt zich op bevolkingsgroepen
met een verhoogd risico en voorkomt dat personen met
één of meerdere risicofactoren (determinanten) voor
een bepaalde aandoening daadwerkelijk ziek worden;
secundaire preventie, hoogrisicobenadering
, - Geïndiceerde preventie; richt zich op mensen met beginnende klachten en voorkomt dat
beginnende klachten verergeren tot een aandoening; secundaire preventie,
hoogrisicobenadering
- Zorggerelateerde preventie; richt zich op mensen met een ziekte of aandoening en voorkomt
dat een bestaande aandoening leidt tot complicaties, beperkingen, een lagere kwaliteit van
leven of sterfte. Tertiaire preventie
Preventie naar fase van ziekte:
- Primaire preventie: activiteiten die voorkomen dat gezonde mensen een bepaald
gezondheidsprobleem, ziekte of ongeval krijgen.
- Secundaire preventie: vroege opsporing van ziekten of afwijkingen bij personen die ziek zijn,
een verhoogd risico lopen of een bepaalde genetische aanleg hebben. De ziekte kan
daardoor eerder worden behandeld, zodat deze eerder geneest of niet erger wordt.
- Tertiaire preventie: voorkomen van complicaties en ziekteverergering bij patiënten. Ook het
bevorderen van de zelfredzaamheid van patiënten valt hieronder.
Preventie naar type maatregel:
- Ziektepreventie: voorkomt specifieke ziekten of signaleert deze vroegtijdig. Voorbeelden:
screening, vaccinaties en preventieve medicatie.
- Gezondheidsbevordering: bevordert een gezonde leefstijl en een gezonde sociale en fysieke
omgeving.
- Gezondheidsbescherming: beschermt de bevolking tegen gezondheidsbedreigende factoren.
Voorbeelden: kwaliteitsbewaking van drink- en zwemwater, afvalverwijdering en
verkeersveiligheid.
Middelen/ Methoden gezondheidsbevordering:
- (gezondheid)voorlichting
- Voorzieningen (beschikbaarheid gezonde keuzes in bedrijfsrestaurant, riolering etc)
- Regelgeving, controle en sancties; gezond gedrag afdwingen (rookverbod openbare ruimte,
verplicht gordel dragen etc)
Combinatie van de drie middelen is het meest effectief
Integraal gezondheidsbeleid (health in all policies) is belangrijk op het gebied van preventie.
Brug, J., Assema, P., & Lechner, L. (Eds.). (2017). Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering :
Een planmatige aanpak (9e druk. ed.), Hoofdstuk 1 (t/m 1.3) Assen: Koninklijke Van Gorcum.
Preventie in Volksgezondheidenzorg.info
B Wat maakt het complex wat betreft roken
Wanneer het risicofactor roken compleet geëlimineerd zou worden wordt het vervangen voor
andere determinanten. In groepen waar mensen minder roken zorgt overgewicht voor
gezondheidsverschillen. Het effect van de lage SES wordt veroorzaakt door determinanten die elkaar
kunnen vervangen. Overgewicht komt vaker voor onder niet rokers omdat roken effect heeft op de
eetlust en de stofwisseling in rust. Het hogere percentage met mensen met overgewicht van mensen
met een lage SES kan verklaard worden door een grotere blootstelling aan psychosociale stressoren.
