2019
Insolventierecht
PERIODE 2
,Inhoudsopgave
Jurisprudentieoverzicht..........................................................................................................................................2
Hoorcollege 1: Faillietverklaring en de gevolgen ervan.......................................................................................6
Hoofdstuk 1: Faillietverklaring en de gevolgen ervan.......................................................................................13
Hoorcollege 2: De curator.....................................................................................................................................19
Hoofdstuk 2: de curator........................................................................................................................................28
Hoorcollege 3: Verrekening en actio pauliana....................................................................................................37
Hoofdstuk 3: Verrekening en Pauliana...............................................................................................................44
Hoorcollege 4: Afwikkeling van het faillissement..............................................................................................52
Hoofdstuk 4: De rangorde in en het einde van de faillissementsprocedure.....................................................61
Hoofdstuk 5: Faillissementsrecht in de praktijk................................................................................................72
Hoorcollege 6: Wet schuldsanering natuurlijke personen................................................................................75
Hoofdstuk 6: De WSNP........................................................................................................................................82
Hoorcollege 7: De pre-pack en het Europees insolventierecht..........................................................................89
Hoofdstuk 7: De pre-pack en internationaal insolventierecht..........................................................................94
1
,Jurisprudentieoverzicht
Faillietverklaring en de gevolgen ervan:
- JPR/ Gunning q.q. de curator kan bedragen niet terugvorderen indien debitering
én creditering vóór het faillissement hebben plaatsgevonden, ongeacht bij welke
banken de rekeningen zijn ondergebracht.
- Hoeksma q.q./ Trade het verzet van een curator komt voor gegrondverklaring in
aanmerking indien sprake is van een boedel die (nagenoeg) geen activa omvat en er
geen enkele aanleiding bestaat voor de verwachting dat in het faillissement activa
zullen kunnen worden gegenereerd.
- Pluraliteitsvereiste het faillissement heeft als doel verdeling van het vermogen van
de schuldenaar over diens gezamenlijke schuldeisers. Het loslaten van het
pluraliteitsvereiste is niet verenigbaar met het doel van het faillissement, zodat het
pluraliteitsvereiste wordt gehandhaafd.
- De Staat/ Verweerster de Staat heeft rechtspersoonlijkheid in tegenstelling tot zijn
organen. De vermogensrechtelijke gevolgen van een handeling van zo’n orgaan
betreffen daardoor altijd de Staat. Een vordering van de Staat in samenhang met een
vordering van een orgaan van de Staat kunnen daardoor niet worden gekwalificeerd
als pluraliteit van schuldeisers.
De curator
- Peeters/ Gatzen de curator is ook bevoegd om voor de belangen van de
schuldeisers op te komen bij benadeling van de schuldeisers door de gefailleerde. De
curator kan dan een vordering o.g.v. onrechtmatige daad instellen tegen een derde
die bij de benadeling van de schuldeisers betrokken is, ook al kwam een dergelijke
vordering niet aan de failliet tot vanwege betrokkenheid bij de benadeling.
- Maclou een curator behoort te handelen zoals in redelijkheid mag worden
verwacht van een over voldoende inzicht en ervaring beschikkende curator die zijn
taak met nauwgezetheid en inzicht verricht.
- Prakke/ Gips bij toetsing van de Maclou-norm past terughoudendheid. Voor
persoonlijke aansprakelijkheid is vereist dat de curator een persoonlijk verwijt treft; hij
moet gehandeld hebben terwijl ij het onjuiste daarvan inzag/ redelijkerwijs had
behoren in te zien.
- De Klerk q.q. indien de curator actief niet nakomt, dan is er sowieso sprake van
aansprakelijkheid q.q., waarbij pro se aansprakelijkheid mogelijk is indien er sprake is
van een ernstig verwijt.
Verrkening en Pauliana
- Otex/ Steenbergen verrekening o.g.v. art. 53 Fw is niet mogelijk indien de
rechtstreekse oorzaak van het ontstaan van de schuld ligt in een na de
faillietverklaring verrichte rechtshandeling van een derde, die zelf geen verband houdt
met de voor de faillietverklaring gesloten overeenkomst waarop de vordering is
gegrond.
- Mulder q.q./ CLBN indien de betalingen gedaan zijn ter voldoening van
vorderingen die reeds voor en na het faillissement (stil) aan de bank waren verpand,
dan is verrekening door de bank toch toegestaan, ook en zelfs indien de bank nog
geen mededeling van het pandrecht had gedaan.
2
, - ING/ Verdonk q.q. zolang geen mededeling van het stille pandrecht is gedaan is
de curator, vanaf de aanvang van het faillissement, bevoegd de verpande vordering
passief te innen, dat wil zeggen betalingen van de vordering in ontvangst te nemen.
Pas na het verstrijken van een redelijke termijn is de curator bevoegd een stil
verpande vordering ook actief te innen.
Indien de curator toch actief gaat innen terwijl de redelijke termijn van twee weken
nog niet is verstreken, dan is de curator q.q. aansprakelijk.
- Van Dooren/ ABN AMRO III van wetenschap van benadeling in de zin van art. 42
Fw is sprake indien ten tijde van de handeling het faillissement en een tekort daarin
met een redelijke mate van waarschijnlijkheid waren te voorzien voor zowel de
schuldenaar als degene met of jegens wie de schuldenaar de rechtshandeling
verrichtte.
- Wemaro/ de Bok q.q. art. 54 lid 1 Fw strekt ertoe verrekening uit te sluiten in die
gevallen waarin een schuldenaar of een schuldeiser van de boedel een vordering
resp. een schuld van een derde overneemt met het doel zichzelf de mogelijkheid van
verrekening te verschaffen.
- Jongepier q.q./ Drieakker de maatstaf van Van Dooren/ ABN AMRO III geldt ook
indien die rechtshandeling wordt verricht in het kader van een poging om door een
reorganisatie het faillissement af te wenden.
De rangorde in en het einde van de faillissementsprocedure
- De Ranitz q.q./ Ontvanger ook in het geval van een negatieve boedel moet m.b.t.
de boedelschulden de wettelijke rangorde in acht worden genomen. Het salaris en de
verschotten van de curator zijn super preferente boedelschulden.
- Verdonk q.q./ Ontvanger het vrij actief bestaat uit de netto-opbrengst. De netto-
opbrengst bestaat vervolgens uit de verkoopopbrengst verminderd met de kosten van
executie en de algemene faillissementskosten.
- Van der Werf q.q./ BLG de curator dient mee te werken aan het ongedaan maken
van een onverschuldigde betaling. De vergissing moet voor een curator, handelend
volgens de Maclou-norm, zonder enige twijfel op grond van verstrekte gegevens
en/of eigen onderzoek als zodanig te herkennen zijn, ook al zal daarmee enige tijd
gemoeid kunnen zijn
- Quint q.q./ ING bodemzaken zijn roerende zaken die strekken tot een enigszins
duurzaam gebruik van het gebouw overeenkomstig de daaraan gegeven
bestemming, waardoor dat gebouw tevens beter aan die bestemming beantwoordt.
- Koot Beheer BV/ Tideman q.q. in drie gevallen kan een boedelschuld ontstaan:
1) O.g.v. de wet;
2) Door de curator in zij hoedanigheid aangegaan; en
3) Gevolg van een handelen van de curator in strijd met een door hem in zijn
hoedanigheid na te leven verbintenis of verplichting.
- Welage/ Rabobank de bevoegdheid van art. 58 FW mag niet worden misbruikt.
Indien de bevoegdheid toch wordt misbruikt, dan behoudt de pand- of
hypotheekhouder na het verstrijken van de termijn zijn positie als separatist en is de
curator niet bevoegd de goederen op te eisen.
3
Insolventierecht
PERIODE 2
,Inhoudsopgave
Jurisprudentieoverzicht..........................................................................................................................................2
Hoorcollege 1: Faillietverklaring en de gevolgen ervan.......................................................................................6
Hoofdstuk 1: Faillietverklaring en de gevolgen ervan.......................................................................................13
Hoorcollege 2: De curator.....................................................................................................................................19
Hoofdstuk 2: de curator........................................................................................................................................28
Hoorcollege 3: Verrekening en actio pauliana....................................................................................................37
Hoofdstuk 3: Verrekening en Pauliana...............................................................................................................44
Hoorcollege 4: Afwikkeling van het faillissement..............................................................................................52
Hoofdstuk 4: De rangorde in en het einde van de faillissementsprocedure.....................................................61
Hoofdstuk 5: Faillissementsrecht in de praktijk................................................................................................72
Hoorcollege 6: Wet schuldsanering natuurlijke personen................................................................................75
Hoofdstuk 6: De WSNP........................................................................................................................................82
Hoorcollege 7: De pre-pack en het Europees insolventierecht..........................................................................89
Hoofdstuk 7: De pre-pack en internationaal insolventierecht..........................................................................94
1
,Jurisprudentieoverzicht
Faillietverklaring en de gevolgen ervan:
- JPR/ Gunning q.q. de curator kan bedragen niet terugvorderen indien debitering
én creditering vóór het faillissement hebben plaatsgevonden, ongeacht bij welke
banken de rekeningen zijn ondergebracht.
- Hoeksma q.q./ Trade het verzet van een curator komt voor gegrondverklaring in
aanmerking indien sprake is van een boedel die (nagenoeg) geen activa omvat en er
geen enkele aanleiding bestaat voor de verwachting dat in het faillissement activa
zullen kunnen worden gegenereerd.
- Pluraliteitsvereiste het faillissement heeft als doel verdeling van het vermogen van
de schuldenaar over diens gezamenlijke schuldeisers. Het loslaten van het
pluraliteitsvereiste is niet verenigbaar met het doel van het faillissement, zodat het
pluraliteitsvereiste wordt gehandhaafd.
- De Staat/ Verweerster de Staat heeft rechtspersoonlijkheid in tegenstelling tot zijn
organen. De vermogensrechtelijke gevolgen van een handeling van zo’n orgaan
betreffen daardoor altijd de Staat. Een vordering van de Staat in samenhang met een
vordering van een orgaan van de Staat kunnen daardoor niet worden gekwalificeerd
als pluraliteit van schuldeisers.
De curator
- Peeters/ Gatzen de curator is ook bevoegd om voor de belangen van de
schuldeisers op te komen bij benadeling van de schuldeisers door de gefailleerde. De
curator kan dan een vordering o.g.v. onrechtmatige daad instellen tegen een derde
die bij de benadeling van de schuldeisers betrokken is, ook al kwam een dergelijke
vordering niet aan de failliet tot vanwege betrokkenheid bij de benadeling.
- Maclou een curator behoort te handelen zoals in redelijkheid mag worden
verwacht van een over voldoende inzicht en ervaring beschikkende curator die zijn
taak met nauwgezetheid en inzicht verricht.
- Prakke/ Gips bij toetsing van de Maclou-norm past terughoudendheid. Voor
persoonlijke aansprakelijkheid is vereist dat de curator een persoonlijk verwijt treft; hij
moet gehandeld hebben terwijl ij het onjuiste daarvan inzag/ redelijkerwijs had
behoren in te zien.
- De Klerk q.q. indien de curator actief niet nakomt, dan is er sowieso sprake van
aansprakelijkheid q.q., waarbij pro se aansprakelijkheid mogelijk is indien er sprake is
van een ernstig verwijt.
Verrkening en Pauliana
- Otex/ Steenbergen verrekening o.g.v. art. 53 Fw is niet mogelijk indien de
rechtstreekse oorzaak van het ontstaan van de schuld ligt in een na de
faillietverklaring verrichte rechtshandeling van een derde, die zelf geen verband houdt
met de voor de faillietverklaring gesloten overeenkomst waarop de vordering is
gegrond.
- Mulder q.q./ CLBN indien de betalingen gedaan zijn ter voldoening van
vorderingen die reeds voor en na het faillissement (stil) aan de bank waren verpand,
dan is verrekening door de bank toch toegestaan, ook en zelfs indien de bank nog
geen mededeling van het pandrecht had gedaan.
2
, - ING/ Verdonk q.q. zolang geen mededeling van het stille pandrecht is gedaan is
de curator, vanaf de aanvang van het faillissement, bevoegd de verpande vordering
passief te innen, dat wil zeggen betalingen van de vordering in ontvangst te nemen.
Pas na het verstrijken van een redelijke termijn is de curator bevoegd een stil
verpande vordering ook actief te innen.
Indien de curator toch actief gaat innen terwijl de redelijke termijn van twee weken
nog niet is verstreken, dan is de curator q.q. aansprakelijk.
- Van Dooren/ ABN AMRO III van wetenschap van benadeling in de zin van art. 42
Fw is sprake indien ten tijde van de handeling het faillissement en een tekort daarin
met een redelijke mate van waarschijnlijkheid waren te voorzien voor zowel de
schuldenaar als degene met of jegens wie de schuldenaar de rechtshandeling
verrichtte.
- Wemaro/ de Bok q.q. art. 54 lid 1 Fw strekt ertoe verrekening uit te sluiten in die
gevallen waarin een schuldenaar of een schuldeiser van de boedel een vordering
resp. een schuld van een derde overneemt met het doel zichzelf de mogelijkheid van
verrekening te verschaffen.
- Jongepier q.q./ Drieakker de maatstaf van Van Dooren/ ABN AMRO III geldt ook
indien die rechtshandeling wordt verricht in het kader van een poging om door een
reorganisatie het faillissement af te wenden.
De rangorde in en het einde van de faillissementsprocedure
- De Ranitz q.q./ Ontvanger ook in het geval van een negatieve boedel moet m.b.t.
de boedelschulden de wettelijke rangorde in acht worden genomen. Het salaris en de
verschotten van de curator zijn super preferente boedelschulden.
- Verdonk q.q./ Ontvanger het vrij actief bestaat uit de netto-opbrengst. De netto-
opbrengst bestaat vervolgens uit de verkoopopbrengst verminderd met de kosten van
executie en de algemene faillissementskosten.
- Van der Werf q.q./ BLG de curator dient mee te werken aan het ongedaan maken
van een onverschuldigde betaling. De vergissing moet voor een curator, handelend
volgens de Maclou-norm, zonder enige twijfel op grond van verstrekte gegevens
en/of eigen onderzoek als zodanig te herkennen zijn, ook al zal daarmee enige tijd
gemoeid kunnen zijn
- Quint q.q./ ING bodemzaken zijn roerende zaken die strekken tot een enigszins
duurzaam gebruik van het gebouw overeenkomstig de daaraan gegeven
bestemming, waardoor dat gebouw tevens beter aan die bestemming beantwoordt.
- Koot Beheer BV/ Tideman q.q. in drie gevallen kan een boedelschuld ontstaan:
1) O.g.v. de wet;
2) Door de curator in zij hoedanigheid aangegaan; en
3) Gevolg van een handelen van de curator in strijd met een door hem in zijn
hoedanigheid na te leven verbintenis of verplichting.
- Welage/ Rabobank de bevoegdheid van art. 58 FW mag niet worden misbruikt.
Indien de bevoegdheid toch wordt misbruikt, dan behoudt de pand- of
hypotheekhouder na het verstrijken van de termijn zijn positie als separatist en is de
curator niet bevoegd de goederen op te eisen.
3
