H14 Natuurwetten en modellen
1 Verbanden vinden
Het opstellen van een geschikt model:
1. Soorten grootheden: bepaal eerst welke grootheden een rol spelen in het
model. Sommigen spelen een speciale rol, de natuurconstanten, die hebben
in het hele heelal dezelfde waarde.
2. Manieren om verbanden te vinden:
- Binas T35
- Analogieredenering: toepassing verklaren van wat je weet in een bekende
situatie op een voor jou nog onbekende situatie.
- Kijken naar de eenheden van de betrokken grootheden
- Inzicht door een reeks metingen
- Substitutie: verbanden afleiden uit andere verbanden
3. Drie belangrijke verbanden:
- Een recht evenredig verband
- Een omgekeerd evenredig verband
- De kwadratenwet
2 Vergelijkingen oplossen
Aandachtspunten:
- In een formule vul je de waarden in, uitgedrukt in SI-eenheden. Je
antwoord is dan ook de waarde van de bijbehorende SI-eenheid.
- Soms moet je in een opgave werken met een formule die je nog niet kent
maar die in de opgave is gegeven.
- Vaak heb je eerst kwalitatief inzicht nodig: een beschrijving van wat er aan
de hand is. Daarna komt vaak een kwantitatief inzicht. Dan gebruik je
formules en bereken je getallen.
3 Behoudswetten
Behoudswetten leggen beperkingen op aan de mogelijke uitkomsten van een
proces. Ze gelden binnen een gesloten systeem. De belangrijkste zijn:
- Wet van behoud van lading: lading verdwijnt niet zomaar en ontstaat niet uit
het niets.
- Wet van behoud van massa: deze grootheid moet voor en na de reactie gelijk
zijn.
- Wet van behoud van energie: universele natuurwet voor systemen die als
geïsoleerd mogen worden beschouwd.
1 Verbanden vinden
Het opstellen van een geschikt model:
1. Soorten grootheden: bepaal eerst welke grootheden een rol spelen in het
model. Sommigen spelen een speciale rol, de natuurconstanten, die hebben
in het hele heelal dezelfde waarde.
2. Manieren om verbanden te vinden:
- Binas T35
- Analogieredenering: toepassing verklaren van wat je weet in een bekende
situatie op een voor jou nog onbekende situatie.
- Kijken naar de eenheden van de betrokken grootheden
- Inzicht door een reeks metingen
- Substitutie: verbanden afleiden uit andere verbanden
3. Drie belangrijke verbanden:
- Een recht evenredig verband
- Een omgekeerd evenredig verband
- De kwadratenwet
2 Vergelijkingen oplossen
Aandachtspunten:
- In een formule vul je de waarden in, uitgedrukt in SI-eenheden. Je
antwoord is dan ook de waarde van de bijbehorende SI-eenheid.
- Soms moet je in een opgave werken met een formule die je nog niet kent
maar die in de opgave is gegeven.
- Vaak heb je eerst kwalitatief inzicht nodig: een beschrijving van wat er aan
de hand is. Daarna komt vaak een kwantitatief inzicht. Dan gebruik je
formules en bereken je getallen.
3 Behoudswetten
Behoudswetten leggen beperkingen op aan de mogelijke uitkomsten van een
proces. Ze gelden binnen een gesloten systeem. De belangrijkste zijn:
- Wet van behoud van lading: lading verdwijnt niet zomaar en ontstaat niet uit
het niets.
- Wet van behoud van massa: deze grootheid moet voor en na de reactie gelijk
zijn.
- Wet van behoud van energie: universele natuurwet voor systemen die als
geïsoleerd mogen worden beschouwd.
