1
Neurologie & Oogheelkunde
Oogheelkunde
Anatomie
Oogspieren
1. M. superior oblique → wordt geïnnerveerd door n. trochlearis (IV)
2. M. lateralis rectus → wordt geïnnerveerd door n. abducens (VI)
3. M. superior rectus, inferior rectus, rectus medialis en obliquus inferior → wordt
geïnnerveerd door n. oculomotorius (III)
Visus
- Kegeltjes → in macula lutea → zorgen voor kleurzien
- Staafjes → over hele retina → licht sensitief, zwart/wit visus
- Weinig licht → grote pupil doo radiaal lopende spieren in de iris
- Veel licht → kleine pupil door circulair lopende spieren in de iris
, 2
Refractieafwijkingen
- Emmetropie = normale refractie
- Hypermetropie = verziend (brandpunt ligt achter retina)
- Myopie = bijziend (brandpunt ligt voor de retina
- Astigmatisme = meerdere brandpunten door verschillende refracties in
verschillende delen van de lens ⇒ cilindrische refractie-afwijking
- Presbyopie = ouderdoms verziendheid ⇒ lens wordt stug waardoor je minder
makkelijk dichtbij kan kijken
Testen en betekenis van de cijfers
- 20 → letters lezen
- 60 → vingers tellen
- 300 → zwaaien
Ziektebeelden
Cataract = progressieve aandoening waarbij de lens troebel wordt, waardoor je onscherp
beeld & visusdaling krijgt.
Amblyopie = lui oog. Een refractieafwijking wordt door de occipitale cortex onderdrukt,
waardoor het oog inferieur wordt en het goede oog superieur.
- Behandeling = occlusie pleister (wel voor 10-jarige leeftijd!)
Strabismus
- -tropie = standaard schil kijken
- -forie = alleen bij bepaalde omstandigheden schil kijken
- -hyper = naar boven
- -hypo = naar beneden
- -exo = naar buiten
- -eso = naar binnen
Test → afdektest.
Uveïtis
Uvea = iris + corpus ciliare + choroidea.
1. Uveïtis anterior → iritis, iridocyclitis
- Rood oog, diep pijnlijk oog, fotofobie, lichtflitsen, wazig zien, zwarte vlekken,
lichtstijve pupil
2. Uveïtis intermedia → pars plantitis, vitritis
- Geen pijn, geen roodheid, wel visusdaling met eventuele mouches
volantes/floaters
3. Uveïtis posterior → retinitis, choroiditis, retinochoroiditis/chorioretinitis
- Geen pijn, geen roodheid, wel visusdaling met eventuele mouches
volantes/floaters
, 3
Oorzaken
- Infectieus → toxoplasmose, TB, HIV, CMV, herpes simplex, syfilis, lyme
- Niet-infectieus → RA, Crohn, Bechterew, Sarcoïdose
Bij spleetlamponderzoek
- Hypopyon → wit laagje (pus) aan de onderkant
- Descemet stippen
Maculadegeneratie
Kent twee vormen:
1. Droge maculadegeneratie → er ontstaan multipele puntvormige ophopingen van
afvalstoffen, deze heten drusen. Deze ophoping zorgt voor geleidelijke centrale
visusdaling.
- Patiënten kunnen last krijgen van nabeelden na het kijken in een felle
lichtbron
- Behandeling = geen causale behandeling, dieet kan helpen
2. Natte maculadegeneratie → Er groeien kleine bloedvaatjes vanuit het vaatvlies in
de retina (neovascularisatie). Deze vaatgroei wordt gestimuleerd door VEGF lokaal.
De neovascularisaties hebben een zwakke wand en kunnen daardoor gaan
lekken/bloeden.
- Dit zorgt voor een snelle visusdaling wat vaak gepaard gaat met
metamorfopsie (geen rechte lijnen zien) → Amslerkaart gebruiken voor
diagnose.
- Behandeling = VEGF-remmers
Vaatocclusie
1) Veneus
- Centraal (visus range 0,1 tot 1/300)
● Bestaat een ischemische en niet-ischemische vorm → meestal
niet-ischemisch
● Visusdaling, zeker bij ischemische vorm
, 4
● Diagnose → fundoscopie, let op:
❖ Zachte exsudaten (cotton wool spots)
❖ Bloedingen
❖ Oedeem van de papil en macula
❖ Verdikte gekronkelde venen
● Complicatie: neovasculair glaucoom (pijn en blindheid)
- Takocclusie (visus range 1,0 tot 1/60)
● Door trombusvorming
● Meest voorkomende onderliggende aandoening = hypertensie
● Bij fundoscopie hetzelfde te zien, maar dan in takgebied
2) Arterieel
- Centraal (visus range 1/300 tot lichtperceptie)
● Meestal >60 jaar en hypertensie en/of DM
● Klachten: acute, ernstige, eenzijdige visusdaling
● Meestal veroorzaakt door embolus
● Na enkele uren van occlusie, wordt de retina doorzichtig
→ zichtbaar bij fundoscopie
- Takocclusie
● Hetzelfde als centraal, maar dan in takgebied
Centraal Takgebied
Veneus
Arterieel
Anterieure ischemische opticusneuropathie (A-AION)
= opticus neuropathie door afsluiting van de achterste ciliaire arteriën welke gekenmerkt
wordt door acute visusdaling met gezichtsvelduitval en ischemische papiloedeem met
splinterbloedingen op de papilrand.
- A-AION treedt op als gevolg van ischemie door vasculopathie (atherosclerose of
arteriitis of hypotensie)
Neurologie & Oogheelkunde
Oogheelkunde
Anatomie
Oogspieren
1. M. superior oblique → wordt geïnnerveerd door n. trochlearis (IV)
2. M. lateralis rectus → wordt geïnnerveerd door n. abducens (VI)
3. M. superior rectus, inferior rectus, rectus medialis en obliquus inferior → wordt
geïnnerveerd door n. oculomotorius (III)
Visus
- Kegeltjes → in macula lutea → zorgen voor kleurzien
- Staafjes → over hele retina → licht sensitief, zwart/wit visus
- Weinig licht → grote pupil doo radiaal lopende spieren in de iris
- Veel licht → kleine pupil door circulair lopende spieren in de iris
, 2
Refractieafwijkingen
- Emmetropie = normale refractie
- Hypermetropie = verziend (brandpunt ligt achter retina)
- Myopie = bijziend (brandpunt ligt voor de retina
- Astigmatisme = meerdere brandpunten door verschillende refracties in
verschillende delen van de lens ⇒ cilindrische refractie-afwijking
- Presbyopie = ouderdoms verziendheid ⇒ lens wordt stug waardoor je minder
makkelijk dichtbij kan kijken
Testen en betekenis van de cijfers
- 20 → letters lezen
- 60 → vingers tellen
- 300 → zwaaien
Ziektebeelden
Cataract = progressieve aandoening waarbij de lens troebel wordt, waardoor je onscherp
beeld & visusdaling krijgt.
Amblyopie = lui oog. Een refractieafwijking wordt door de occipitale cortex onderdrukt,
waardoor het oog inferieur wordt en het goede oog superieur.
- Behandeling = occlusie pleister (wel voor 10-jarige leeftijd!)
Strabismus
- -tropie = standaard schil kijken
- -forie = alleen bij bepaalde omstandigheden schil kijken
- -hyper = naar boven
- -hypo = naar beneden
- -exo = naar buiten
- -eso = naar binnen
Test → afdektest.
Uveïtis
Uvea = iris + corpus ciliare + choroidea.
1. Uveïtis anterior → iritis, iridocyclitis
- Rood oog, diep pijnlijk oog, fotofobie, lichtflitsen, wazig zien, zwarte vlekken,
lichtstijve pupil
2. Uveïtis intermedia → pars plantitis, vitritis
- Geen pijn, geen roodheid, wel visusdaling met eventuele mouches
volantes/floaters
3. Uveïtis posterior → retinitis, choroiditis, retinochoroiditis/chorioretinitis
- Geen pijn, geen roodheid, wel visusdaling met eventuele mouches
volantes/floaters
, 3
Oorzaken
- Infectieus → toxoplasmose, TB, HIV, CMV, herpes simplex, syfilis, lyme
- Niet-infectieus → RA, Crohn, Bechterew, Sarcoïdose
Bij spleetlamponderzoek
- Hypopyon → wit laagje (pus) aan de onderkant
- Descemet stippen
Maculadegeneratie
Kent twee vormen:
1. Droge maculadegeneratie → er ontstaan multipele puntvormige ophopingen van
afvalstoffen, deze heten drusen. Deze ophoping zorgt voor geleidelijke centrale
visusdaling.
- Patiënten kunnen last krijgen van nabeelden na het kijken in een felle
lichtbron
- Behandeling = geen causale behandeling, dieet kan helpen
2. Natte maculadegeneratie → Er groeien kleine bloedvaatjes vanuit het vaatvlies in
de retina (neovascularisatie). Deze vaatgroei wordt gestimuleerd door VEGF lokaal.
De neovascularisaties hebben een zwakke wand en kunnen daardoor gaan
lekken/bloeden.
- Dit zorgt voor een snelle visusdaling wat vaak gepaard gaat met
metamorfopsie (geen rechte lijnen zien) → Amslerkaart gebruiken voor
diagnose.
- Behandeling = VEGF-remmers
Vaatocclusie
1) Veneus
- Centraal (visus range 0,1 tot 1/300)
● Bestaat een ischemische en niet-ischemische vorm → meestal
niet-ischemisch
● Visusdaling, zeker bij ischemische vorm
, 4
● Diagnose → fundoscopie, let op:
❖ Zachte exsudaten (cotton wool spots)
❖ Bloedingen
❖ Oedeem van de papil en macula
❖ Verdikte gekronkelde venen
● Complicatie: neovasculair glaucoom (pijn en blindheid)
- Takocclusie (visus range 1,0 tot 1/60)
● Door trombusvorming
● Meest voorkomende onderliggende aandoening = hypertensie
● Bij fundoscopie hetzelfde te zien, maar dan in takgebied
2) Arterieel
- Centraal (visus range 1/300 tot lichtperceptie)
● Meestal >60 jaar en hypertensie en/of DM
● Klachten: acute, ernstige, eenzijdige visusdaling
● Meestal veroorzaakt door embolus
● Na enkele uren van occlusie, wordt de retina doorzichtig
→ zichtbaar bij fundoscopie
- Takocclusie
● Hetzelfde als centraal, maar dan in takgebied
Centraal Takgebied
Veneus
Arterieel
Anterieure ischemische opticusneuropathie (A-AION)
= opticus neuropathie door afsluiting van de achterste ciliaire arteriën welke gekenmerkt
wordt door acute visusdaling met gezichtsvelduitval en ischemische papiloedeem met
splinterbloedingen op de papilrand.
- A-AION treedt op als gevolg van ischemie door vasculopathie (atherosclerose of
arteriitis of hypotensie)
