PB3002 – Klinische psychologie 1A
Studietaak 1 - Thema 1, hoofdstuk 1
Welke twee categorieën zijn er te onderscheiden in de psychologie?
Basisdisciplines en toepassingsgerichte disciplines
Basisdisciplines Functieleer, ontwikkelingspsychologie, sociale psychologie,
persoonlijkheidspsychologie, methodenleer
Toepassingsgerichte disciplines klinische en gezondheidspsychologie, arbeids en
organisatiepsych, onderwijspsychologie
Abnormal psychology Ipv clinical psychology wordt hier ook weleens over gesproken.
Houdt zich bezig met gedrag dat afwijkt van de norm
Aspecten van individuele persoon Afwijkend gedrag, afwijkende gedachten,
afwijkende belevingen. Vaak gaan afwijkingen in deze groepen samen.
Afwijkingen in relaties met andere mensen Een deel van de afwijkingen heeft
betrekking tot andere mensen. Deze afwijkingen hebben vaak invloed op het eigen gedrag
of gevoelens
Zeven factoren van Seligman Om te bepalen of gedrag als abnormaal of pathologisch
wordt beschouwd. 1. Persoonlijk lijden 2. (dis)functionaliteit van gedrag 3. Irrationeel en
onbegrijpelijk gedrag 4. Onvoorspelbaarheid, controleverlies 5. Opvallend en
onconventioneel gedrag 6. Gedrag dat een ongemakkelijk gevoel teweeg brengt 7.
Overtreden morele normen
1.Persoonlijk lijden De gevoelens die meekomen bij een afwijking. Alleen persoonlijk is
geen voldoende voorwaarde om van psychopathologie te spreken
2.(dis)functionaliteit van gedrag Mate waarin het gedrag het dagelijks functioneren
ondermijnt. Zowel voor zichzelf (niet relaties kunnen onderhouden) of anderen (snachts de
buren wakker schreeuwen)
3. irrationeel en onbegrijpelijk gedrag Gedrag waarbij anderen geen zin of logica
kunnen ontdekken
4. onvoorspelbaarheid en controleverlies Het gevoel van beheersing van het leven.
Dit kan alleen als mensen zich voorspelbaar gedragen. Twee typen: Gedrag wat normaal
altijd zo is ineens niet meer werkzaam is. (een stil persoon praat ineens super veel) en
situaties waarbij de toeschouwer de oorzaak niet kent en niet kan achterhalen.
5. opvallend en onconventioneel gedrag Het afwijken van de eigen maatstaf van gedrag.
6. Gedrag dat ongemakkelijk gevoel teweegbrengt Het schenden van restregels en
daarbij observer discomfort teweeg brengen.
Observer discomfort Gedrag dat bij de toeschouwer een ongemakkelijk gevoel
teweeg brengt.
Restregels Impliciete sociale verwachtingen, worden pas bekend wanneer iemand de
‘regels’ overschrijdt.
7. overtreden van morele normen Oordelen over gedrag door middel van morele
normen van hoe mensen zich zouden moeten gedragen.
, American psychiatric association (apa) professionele organisatie van psychiaters in de
Verenigde Staten, opgericht in 1844. De APA richt zich op het bevorderen van de
psychiatrie, het ondersteunen van psychiatrische professionals, en het bevorderen van de
geestelijke gezondheid.
Psychische stoornis volgens APA Syndroom, gekenmerkt door symptomen op het
gebied van functies, dat de uiting is van een disfunctie binnen de psychologische of
biologische delen van een mens. Gaat vaak gepaard met lijden.
Het statistisch model Een model om de grens normaal-abnormaal te definieren.
Uitgangspunt is dat het gedrag normaal verdeeld is in de populatie, bij extreem hoge of
extreem lage score is er dus sprake van abnormaliteit.
Nadelen statistisch model Niet duidelijk waar de grens dan precies getrokken moet
worden, daar moet eerst overeenstemming over gevonden worden. Het specificeert niet hoe
ongewoon gedrag precies moet zijn. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen individueel
lijden en niet individueel lijden.
Medisch of ziektemodel Psychische stoornissen zijn vergelijkbaar met somatische
ziekten en dus beste te verhelpen door onderliggende mechanismen te bestrijden. Lichaam
als oorsprong voor mentale ziekte. Hierbij werken een therapeut en de patient aan therapie
voor genezing.
Somatogeen lichamelijke oorsprong of oorzaak van een ziekte of aandoening.
Psychogeen Aan de stoornis ligt een psychologisch mechanisme ter grondslag.
Nadelen medisch of ziektemodel 1. Er is vaak nog geen eenduidig onderliggend
probleem aangeduid, dus het is twijfelachtig of het wel een ziekte is. Bij veel gaat het om
afwijkingen en niet om ziekten. 2. Begrippen als ziekte en therapie werken stigmatisering in
de hand.
Labeling theorie Het benoemen van mentale problemen als ziekten en therapeutische
behandelingen werkt stigmatisering in de hand. Het is moeilijk om van het label geestesziek
af te komen.
Leer of onderwijsmodel Het idee dat verkeerd gelopen leerprocessen als grondslag
liggen aan mentale problemen. Hierbij werken een leraar en een leerling aan een leerdoel.
Vaardigheidstekorten de benaming van de mentale problemen in het leer of
onderwijsmodel.
Voordelen leer of onderwijsmodel Voorkomen stigmatisering. Doet meer recht aan eigen
verantwoordelijkheid van de mensen met probleem. Als laatste doet het gebruiken van
onderwijsterminologie meer recht aan wat er wordt gedaan binnen de mentale zorg.
Nadelen leer of onderwijsmodel Het onderwijsmodel is niet goed bruikbaar als mensen
niet meer zelf verantwoordelijkheid kunnen dragen voor gedrag en dus echt ziek zijn.
Gedeelde besluitvorming Hulpverlener en patient zijn samen actief betrokken en nemen
beslissingen.
Studietaak 1 - Thema 1, hoofdstuk 1
Welke twee categorieën zijn er te onderscheiden in de psychologie?
Basisdisciplines en toepassingsgerichte disciplines
Basisdisciplines Functieleer, ontwikkelingspsychologie, sociale psychologie,
persoonlijkheidspsychologie, methodenleer
Toepassingsgerichte disciplines klinische en gezondheidspsychologie, arbeids en
organisatiepsych, onderwijspsychologie
Abnormal psychology Ipv clinical psychology wordt hier ook weleens over gesproken.
Houdt zich bezig met gedrag dat afwijkt van de norm
Aspecten van individuele persoon Afwijkend gedrag, afwijkende gedachten,
afwijkende belevingen. Vaak gaan afwijkingen in deze groepen samen.
Afwijkingen in relaties met andere mensen Een deel van de afwijkingen heeft
betrekking tot andere mensen. Deze afwijkingen hebben vaak invloed op het eigen gedrag
of gevoelens
Zeven factoren van Seligman Om te bepalen of gedrag als abnormaal of pathologisch
wordt beschouwd. 1. Persoonlijk lijden 2. (dis)functionaliteit van gedrag 3. Irrationeel en
onbegrijpelijk gedrag 4. Onvoorspelbaarheid, controleverlies 5. Opvallend en
onconventioneel gedrag 6. Gedrag dat een ongemakkelijk gevoel teweeg brengt 7.
Overtreden morele normen
1.Persoonlijk lijden De gevoelens die meekomen bij een afwijking. Alleen persoonlijk is
geen voldoende voorwaarde om van psychopathologie te spreken
2.(dis)functionaliteit van gedrag Mate waarin het gedrag het dagelijks functioneren
ondermijnt. Zowel voor zichzelf (niet relaties kunnen onderhouden) of anderen (snachts de
buren wakker schreeuwen)
3. irrationeel en onbegrijpelijk gedrag Gedrag waarbij anderen geen zin of logica
kunnen ontdekken
4. onvoorspelbaarheid en controleverlies Het gevoel van beheersing van het leven.
Dit kan alleen als mensen zich voorspelbaar gedragen. Twee typen: Gedrag wat normaal
altijd zo is ineens niet meer werkzaam is. (een stil persoon praat ineens super veel) en
situaties waarbij de toeschouwer de oorzaak niet kent en niet kan achterhalen.
5. opvallend en onconventioneel gedrag Het afwijken van de eigen maatstaf van gedrag.
6. Gedrag dat ongemakkelijk gevoel teweegbrengt Het schenden van restregels en
daarbij observer discomfort teweeg brengen.
Observer discomfort Gedrag dat bij de toeschouwer een ongemakkelijk gevoel
teweeg brengt.
Restregels Impliciete sociale verwachtingen, worden pas bekend wanneer iemand de
‘regels’ overschrijdt.
7. overtreden van morele normen Oordelen over gedrag door middel van morele
normen van hoe mensen zich zouden moeten gedragen.
, American psychiatric association (apa) professionele organisatie van psychiaters in de
Verenigde Staten, opgericht in 1844. De APA richt zich op het bevorderen van de
psychiatrie, het ondersteunen van psychiatrische professionals, en het bevorderen van de
geestelijke gezondheid.
Psychische stoornis volgens APA Syndroom, gekenmerkt door symptomen op het
gebied van functies, dat de uiting is van een disfunctie binnen de psychologische of
biologische delen van een mens. Gaat vaak gepaard met lijden.
Het statistisch model Een model om de grens normaal-abnormaal te definieren.
Uitgangspunt is dat het gedrag normaal verdeeld is in de populatie, bij extreem hoge of
extreem lage score is er dus sprake van abnormaliteit.
Nadelen statistisch model Niet duidelijk waar de grens dan precies getrokken moet
worden, daar moet eerst overeenstemming over gevonden worden. Het specificeert niet hoe
ongewoon gedrag precies moet zijn. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen individueel
lijden en niet individueel lijden.
Medisch of ziektemodel Psychische stoornissen zijn vergelijkbaar met somatische
ziekten en dus beste te verhelpen door onderliggende mechanismen te bestrijden. Lichaam
als oorsprong voor mentale ziekte. Hierbij werken een therapeut en de patient aan therapie
voor genezing.
Somatogeen lichamelijke oorsprong of oorzaak van een ziekte of aandoening.
Psychogeen Aan de stoornis ligt een psychologisch mechanisme ter grondslag.
Nadelen medisch of ziektemodel 1. Er is vaak nog geen eenduidig onderliggend
probleem aangeduid, dus het is twijfelachtig of het wel een ziekte is. Bij veel gaat het om
afwijkingen en niet om ziekten. 2. Begrippen als ziekte en therapie werken stigmatisering in
de hand.
Labeling theorie Het benoemen van mentale problemen als ziekten en therapeutische
behandelingen werkt stigmatisering in de hand. Het is moeilijk om van het label geestesziek
af te komen.
Leer of onderwijsmodel Het idee dat verkeerd gelopen leerprocessen als grondslag
liggen aan mentale problemen. Hierbij werken een leraar en een leerling aan een leerdoel.
Vaardigheidstekorten de benaming van de mentale problemen in het leer of
onderwijsmodel.
Voordelen leer of onderwijsmodel Voorkomen stigmatisering. Doet meer recht aan eigen
verantwoordelijkheid van de mensen met probleem. Als laatste doet het gebruiken van
onderwijsterminologie meer recht aan wat er wordt gedaan binnen de mentale zorg.
Nadelen leer of onderwijsmodel Het onderwijsmodel is niet goed bruikbaar als mensen
niet meer zelf verantwoordelijkheid kunnen dragen voor gedrag en dus echt ziek zijn.
Gedeelde besluitvorming Hulpverlener en patient zijn samen actief betrokken en nemen
beslissingen.
