Samenvatting
ontwikkelingspsychologie
Wat is ontwikkelingspsychologie?
Ontwikkelingspsychologie is de levenslooppsychologie. De wetenschap die gedrag bestudeert van
mensen in verschillende fases. Per fase wordt er gekeken naar groei, verandering en stabiliteit.
De hoofdcategorieën per fase:
- Fysieke ontwikkeling
- Cognitieve ontwikkeling
- Sociale ontwikkeling
- Persoonlijkheidsontwikkeling
De verschillende levensfases:
Elke fase heeft zijn eigen kenmerken
- De prenatale periode (9 maanden, 3 trimesters)
- De geboorte / de eerste 6 maanden
- 6 mnd tot 2 jaar (baby – dreumes)
- 2 jaar tot 6 jaar (peuter – kleuter)
- 6 jaar tot 12 jaar (basisschooltijd)
- Puberteit / adolescentie (begin en eindtijd varieert per individu)
- Jongvolwassenheid (20 – 40 jaar)
- Rijpere volwassene (40 – 60 jaar)
- Oudere volwassene (60+)
- De dood (hier is geen ‘begintijd’ voor ;-))
,
,Hoofdstuk 1 De prenatale fase
Lichamelijke ontwikkeling:
De menselijke biologische ontwikkeling begint bij de conceptie. Hoe de ontwikkeling van mensen
verloopt heeft te maken met nature en nurture.
Nature: wat krijg je mee van je erfelijkheid. Erfelijke beïnvloeding.
Nurture: welke omgevingsinvloeden spelen een rol. Bijvoorbeeld eet je moeder gezond, alcohol
gebruik, roken en veel stress.
Ontogenese: de ontwikkeling van het individu. Hoe zijn wij ontstaan? Onze eigen ontwikkeling. De
omgeving speelt hierbij een rol.
Fylogenese: ontwikkeling van de soort, afstemmingsgeschiedenis. Waar komen wij vandaan? Het
heeft te maken met de evolutie. Erfelijkheid speelt hierbij een rol.
De prenatale periode (3 semesters):
- Trimester 1: 0 tot 3 maanden. De hersenen worden gevormd. Het embryo
- Trimester 2: 3 tot 7 maanden. Er ontstaan zenuwverbindingen tussen hersendelen. De foetus
en bewegen.
- Trimester 3: 8 tot 9 maanden. Hier ligt de nadruk op het voltooien van de groei.
De prenatale periode hangt af van drie factoren:
- Groei: toename van cellen, lengte en gewicht. Erfelijkheid heeft een sterke invloed en de
omgeving weinig.
- Rijping: lichamelijke en fysiologisch proces waarbij mensen steeds meer in staat zijn om
nieuwe functies te vervullen. Erfelijkheid heeft sterke invloed en de omgeving weinig, maar
wel sterk wanneer er overmatig drank, drugs of roken.
- Leren: de rijping van het zenuwstelsel. Erfelijkheid en omgeving zijn belangrijk
Ontwikkeling reflexen:
Embryo: voor 12 weken
Foetus: na 12 weken
Prematuur: te vroeg geboren baby
In de baarmoeder ontwikkeling embryo’s en foetussen reflexen. Een reflex is een onwillekeurige
beweging op een prikkel. Reflexen zeggen iets over het functioneren van de hersenen en het centrale
zenuwstelsel( ligt in het ruggenmergkanaal). Direct na de geboorte worden er daarom een aantal
reflexen getest. De APGAR score. Sommigen reflexen blijven aanwezig, maar sommige verdwijnen
ook.
Zuigreflex:baby maakt ritmische heen en weer zoekende bewegingen als hij honger
heeft.
, Loopreflex: bij het vasthouden van de baby onder de oksels zet het de voeten voor elkaar
bij zachte aanraking met de vloer.
Zwemreflex: een baby maakt in het water zwembewegingen.
Bijtreflex: ritmische beweging van de onderkaak om melk uit de tepel of speen te kunnen
drukken, dit is een overlevingsreflex.
Mororeflex: schrikreflex, opent armen en benen die zich daarna vastklampen
Zoek en hapreflex:: bij aanraking van wang draait de baby zijn hoofd in de richting van de
aanraking. Dit is noodzakelijk voor het voeden. Dit reflex verdwijnt later in het leven.
Babinskyreflex: spreiden van tenen bij strijken van voetzool. Dit reflex verdwijnt als het
kind gaat lopen en verandert dan in het voetzoolreflex.
Er zijn veel omgevingsfactoren die een negatieve invloed kunnen hebben op het embryo of foetus.
Teratogenen: een ziekte of middel dat schade vanaf buitenaf toebrengt aan het embryo of foetus. Dit
kan leiden tot een vertraagde groei, gedrag en functiestoornissen.
Voorbeelden:
- Alcohol en of drugsgebruik
- Medicijngebruik
- Ondervoeding
- Chemicaliën en stralingsgevaar
- Ongelukken
- Infecties
- Psychische ziekten
- Zware stress
- De leeftijd van de aanstaande moeder
- De leeftijd van de aanstaande vader
- Een te kleine moederkoek of placenta.
- FAS= foetaal alchol syndroom.
Apgar score:
Dit is een test om de reflexen van een baby te testen. Dit wordt 1, 5 en 10 minuten na de geboorte
gedaan. Er wordt gekeken naar:
- Ademhaling
- Pols
- Spierspanning
- Aspect/ kleur van de huid
- Reactie op prikkels
De verwachting van de omgeving
Een kind dat niet aan de verwachting van de ouder of verzorger voldoet, loopt eerdere kans op
mishandeling of verwaarlozing. De verwachtingen kunnen o.a. gaan over:
- Geslacht
- Uiterlijk
ontwikkelingspsychologie
Wat is ontwikkelingspsychologie?
Ontwikkelingspsychologie is de levenslooppsychologie. De wetenschap die gedrag bestudeert van
mensen in verschillende fases. Per fase wordt er gekeken naar groei, verandering en stabiliteit.
De hoofdcategorieën per fase:
- Fysieke ontwikkeling
- Cognitieve ontwikkeling
- Sociale ontwikkeling
- Persoonlijkheidsontwikkeling
De verschillende levensfases:
Elke fase heeft zijn eigen kenmerken
- De prenatale periode (9 maanden, 3 trimesters)
- De geboorte / de eerste 6 maanden
- 6 mnd tot 2 jaar (baby – dreumes)
- 2 jaar tot 6 jaar (peuter – kleuter)
- 6 jaar tot 12 jaar (basisschooltijd)
- Puberteit / adolescentie (begin en eindtijd varieert per individu)
- Jongvolwassenheid (20 – 40 jaar)
- Rijpere volwassene (40 – 60 jaar)
- Oudere volwassene (60+)
- De dood (hier is geen ‘begintijd’ voor ;-))
,
,Hoofdstuk 1 De prenatale fase
Lichamelijke ontwikkeling:
De menselijke biologische ontwikkeling begint bij de conceptie. Hoe de ontwikkeling van mensen
verloopt heeft te maken met nature en nurture.
Nature: wat krijg je mee van je erfelijkheid. Erfelijke beïnvloeding.
Nurture: welke omgevingsinvloeden spelen een rol. Bijvoorbeeld eet je moeder gezond, alcohol
gebruik, roken en veel stress.
Ontogenese: de ontwikkeling van het individu. Hoe zijn wij ontstaan? Onze eigen ontwikkeling. De
omgeving speelt hierbij een rol.
Fylogenese: ontwikkeling van de soort, afstemmingsgeschiedenis. Waar komen wij vandaan? Het
heeft te maken met de evolutie. Erfelijkheid speelt hierbij een rol.
De prenatale periode (3 semesters):
- Trimester 1: 0 tot 3 maanden. De hersenen worden gevormd. Het embryo
- Trimester 2: 3 tot 7 maanden. Er ontstaan zenuwverbindingen tussen hersendelen. De foetus
en bewegen.
- Trimester 3: 8 tot 9 maanden. Hier ligt de nadruk op het voltooien van de groei.
De prenatale periode hangt af van drie factoren:
- Groei: toename van cellen, lengte en gewicht. Erfelijkheid heeft een sterke invloed en de
omgeving weinig.
- Rijping: lichamelijke en fysiologisch proces waarbij mensen steeds meer in staat zijn om
nieuwe functies te vervullen. Erfelijkheid heeft sterke invloed en de omgeving weinig, maar
wel sterk wanneer er overmatig drank, drugs of roken.
- Leren: de rijping van het zenuwstelsel. Erfelijkheid en omgeving zijn belangrijk
Ontwikkeling reflexen:
Embryo: voor 12 weken
Foetus: na 12 weken
Prematuur: te vroeg geboren baby
In de baarmoeder ontwikkeling embryo’s en foetussen reflexen. Een reflex is een onwillekeurige
beweging op een prikkel. Reflexen zeggen iets over het functioneren van de hersenen en het centrale
zenuwstelsel( ligt in het ruggenmergkanaal). Direct na de geboorte worden er daarom een aantal
reflexen getest. De APGAR score. Sommigen reflexen blijven aanwezig, maar sommige verdwijnen
ook.
Zuigreflex:baby maakt ritmische heen en weer zoekende bewegingen als hij honger
heeft.
, Loopreflex: bij het vasthouden van de baby onder de oksels zet het de voeten voor elkaar
bij zachte aanraking met de vloer.
Zwemreflex: een baby maakt in het water zwembewegingen.
Bijtreflex: ritmische beweging van de onderkaak om melk uit de tepel of speen te kunnen
drukken, dit is een overlevingsreflex.
Mororeflex: schrikreflex, opent armen en benen die zich daarna vastklampen
Zoek en hapreflex:: bij aanraking van wang draait de baby zijn hoofd in de richting van de
aanraking. Dit is noodzakelijk voor het voeden. Dit reflex verdwijnt later in het leven.
Babinskyreflex: spreiden van tenen bij strijken van voetzool. Dit reflex verdwijnt als het
kind gaat lopen en verandert dan in het voetzoolreflex.
Er zijn veel omgevingsfactoren die een negatieve invloed kunnen hebben op het embryo of foetus.
Teratogenen: een ziekte of middel dat schade vanaf buitenaf toebrengt aan het embryo of foetus. Dit
kan leiden tot een vertraagde groei, gedrag en functiestoornissen.
Voorbeelden:
- Alcohol en of drugsgebruik
- Medicijngebruik
- Ondervoeding
- Chemicaliën en stralingsgevaar
- Ongelukken
- Infecties
- Psychische ziekten
- Zware stress
- De leeftijd van de aanstaande moeder
- De leeftijd van de aanstaande vader
- Een te kleine moederkoek of placenta.
- FAS= foetaal alchol syndroom.
Apgar score:
Dit is een test om de reflexen van een baby te testen. Dit wordt 1, 5 en 10 minuten na de geboorte
gedaan. Er wordt gekeken naar:
- Ademhaling
- Pols
- Spierspanning
- Aspect/ kleur van de huid
- Reactie op prikkels
De verwachting van de omgeving
Een kind dat niet aan de verwachting van de ouder of verzorger voldoet, loopt eerdere kans op
mishandeling of verwaarlozing. De verwachtingen kunnen o.a. gaan over:
- Geslacht
- Uiterlijk
