Leerdoelen OWG 2.14
Doelstelling:
-Welke fysieke controles worden uitgevoerd op de nacontrole en wat is het belang
hiervan?
-Welke voorlichting wordt gegeven bij een nacontrole?
-Welke evaluatie-instrumenten zijn er?
-Hoe wordt de zorg administratief afgesloten? (Neem mee perined en LVR)
-Wat heeft invloed op de tevredenheid van de verloskundige zorg?
-Hoe wordt de kwaliteit verbeterd aan de hand van de teruggekregen feedback van
cliënten?
-Klachten regeling en bewaarplicht hoe werkt dit (zoek dit ook uit)
(Klachten kunnen ook voortkomen uit negatieve communicatie)
-vecas langlopend onderzoek. (Kijk hier ook naar door AVM)
, Welke fysieke controles worden uitgevoerd op de nacontrole en wat is het belang hiervan?
6.10 Nacontrole zes weken post partum
In veel landen is het gebruikelijk ongeveer zes we- ken post partum een afspraak te maken voor controle van
de kraamvrouw (en soms ook van haar kind). Ook in Nederland is dat het geval. Het kind wordt gecontroleerd
door de arts en de verpleeg- kundige van het consultatiebureau voor zuigelingen, maar de moeder komt voor
controle bij de verloskundige, de huisarts of de obstetricus. Het streven hierbij is de nacontrole te laten
verrichten door degene die de partus en de kraam- periode heeft begeleid. Dat is niet altijd mogelijk, alleen al
omdat de vrouw tijdens de partus en in de kraamperiode vaak door verschillende personen wordt begeleid.
Degene die de nacontrole verricht, kent de vrouw bij voorkeur wel, en een absoluut vereiste is dat hij of zij
goed op de hoogte is van wat er precies bij de bevalling is gebeurd. Bij de nacontrole komen de volgende
punten aan de orde:
- De gang van zaken tijdens de zwangerschap en de bevalling en de tevredenheid worden nog eens
besproken. Natuurlijk wordt op eventuele vragen van de vrouw ingegaan. Wanneer er complicaties
zijn geweest, wordt ook door- genomen welke consequenties die kunnen hebben voor een eventueel
volgende zwanger- schap.
- Geïnformeerd wordt naar het psychosociaal welzijn van de moeder en naar (klachten over) de
lichamelijke conditie van moeder en kind. Uit epidemiologisch onderzoek is gebleken dat vrouwen nog
maanden post partum vrij frequent klachten hebben waarover zij uit zichzelf vaak niet praten. Daarbij
valt te denken aan: abnormaal bloedverlies, urine-incontinentie, flatusincontinentie, rugpijn,
hoofdpijn, bekkenpijn, pijn in het perineum, hemorroïden, moeheid, depressieve stemming en
problemen met de borsten. Niet al deze klachten zijn ernstig. Ze kunnen ook niet altijd worden
opgelost, maar aandacht ervoor en tijdig signaleren van pathologie kan belangrijk zijn.
Stressincontinentie komt voor bij een derde van de pas bevallen vrouwen en incontinentie voor flatus
en feces bij circa 10%. Met behulp van bekkenbodemspieroefeningen kunnen deze klachten
verminderd worden.
- Op indicatie kan het Hb worden bepaald, vooral wanneer in de zwangerschap en/of postpartum een
(ijzergebreks)anemie bestond en ijzersuppletie is gegeven.
- Wanneer tijdens de zwangerschap hypertensie of pre-eclampsie heeft bestaan, is het belang- rijk bij
de nacontrole de bloeddruk te meten en eventueel de urine op eiwit te onderzoeken. Wordt nog
steeds een verhoogde bloeddruk gevonden, dan is dat naar alle waarschijnlijk- heid geen laat gevolg
van de zwangerschaps- complicatie, maar een aanwijzing dat er een pre-existente hypertensie was.
- Op indicatie kan een vaginaal toucher worden verricht, bijvoorbeeld bij klachten over de perineum of
over dyspareunie, of als er een grote ruptuur was waarvan de hulpverlener de genezing wil
beoordelen. Het is twijfelachtig of een vaginaal toucher als routine zinvol is.
- Als de vrouw borstvoeding geeft, moet besproken worden hoe die verloopt en in verband daarmee
hoe anticonceptie zal worden voort- gezet. Als de vrouw nog volledig borstvoeding geeft, kan zij de
LAM van anticonceptie blijven toepassen (7 par. 6.5.1). Zij moet dan wel weten waar zij eventueel
terechtkan voor advies wan- neer zich problemen zouden voordoen met de borstvoeding. Ook nu is
het nog ongewenst tijdens borstvoeding een oestrogeenbevattende pil te gebruiken. Mocht
aanvullende anticonceptie gewenst zijn, dan gaat de voorkeur uit naar een andere methode (7 par.
6.5.3).
- Afgesproken moet worden door wie verdere zorg wordt gegeven, vooral wat betreft borst- voeding
en anticonceptie. Ook de arts van het consultatiebureau zou op de hoogte moeten zijn van de
adviezen die de WHO hierover geeft. Rekening houdend met het verloop van zwangerschap, baring en
kraamperiode, bespreekt men als laatste de zorg in een eventueel volgende zwangerschap en de
foliumzuursuppletie bij een zwangerschapswens.
- Screenen op depressie heeft geen zin, als de cliënte geen hulpvraag heeft. Om te inventa- riseren of er
een probleem bestaat kunnen de volgende twee vragen gesteld worden: [16]
- Hebt u zich gedurende de afgelopen maand vaak somber, depressief of hopeloos gevoeld?
- Hebt u gedurende de afgelopen maand vaak last gehad van maar weinig interesse of plezier in het
doen of ondernemen van dingen?
Doelstelling:
-Welke fysieke controles worden uitgevoerd op de nacontrole en wat is het belang
hiervan?
-Welke voorlichting wordt gegeven bij een nacontrole?
-Welke evaluatie-instrumenten zijn er?
-Hoe wordt de zorg administratief afgesloten? (Neem mee perined en LVR)
-Wat heeft invloed op de tevredenheid van de verloskundige zorg?
-Hoe wordt de kwaliteit verbeterd aan de hand van de teruggekregen feedback van
cliënten?
-Klachten regeling en bewaarplicht hoe werkt dit (zoek dit ook uit)
(Klachten kunnen ook voortkomen uit negatieve communicatie)
-vecas langlopend onderzoek. (Kijk hier ook naar door AVM)
, Welke fysieke controles worden uitgevoerd op de nacontrole en wat is het belang hiervan?
6.10 Nacontrole zes weken post partum
In veel landen is het gebruikelijk ongeveer zes we- ken post partum een afspraak te maken voor controle van
de kraamvrouw (en soms ook van haar kind). Ook in Nederland is dat het geval. Het kind wordt gecontroleerd
door de arts en de verpleeg- kundige van het consultatiebureau voor zuigelingen, maar de moeder komt voor
controle bij de verloskundige, de huisarts of de obstetricus. Het streven hierbij is de nacontrole te laten
verrichten door degene die de partus en de kraam- periode heeft begeleid. Dat is niet altijd mogelijk, alleen al
omdat de vrouw tijdens de partus en in de kraamperiode vaak door verschillende personen wordt begeleid.
Degene die de nacontrole verricht, kent de vrouw bij voorkeur wel, en een absoluut vereiste is dat hij of zij
goed op de hoogte is van wat er precies bij de bevalling is gebeurd. Bij de nacontrole komen de volgende
punten aan de orde:
- De gang van zaken tijdens de zwangerschap en de bevalling en de tevredenheid worden nog eens
besproken. Natuurlijk wordt op eventuele vragen van de vrouw ingegaan. Wanneer er complicaties
zijn geweest, wordt ook door- genomen welke consequenties die kunnen hebben voor een eventueel
volgende zwanger- schap.
- Geïnformeerd wordt naar het psychosociaal welzijn van de moeder en naar (klachten over) de
lichamelijke conditie van moeder en kind. Uit epidemiologisch onderzoek is gebleken dat vrouwen nog
maanden post partum vrij frequent klachten hebben waarover zij uit zichzelf vaak niet praten. Daarbij
valt te denken aan: abnormaal bloedverlies, urine-incontinentie, flatusincontinentie, rugpijn,
hoofdpijn, bekkenpijn, pijn in het perineum, hemorroïden, moeheid, depressieve stemming en
problemen met de borsten. Niet al deze klachten zijn ernstig. Ze kunnen ook niet altijd worden
opgelost, maar aandacht ervoor en tijdig signaleren van pathologie kan belangrijk zijn.
Stressincontinentie komt voor bij een derde van de pas bevallen vrouwen en incontinentie voor flatus
en feces bij circa 10%. Met behulp van bekkenbodemspieroefeningen kunnen deze klachten
verminderd worden.
- Op indicatie kan het Hb worden bepaald, vooral wanneer in de zwangerschap en/of postpartum een
(ijzergebreks)anemie bestond en ijzersuppletie is gegeven.
- Wanneer tijdens de zwangerschap hypertensie of pre-eclampsie heeft bestaan, is het belang- rijk bij
de nacontrole de bloeddruk te meten en eventueel de urine op eiwit te onderzoeken. Wordt nog
steeds een verhoogde bloeddruk gevonden, dan is dat naar alle waarschijnlijk- heid geen laat gevolg
van de zwangerschaps- complicatie, maar een aanwijzing dat er een pre-existente hypertensie was.
- Op indicatie kan een vaginaal toucher worden verricht, bijvoorbeeld bij klachten over de perineum of
over dyspareunie, of als er een grote ruptuur was waarvan de hulpverlener de genezing wil
beoordelen. Het is twijfelachtig of een vaginaal toucher als routine zinvol is.
- Als de vrouw borstvoeding geeft, moet besproken worden hoe die verloopt en in verband daarmee
hoe anticonceptie zal worden voort- gezet. Als de vrouw nog volledig borstvoeding geeft, kan zij de
LAM van anticonceptie blijven toepassen (7 par. 6.5.1). Zij moet dan wel weten waar zij eventueel
terechtkan voor advies wan- neer zich problemen zouden voordoen met de borstvoeding. Ook nu is
het nog ongewenst tijdens borstvoeding een oestrogeenbevattende pil te gebruiken. Mocht
aanvullende anticonceptie gewenst zijn, dan gaat de voorkeur uit naar een andere methode (7 par.
6.5.3).
- Afgesproken moet worden door wie verdere zorg wordt gegeven, vooral wat betreft borst- voeding
en anticonceptie. Ook de arts van het consultatiebureau zou op de hoogte moeten zijn van de
adviezen die de WHO hierover geeft. Rekening houdend met het verloop van zwangerschap, baring en
kraamperiode, bespreekt men als laatste de zorg in een eventueel volgende zwangerschap en de
foliumzuursuppletie bij een zwangerschapswens.
- Screenen op depressie heeft geen zin, als de cliënte geen hulpvraag heeft. Om te inventa- riseren of er
een probleem bestaat kunnen de volgende twee vragen gesteld worden: [16]
- Hebt u zich gedurende de afgelopen maand vaak somber, depressief of hopeloos gevoeld?
- Hebt u gedurende de afgelopen maand vaak last gehad van maar weinig interesse of plezier in het
doen of ondernemen van dingen?
