Hoorcollege 1
Winst uit onderneming
Winst uit onderneming is gedefinieerd in artikel 3.2 IB. Het urencriterium bepaalt
niet of je een ondernemer bent of niet. Van de winst worden de
ondernemersaftrek en MKB-winstvrijstelling nog afgetrokken.
Indien je kapitaal verstrekt (een lening verstrekt die aangemerkt wordt als eigen
vermogen), ben je medegerechtigde van de winst van de ondernemer. Een
dergelijke lening is afhankelijk van de winst en is achtergesteld (Je hebt geen
prioriteit boven anderen, maar komt juist achter) en de looptijd is minimaal 5
jaar. Een uitbetaling van deze winst als medegerechtigde wordt belast als winst
uit onderneming, maar de medegerechtigde geniet geen ondernemersaftrekken.
Ook een commanditaire vennoot is medegerechtigde.
Ondernemer: ook een zelfstandig uitgeoefend bedrijf is een ondernemer.
Criteria onderneming (eenmanszaak):
- Organisatie;
- Kapitaal en arbeid;
- Duurzaam;
- Optredend in het economisch verkeer;
- Zelfstandig;
- Winststreven;
- Meerdere afnemers.
Urencriterium
Gedefinieerd in artikel 3.6 IB: het meeste van je tijd moet aan de onderneming
worden besteed. Het moet wel gaan om uren die daadwerkelijk bijdragen aan de
onderneming.
Winst is gedefinieerd in artikel 3.8 IB en omvat vrijwel alles wat qua voordeel
(opbrengsten en kosten) uit de onderneming wordt gehaald. De winst wordt
bepaald door eindvermogen-beginvermogen, daarna moeten de onttrekkingen
hier nog bijgeteld worden en stortingen worden afgetrokken.
De jaarwinst is gedefinieerd in artikel 3.25 IB. De balans moet worden
gewaardeerd op basis van goed koopmansgebruik. Dit bestaat uit 3 elementen:
Voorzichtigheidsbeginsel;
Realiteitsbeginsel;
o De winst moet worden toegerekend aan het jaar waarin deze winst
wordt gemaakt. (indien de huur voor 2020 in 2019 wordt betaald,
moet dit in 2020 als winst worden gerekend)
Eenvoudbeginsel.
Sommige voordelen zijn vrijgesteld als winst, artikel 3.11-3.13 IB. Bij de
kwijtscheldingsvrijstelling geldt dat deze eerst wordt verrekend met je verliezen.
Onttrekkingen zijn niet aftrekbaar.
Kosten zijn aftrekbaar mits ze zakelijk zijn, tenzij er sprake is van een
wanverhouding (Cessna-arrest) of tenzij deze door de wetsfictie (artikel 3.14 t/
m 3.17 IB) niet geheel aftrekbaar zijn. Bij de kosten geldt dat de inspecteur niet
op de stoel van de belastingplichtige gaat zitten: een stoel van 10 euro is
,evenwel aftrekbaar als een stoel van 1000 euro. Bij wanverhouding geldt: een
redelijk denkend ondernemer moet dezelfde keuze hadden gemaakt.
Artikel 3.14 IB: niet aftrekbaar is het voeren van een zekere staat. Bv. De
kinderopvang en kosten die erg met de privésfeer te maken hebben.
Artikel 3.15 IB: gedeeltelijk aftrekbare kosten: er is een grens vanaf/tot
wanneer kosten aftrekbaar zijn. Zie ook lid 5: je kan een keuze maken.
Artikel 3.16 IB: niet aftrekbaar zijn kosten ten behoeve van de belastingplichtige
die te maken hebben met de zaken hierin opgenoemd.
Meer dan 90% eigen gebruik = privégebruik. Indien er sprake is van gemengd
gebruik van een auto (de auto is wel ondernemingsvermogen, maar wordt ook
privé gebruikt. De auto wordt dus wel op de balans gezet), moet een onttrekking
worden meegenomen als in artikel 3.20 IB. Het gaat hier om een forfait.
Indien de auto tot het privévermogen behoort (dus hij staat niet op de balans),
maar ook voor de onderneming wordt gebruikt, kan 19 cent per km worden
vergoed voor het ondernemergebruik van deze auto (artikel 3.17 lid 1 sub 2 IB)
Indien een eigen woning ook voor onderneming wordt gebruikt (>10%), is er
sprake van keuzevermogen: er mag een keuze worden gemaakt om de woning
op de balans te zetten of niet. Dit kan alleen indien de woning en onderneming
niet splitsbaar zijn. Een woning is bv. Splitsbaar indien de 2 gedeelten (bv. Een
winkel en woning) ook los van elkaar gezien kunnen worden. Indien de woning
splitsbaar is, is er geen keuzevermogen en moet het gedeeld worden. Zie ook
artikel 3.19 IB.
Investeringsaftrek
Artikel 3.40 IB: bepaalde investeringen in bedrijfsmiddelen kunnen in aftrek
worden genomen. Het moet wel gaan om bedrijfsmiddelen (artikel 3.30 IB),
dingen die voor het bedrijf langer meegaan.
Om misbruik van de investeringsaftrek te voorkomen, is de
desinvesteringsbijtelling in artikel 3.47 IB opgenomen.
,Werkgroep 1
2020
Roel en Suzan hebben een leuke woning in Tilburg gevonden en hebben met
succes een bod uitgebracht. Om de financiering van de woning rond te krijgen
wordt een hypothecaire lening aangegaan bij een bank voor € 225.000 met een
rentetarief van 3%. Ze zullen de lening annuïtair aflossen.
Hoewel het werk als fiscalist Roel prima bevalt, merkt hij dat de ontwikkeling
van spellen hem zeer goed afgaat. Roel besluit zijn baan op te zeggen om zich
100% op zijn computer werk te storten. Hij huurt voor zijn werkzaamheden een
kantoorruimte. Om zich goed te blijven vervoeren schaft Roel een auto aan voor
€ 3.500. Zijn telefoon van het werk levert hij in en daarvoor in de plaats gaat hij
zijn privé telefoon gebruiken voor zijn onderneming. Hij heeft een abonnement
van € 50 in de maand waarmee hij goed uit de voeten kan. Roel schaft ook een
voetbaltafel aan voor € 2.000. Hiermee kleedt hij zijn werkkamer aan en de tafel
biedt hem ontspanning tijdens het werk. Op basis van art. 3.95 Wet IB 2001
heeft Roel een balans opgesteld ter bepaling van zijn resultaat uit overige
werkzaamheden. Hierop had Roel € 1.500 aan software geactiveerd, de
werkelijke waarde is thans € 6.000. Ook stond een computer op zijn balans van
€ 3.000, waarop reeds is afgeschreven tot € 1.800.
Roel doet dit jaar voor het eerst aangifte als een ondernemer. Hij heeft al zijn
tijd besteed aan zijn onderneming. Dit waren in 2020 ongeveer 2.500 uren. Hij
heeft nagenoeg evenveel omzet gehaald als de inkomsten die hij voorheen uit
dienstbetrekking ontving. Ook dit jaar dient Roel weer zijn aangifte IB in te
dienen. Roel heeft namelijk een uitnodiging ontvangen van de inspecteur op 15
april 2020 om voor 1 mei 2021 zijn aangifte in te dienen. Helaas lukt het niet om
deze aangifte tijdig in te dienen.
2020.4 Beschrijf de gevolgen voor de inkomstenbelasting van het gewijzigde
werkzame leven van Roel. En vul indien nodig het bijgeleverde formulier
startende onderneming in.
Antwoord
In plaats van zijn werk als fiscalist, waarbij hij inkomen uit arbeid (belastbaar
loon, artikel 3.80 IB) geniet Roel nu winst uit onderneming, artikel 3.2 IB. Zijn
inkomen blijft in box 1. Hij heeft hierdoor recht op allerlei
ondernemersaftrekken.
Artikel 3.99 IB --> het omslagpunt van winst uit werkzaamheden naar winst uit
onderneming. Er is geen afrekenmoment (en je blijft in box 1).
2020. 5 Beschrijf hoe Roel zijn aankopen voor de inkomstenbelasting dient te
verantwoorden.
Antwoord
Roel is ondernemer als in artikel 3.4 IB. Hij schaft de volgende producten aan:
1. Huur kantoorruimte;
2. Auto (3500 euro)
3. Abonnement (50 euro per maand)
4. Voetbaltafel (200 euro)
, De auto behoort tot het keuzevermogen van Roel. Er is sprake van een
onttrekking. Hierbij geldt dat alle kosten met betrekking tot deze auto als
bedrijfskosten mogen worden geboekt/in aftrek genomen mogen worden, maar
dat daartegenover staat een vergoeding van 22% van de cataloguswaarde van
de auto aan de onderneming te rekenen winst. Zie artikel 3.20 IB.
Indien de auto alleen hoort bij het ondernemingsvermogen, wordt deze volledig
geactiveerd en is artikel 3.20 IB niet van toepassing. Als deze geheel bij het
privévermogen behoort, mag hij 19 cent per km.
De voetbaltafel is betwistbaar. Beargumenteerd kan worden dat dit zakelijke
kosten zijn.
2020.7 Verwacht u dat Roel meer of minder belasting dient te betalen dan toen
hij in loondienst was? Geef ook aan waarom.
Antwoord
Roel is ondernemer en voldoet aan het urencriterium uit 3.6 IB aangezien hij
minstens 1225 uren aan zijn onderneming heeft besteed en hij volgens de casus
meer dan 50% van zijn beschikbare werktijd aan zijn onderneming heeft
besteed (grotendeelscriterium). Hierdoor komt Roel in aanmerking voor de
zelfstandigenaftrek uit artikel 3.76 IB, inclusief de startersaftrek uit lid 3.
Ook komt hij in aanmerking voor de MKB-winstvrijstelling uit artikel 3.79a IB en
gelden bovengenoemde (vraag 2020.5) aftrekposten.
Al met al heeft Roel als ondernemer veel meer aftrekposten en vrijstellingen,
waardoor hij als ondernemer hoogstwaarschijnlijk minder belasting gaat betalen
dan toen hij in loondienst was. Het tarief blijft namelijk hetzelfde. Wel zal Roel
zich als ondernemer moeten verzekeren voor als hij bv. Ziek wordt. Ook moet
hij zelf een pensioen vormen.
2020.8 Roel dient aangifte te doen voor zijn bron uit inkomen. Geef aan waar
fiscaal afgeweken zal worden van het commerciële resultaat en waarom.
Antwoord
Ondernemersfaciliteiten en niet-aftrekbare kosten. Gemengde kosten, artikel
3.14 IB. Onttrekkingen etc.
Casus 1
De heer Zijlstra is een zelfstandig gevestigde journalist; hij schrijft voor diverse
kranten en bladen. Begin 2018 koopt hij een pand voor € 500.000 bestaande uit
de begane grond en een verdieping (verhouding oppervlakte woon-werkgedeelte
50:50). Het pand is onder meer gefinancierd met een hypothecaire lening van €
300.000; aan hypotheekrente heeft hij in 2018 € 6.000 betaald. Op de begane
grond vestigt hij zijn kantoor, de verdieping wordt door hem bewoond. In 2015
vindt er onderhoud aan het dak plaats. De kosten hiervan bedragen € 7.000.
a) Hoe dient in 2018 het pand door de heer Zijlstra voor de inkomstenbelasting
te worden verantwoord?
Winst uit onderneming
Winst uit onderneming is gedefinieerd in artikel 3.2 IB. Het urencriterium bepaalt
niet of je een ondernemer bent of niet. Van de winst worden de
ondernemersaftrek en MKB-winstvrijstelling nog afgetrokken.
Indien je kapitaal verstrekt (een lening verstrekt die aangemerkt wordt als eigen
vermogen), ben je medegerechtigde van de winst van de ondernemer. Een
dergelijke lening is afhankelijk van de winst en is achtergesteld (Je hebt geen
prioriteit boven anderen, maar komt juist achter) en de looptijd is minimaal 5
jaar. Een uitbetaling van deze winst als medegerechtigde wordt belast als winst
uit onderneming, maar de medegerechtigde geniet geen ondernemersaftrekken.
Ook een commanditaire vennoot is medegerechtigde.
Ondernemer: ook een zelfstandig uitgeoefend bedrijf is een ondernemer.
Criteria onderneming (eenmanszaak):
- Organisatie;
- Kapitaal en arbeid;
- Duurzaam;
- Optredend in het economisch verkeer;
- Zelfstandig;
- Winststreven;
- Meerdere afnemers.
Urencriterium
Gedefinieerd in artikel 3.6 IB: het meeste van je tijd moet aan de onderneming
worden besteed. Het moet wel gaan om uren die daadwerkelijk bijdragen aan de
onderneming.
Winst is gedefinieerd in artikel 3.8 IB en omvat vrijwel alles wat qua voordeel
(opbrengsten en kosten) uit de onderneming wordt gehaald. De winst wordt
bepaald door eindvermogen-beginvermogen, daarna moeten de onttrekkingen
hier nog bijgeteld worden en stortingen worden afgetrokken.
De jaarwinst is gedefinieerd in artikel 3.25 IB. De balans moet worden
gewaardeerd op basis van goed koopmansgebruik. Dit bestaat uit 3 elementen:
Voorzichtigheidsbeginsel;
Realiteitsbeginsel;
o De winst moet worden toegerekend aan het jaar waarin deze winst
wordt gemaakt. (indien de huur voor 2020 in 2019 wordt betaald,
moet dit in 2020 als winst worden gerekend)
Eenvoudbeginsel.
Sommige voordelen zijn vrijgesteld als winst, artikel 3.11-3.13 IB. Bij de
kwijtscheldingsvrijstelling geldt dat deze eerst wordt verrekend met je verliezen.
Onttrekkingen zijn niet aftrekbaar.
Kosten zijn aftrekbaar mits ze zakelijk zijn, tenzij er sprake is van een
wanverhouding (Cessna-arrest) of tenzij deze door de wetsfictie (artikel 3.14 t/
m 3.17 IB) niet geheel aftrekbaar zijn. Bij de kosten geldt dat de inspecteur niet
op de stoel van de belastingplichtige gaat zitten: een stoel van 10 euro is
,evenwel aftrekbaar als een stoel van 1000 euro. Bij wanverhouding geldt: een
redelijk denkend ondernemer moet dezelfde keuze hadden gemaakt.
Artikel 3.14 IB: niet aftrekbaar is het voeren van een zekere staat. Bv. De
kinderopvang en kosten die erg met de privésfeer te maken hebben.
Artikel 3.15 IB: gedeeltelijk aftrekbare kosten: er is een grens vanaf/tot
wanneer kosten aftrekbaar zijn. Zie ook lid 5: je kan een keuze maken.
Artikel 3.16 IB: niet aftrekbaar zijn kosten ten behoeve van de belastingplichtige
die te maken hebben met de zaken hierin opgenoemd.
Meer dan 90% eigen gebruik = privégebruik. Indien er sprake is van gemengd
gebruik van een auto (de auto is wel ondernemingsvermogen, maar wordt ook
privé gebruikt. De auto wordt dus wel op de balans gezet), moet een onttrekking
worden meegenomen als in artikel 3.20 IB. Het gaat hier om een forfait.
Indien de auto tot het privévermogen behoort (dus hij staat niet op de balans),
maar ook voor de onderneming wordt gebruikt, kan 19 cent per km worden
vergoed voor het ondernemergebruik van deze auto (artikel 3.17 lid 1 sub 2 IB)
Indien een eigen woning ook voor onderneming wordt gebruikt (>10%), is er
sprake van keuzevermogen: er mag een keuze worden gemaakt om de woning
op de balans te zetten of niet. Dit kan alleen indien de woning en onderneming
niet splitsbaar zijn. Een woning is bv. Splitsbaar indien de 2 gedeelten (bv. Een
winkel en woning) ook los van elkaar gezien kunnen worden. Indien de woning
splitsbaar is, is er geen keuzevermogen en moet het gedeeld worden. Zie ook
artikel 3.19 IB.
Investeringsaftrek
Artikel 3.40 IB: bepaalde investeringen in bedrijfsmiddelen kunnen in aftrek
worden genomen. Het moet wel gaan om bedrijfsmiddelen (artikel 3.30 IB),
dingen die voor het bedrijf langer meegaan.
Om misbruik van de investeringsaftrek te voorkomen, is de
desinvesteringsbijtelling in artikel 3.47 IB opgenomen.
,Werkgroep 1
2020
Roel en Suzan hebben een leuke woning in Tilburg gevonden en hebben met
succes een bod uitgebracht. Om de financiering van de woning rond te krijgen
wordt een hypothecaire lening aangegaan bij een bank voor € 225.000 met een
rentetarief van 3%. Ze zullen de lening annuïtair aflossen.
Hoewel het werk als fiscalist Roel prima bevalt, merkt hij dat de ontwikkeling
van spellen hem zeer goed afgaat. Roel besluit zijn baan op te zeggen om zich
100% op zijn computer werk te storten. Hij huurt voor zijn werkzaamheden een
kantoorruimte. Om zich goed te blijven vervoeren schaft Roel een auto aan voor
€ 3.500. Zijn telefoon van het werk levert hij in en daarvoor in de plaats gaat hij
zijn privé telefoon gebruiken voor zijn onderneming. Hij heeft een abonnement
van € 50 in de maand waarmee hij goed uit de voeten kan. Roel schaft ook een
voetbaltafel aan voor € 2.000. Hiermee kleedt hij zijn werkkamer aan en de tafel
biedt hem ontspanning tijdens het werk. Op basis van art. 3.95 Wet IB 2001
heeft Roel een balans opgesteld ter bepaling van zijn resultaat uit overige
werkzaamheden. Hierop had Roel € 1.500 aan software geactiveerd, de
werkelijke waarde is thans € 6.000. Ook stond een computer op zijn balans van
€ 3.000, waarop reeds is afgeschreven tot € 1.800.
Roel doet dit jaar voor het eerst aangifte als een ondernemer. Hij heeft al zijn
tijd besteed aan zijn onderneming. Dit waren in 2020 ongeveer 2.500 uren. Hij
heeft nagenoeg evenveel omzet gehaald als de inkomsten die hij voorheen uit
dienstbetrekking ontving. Ook dit jaar dient Roel weer zijn aangifte IB in te
dienen. Roel heeft namelijk een uitnodiging ontvangen van de inspecteur op 15
april 2020 om voor 1 mei 2021 zijn aangifte in te dienen. Helaas lukt het niet om
deze aangifte tijdig in te dienen.
2020.4 Beschrijf de gevolgen voor de inkomstenbelasting van het gewijzigde
werkzame leven van Roel. En vul indien nodig het bijgeleverde formulier
startende onderneming in.
Antwoord
In plaats van zijn werk als fiscalist, waarbij hij inkomen uit arbeid (belastbaar
loon, artikel 3.80 IB) geniet Roel nu winst uit onderneming, artikel 3.2 IB. Zijn
inkomen blijft in box 1. Hij heeft hierdoor recht op allerlei
ondernemersaftrekken.
Artikel 3.99 IB --> het omslagpunt van winst uit werkzaamheden naar winst uit
onderneming. Er is geen afrekenmoment (en je blijft in box 1).
2020. 5 Beschrijf hoe Roel zijn aankopen voor de inkomstenbelasting dient te
verantwoorden.
Antwoord
Roel is ondernemer als in artikel 3.4 IB. Hij schaft de volgende producten aan:
1. Huur kantoorruimte;
2. Auto (3500 euro)
3. Abonnement (50 euro per maand)
4. Voetbaltafel (200 euro)
, De auto behoort tot het keuzevermogen van Roel. Er is sprake van een
onttrekking. Hierbij geldt dat alle kosten met betrekking tot deze auto als
bedrijfskosten mogen worden geboekt/in aftrek genomen mogen worden, maar
dat daartegenover staat een vergoeding van 22% van de cataloguswaarde van
de auto aan de onderneming te rekenen winst. Zie artikel 3.20 IB.
Indien de auto alleen hoort bij het ondernemingsvermogen, wordt deze volledig
geactiveerd en is artikel 3.20 IB niet van toepassing. Als deze geheel bij het
privévermogen behoort, mag hij 19 cent per km.
De voetbaltafel is betwistbaar. Beargumenteerd kan worden dat dit zakelijke
kosten zijn.
2020.7 Verwacht u dat Roel meer of minder belasting dient te betalen dan toen
hij in loondienst was? Geef ook aan waarom.
Antwoord
Roel is ondernemer en voldoet aan het urencriterium uit 3.6 IB aangezien hij
minstens 1225 uren aan zijn onderneming heeft besteed en hij volgens de casus
meer dan 50% van zijn beschikbare werktijd aan zijn onderneming heeft
besteed (grotendeelscriterium). Hierdoor komt Roel in aanmerking voor de
zelfstandigenaftrek uit artikel 3.76 IB, inclusief de startersaftrek uit lid 3.
Ook komt hij in aanmerking voor de MKB-winstvrijstelling uit artikel 3.79a IB en
gelden bovengenoemde (vraag 2020.5) aftrekposten.
Al met al heeft Roel als ondernemer veel meer aftrekposten en vrijstellingen,
waardoor hij als ondernemer hoogstwaarschijnlijk minder belasting gaat betalen
dan toen hij in loondienst was. Het tarief blijft namelijk hetzelfde. Wel zal Roel
zich als ondernemer moeten verzekeren voor als hij bv. Ziek wordt. Ook moet
hij zelf een pensioen vormen.
2020.8 Roel dient aangifte te doen voor zijn bron uit inkomen. Geef aan waar
fiscaal afgeweken zal worden van het commerciële resultaat en waarom.
Antwoord
Ondernemersfaciliteiten en niet-aftrekbare kosten. Gemengde kosten, artikel
3.14 IB. Onttrekkingen etc.
Casus 1
De heer Zijlstra is een zelfstandig gevestigde journalist; hij schrijft voor diverse
kranten en bladen. Begin 2018 koopt hij een pand voor € 500.000 bestaande uit
de begane grond en een verdieping (verhouding oppervlakte woon-werkgedeelte
50:50). Het pand is onder meer gefinancierd met een hypothecaire lening van €
300.000; aan hypotheekrente heeft hij in 2018 € 6.000 betaald. Op de begane
grond vestigt hij zijn kantoor, de verdieping wordt door hem bewoond. In 2015
vindt er onderhoud aan het dak plaats. De kosten hiervan bedragen € 7.000.
a) Hoe dient in 2018 het pand door de heer Zijlstra voor de inkomstenbelasting
te worden verantwoord?
