7.1 - Wat is sociale filosofie
Sociale filosofie → Houdt zich bezig met de (beste) samenleving, vragen als hoe leven mensen, welke doelen stellen ze zich, waarom
werken ze samen
Kenmerkend
* Praktijken: Het gedrag dat mensen in groepen, verbanden en instituties vertonen en de manier waarop ze dit ‘samen leven’ zelf
ervaren
* Onenigheid: De samenleving verschilt in veel opzichten van elkaar, iedereen heeft andere opvattingen
Thomas More
Een utopie: De perfecte samenleving, bedacht door Thomas More, heeft 3 kenmerken:
1. Maakbaarheid (alles is perfect)
2. Menselijke natuur (niemand is hebberig)
3. Geluk (iedereen is blij)
(U)topia → Topos, plaats (Outopia = Niet bestaande plaats en eutopia = goede plaats)
- Communisme een mogelijke utopie: “Wanneer al het bezit gemeenschappelijk bezit is, wordt er dan geleefd in harmonie.”
- Kapitalisme een mogelijke utopie: “Als we de markt maar helemaal vrij laten, ontstaat de ideale maatschappij vanzelf.”
Dystopia: Nachtmerrie plaats (bv. Hunger Games)
Politieke filosofie: Meer beschaafd verschillen oplossen
Waarom is het nog niet gelukt dan? Iedereen heeft andere opvattingen over ideale samenlevingen
- Veel mooie dingen komen voort uit ontevredenheid: kunst, wetenschap
Ergo, ontevredenheid betekent niet dat het slecht is
7.2 - Taal en het sociale
Aristoteles zijn opvatting, het verschil tussen mens en dier
Aristoteles typeerde de mens als zoön politikon = politiek dier/sociaal wezen, belangrijkste kenmerk = taal, taal zorgt voor:
- Onderscheid tussen goed of slecht
- Opvatting om een elementaire behoefte van de mens om dingen en mensen te onderscheiden aan de
hand van zulke categorieën, of tegenstellingen
, - Sociale functie = eigen aan de mens en een gemeenschap nodig heeft om te kunnen discussiëren
(benoemt hoe de samenleving is gecreëerd)
- Politieke functie = taal geeft uitdrukking aan onenigheid
(creëert zelf die verdeling)
Hoogste functie voor de mens is volgens hem onderscheidingen te maken en daarover te discussiëren als taal wezen
Bij contemplatie (nadruk ligt meer op denken dan op het praktische) heb je het doel/bestemming van de mens bereikt, de hoogste
functie
Volgens Ari dus 2 functies (vita contemplativa):
1. Lage functies → Economie
2. Hogere functies → Politiek → Discussiëren (actief)
- Politiek is en gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van alle burgers : Republikeins principe
Hannah Arendt
Gaat in op dit actieve deel van Ari en maakt er extra functies bij:
- Duits Amerikaanse filosofe
Maakt verschil tussen vita contemplativa (leven gericht op denken, contemplatie) en vita activa (actieve leven),
het actieve leven is volgens haar verloren en we zijn vergeten wat deze inhoud:
1. Arbeiden (wordt volgens haar alleen hier aan gedacht in moderne tijd) = vervaardigen noodzakelijke behoeften die je verbruikt, bv.
eten. Hannah Arendt noemt de mens een animal laborans: Arbeidend dier
maar deze vallen er ook onder:
2. Werken = vervaardigen van producten die we gebruiken, zoals tafel of huis. Mensen die dat maken noemt ze een homo faber:
Makende mens. Dieren werken niet en mensen wel (drm meer homo)
3. Handelen = bijdragen aan de samenleving door deel te nemen. De mens geeft zijn mening en gaat discussies aan
!! De mens is pas volwaardig wanneer hij ook handelt = contemplatie
Plato
- Wilt net zoals Ari een heerschappij van elite filosofen, maar gaat er wat dieper op, zijn ideale staat:
Koning filosofen → Regeren - menner - rede
Wachters → Verdedigen - witte paard - eer
Boeren → Voeden - zwarte paard - lusten
- Filosofen horen te heersen over de onwetende massa, hij is dus TEGEN democratie, populisme, sofisten
Sociale filosofie → Houdt zich bezig met de (beste) samenleving, vragen als hoe leven mensen, welke doelen stellen ze zich, waarom
werken ze samen
Kenmerkend
* Praktijken: Het gedrag dat mensen in groepen, verbanden en instituties vertonen en de manier waarop ze dit ‘samen leven’ zelf
ervaren
* Onenigheid: De samenleving verschilt in veel opzichten van elkaar, iedereen heeft andere opvattingen
Thomas More
Een utopie: De perfecte samenleving, bedacht door Thomas More, heeft 3 kenmerken:
1. Maakbaarheid (alles is perfect)
2. Menselijke natuur (niemand is hebberig)
3. Geluk (iedereen is blij)
(U)topia → Topos, plaats (Outopia = Niet bestaande plaats en eutopia = goede plaats)
- Communisme een mogelijke utopie: “Wanneer al het bezit gemeenschappelijk bezit is, wordt er dan geleefd in harmonie.”
- Kapitalisme een mogelijke utopie: “Als we de markt maar helemaal vrij laten, ontstaat de ideale maatschappij vanzelf.”
Dystopia: Nachtmerrie plaats (bv. Hunger Games)
Politieke filosofie: Meer beschaafd verschillen oplossen
Waarom is het nog niet gelukt dan? Iedereen heeft andere opvattingen over ideale samenlevingen
- Veel mooie dingen komen voort uit ontevredenheid: kunst, wetenschap
Ergo, ontevredenheid betekent niet dat het slecht is
7.2 - Taal en het sociale
Aristoteles zijn opvatting, het verschil tussen mens en dier
Aristoteles typeerde de mens als zoön politikon = politiek dier/sociaal wezen, belangrijkste kenmerk = taal, taal zorgt voor:
- Onderscheid tussen goed of slecht
- Opvatting om een elementaire behoefte van de mens om dingen en mensen te onderscheiden aan de
hand van zulke categorieën, of tegenstellingen
, - Sociale functie = eigen aan de mens en een gemeenschap nodig heeft om te kunnen discussiëren
(benoemt hoe de samenleving is gecreëerd)
- Politieke functie = taal geeft uitdrukking aan onenigheid
(creëert zelf die verdeling)
Hoogste functie voor de mens is volgens hem onderscheidingen te maken en daarover te discussiëren als taal wezen
Bij contemplatie (nadruk ligt meer op denken dan op het praktische) heb je het doel/bestemming van de mens bereikt, de hoogste
functie
Volgens Ari dus 2 functies (vita contemplativa):
1. Lage functies → Economie
2. Hogere functies → Politiek → Discussiëren (actief)
- Politiek is en gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van alle burgers : Republikeins principe
Hannah Arendt
Gaat in op dit actieve deel van Ari en maakt er extra functies bij:
- Duits Amerikaanse filosofe
Maakt verschil tussen vita contemplativa (leven gericht op denken, contemplatie) en vita activa (actieve leven),
het actieve leven is volgens haar verloren en we zijn vergeten wat deze inhoud:
1. Arbeiden (wordt volgens haar alleen hier aan gedacht in moderne tijd) = vervaardigen noodzakelijke behoeften die je verbruikt, bv.
eten. Hannah Arendt noemt de mens een animal laborans: Arbeidend dier
maar deze vallen er ook onder:
2. Werken = vervaardigen van producten die we gebruiken, zoals tafel of huis. Mensen die dat maken noemt ze een homo faber:
Makende mens. Dieren werken niet en mensen wel (drm meer homo)
3. Handelen = bijdragen aan de samenleving door deel te nemen. De mens geeft zijn mening en gaat discussies aan
!! De mens is pas volwaardig wanneer hij ook handelt = contemplatie
Plato
- Wilt net zoals Ari een heerschappij van elite filosofen, maar gaat er wat dieper op, zijn ideale staat:
Koning filosofen → Regeren - menner - rede
Wachters → Verdedigen - witte paard - eer
Boeren → Voeden - zwarte paard - lusten
- Filosofen horen te heersen over de onwetende massa, hij is dus TEGEN democratie, populisme, sofisten
