Samenvatting Examen BKR
Voorbereiding op het theorie-examen BKR
Hoofdstuk 1 t/m 8 + 9.4 Juridisch basisboek & PowerPoint slides BKR
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 : Wat is recht?.....................................................................................................................4
1.2 omschrijving en functie van het recht...........................................................................................4
1.3 personen in het recht...................................................................................................................5
1.4 rechtsgebieden.............................................................................................................................6
Hoofdstuk 2: De Grondwet.....................................................................................................................9
2.2 staatvorm en regeringsvorm.........................................................................................................9
2.3 koning, regering en Staten-Generaal..........................................................................................13
2.4 grondrechten..............................................................................................................................15
Hoofdstuk 3: De overheid.....................................................................................................................16
3.2 de taken van de overheid............................................................................................................16
3.3 landelijke overheid......................................................................................................................16
3.4 de provinciale en gemeentelijke overheid..................................................................................17
3.5 de Europese instellingen.............................................................................................................19
Hoofdstuk 4: De bronnen van het recht................................................................................................20
4.1 inleiding......................................................................................................................................20
4.2 de wet.........................................................................................................................................20
4.3 de jurisprudentie........................................................................................................................21
4.4 internationale verdragen............................................................................................................22
4.5 Europese wetgeving....................................................................................................................22
4.6 gewoonterecht............................................................................................................................23
Hoofdstuk 5: De wet als belangrijkste rechtsbron................................................................................24
5.2 verschillende wetten...................................................................................................................24
5.3 de hiërarchie van wetgeving.......................................................................................................25
5.4 de totstandkoming van een wet in formele zin...........................................................................25
Hoofdstuk 6: De wettenbundel.............................................................................................................26
6.2 privaatrecht en publiekrecht.......................................................................................................26
..........................................................................................................................................................26
6.3 materieel en formeel recht.........................................................................................................27
6.4 dwingend en regelend recht.......................................................................................................28
6.5 opzoeken, noteren en lezen........................................................................................................28
Hoofdstuk 7: Het procesrecht...............................................................................................................30
7.2 uitgangspunten van het procesrecht..........................................................................................30
7.3 rechtshulpverleners....................................................................................................................31
2
, 7.4 organisatie van de rechtspraak...................................................................................................31
7.5 een procedure in het strafrecht..................................................................................................33
7.6 een procedure in het burgerlijk recht.........................................................................................36
7.7 een procedure in het bestuursrecht...........................................................................................38
7.8 rechtsmiddelen...........................................................................................................................39
Hoofdstuk 8: Privacywetgeving.............................................................................................................41
8.1 inleiding......................................................................................................................................41
8.2 persoonsgegevens......................................................................................................................41
8.3 verwerking van persoonsgegevens.............................................................................................42
8.4 beveiliging van persoonsgegevens..............................................................................................43
8.5 autoriteit van persoonsgegevens................................................................................................43
8.6 rechten van betrokkene..............................................................................................................44
Hoofdstuk 9: Personen, familie- & erfrecht..........................................................................................45
9.4 handelingsbekwaamheid............................................................................................................45
3
, Hoofdstuk 1 : Wat is recht?
1.2 omschrijving en functie van het recht
Het recht is het geheel van rechtsregels dat op een bepaald moment geldt in een
samenleving. Het begrip ‘recht’ heeft twee betekenissen: recht als aanspraak en recht als
geheel van regels.
Rechtsregels versus andere regels
In tegenstelling tot gewone regels kenmerken rechtsregels zich door:
- Gemaakt door de overheid;
- Gelden algemeen (voor iedereen);
- Kunnen worden gehandhaafd via de rechter.
Rechtsregels kunnen niet door iedereen worden gemaakt, alleen door officiële
regelgevers=wetgever
Een wetgever is een instantie die op grond van de wet de bevoegdheid heeft
gekregen om rechtsregels te maken.
De wet geeft dan altijd specifiek aan welke soort regels zo’n wetgever kan maken.
Maakt een wetgever regels waarvoor het niet bevoegd is, dan zijn die regels
ongelding en bestaan dus eigenlijk niet.
Rechtsregels zijn gemaakt door de overheid en gelden voor iedereen in Nederland. Bij het
overtreden of het niet opvolgen van een rechtsregel beslist de rechter wat er gebeurt. De
rechtsregels staan in allerlei wetten en regelingen.
Functies van het recht:
Organiseren van de samenleving: (daar zijn rechtsregels voor)
Normatieve functie: geeft aan hoe we ons moeten gedragen op grond van wat we
belangrijk vinden in de samenleving. Bijvoorbeeld dat onze bezittingen zijn
beschermd, zoals diefstal, dat is dus verboden. Elkaar in elkaar slaan (mishandelen) is
ook verboden. Normen, norm is gebaseerd op een waarde.
Instrumentele functie: niet omdat het belangrijk is maar het is wel handig. Zoals
rechts rijden. Het is gewoon het regelen van de samenleving.
Aanvullende functie: de rechtsregels staan niet voorop maar zijn een soort vangnet.
Als je iets koopt maar de prijs wordt niet afgesproken met de verkoper. Het recht is
dan pas in tweede instantie aan de beurt. Als je bepaalde afspraken niet maakt geldt
er een rechtsregel. (Deze vind je vooral in het privaatrecht).
Geschil-oplossende functie: (als mensen het niet met elkaar eens zijn)
4
Voorbereiding op het theorie-examen BKR
Hoofdstuk 1 t/m 8 + 9.4 Juridisch basisboek & PowerPoint slides BKR
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 : Wat is recht?.....................................................................................................................4
1.2 omschrijving en functie van het recht...........................................................................................4
1.3 personen in het recht...................................................................................................................5
1.4 rechtsgebieden.............................................................................................................................6
Hoofdstuk 2: De Grondwet.....................................................................................................................9
2.2 staatvorm en regeringsvorm.........................................................................................................9
2.3 koning, regering en Staten-Generaal..........................................................................................13
2.4 grondrechten..............................................................................................................................15
Hoofdstuk 3: De overheid.....................................................................................................................16
3.2 de taken van de overheid............................................................................................................16
3.3 landelijke overheid......................................................................................................................16
3.4 de provinciale en gemeentelijke overheid..................................................................................17
3.5 de Europese instellingen.............................................................................................................19
Hoofdstuk 4: De bronnen van het recht................................................................................................20
4.1 inleiding......................................................................................................................................20
4.2 de wet.........................................................................................................................................20
4.3 de jurisprudentie........................................................................................................................21
4.4 internationale verdragen............................................................................................................22
4.5 Europese wetgeving....................................................................................................................22
4.6 gewoonterecht............................................................................................................................23
Hoofdstuk 5: De wet als belangrijkste rechtsbron................................................................................24
5.2 verschillende wetten...................................................................................................................24
5.3 de hiërarchie van wetgeving.......................................................................................................25
5.4 de totstandkoming van een wet in formele zin...........................................................................25
Hoofdstuk 6: De wettenbundel.............................................................................................................26
6.2 privaatrecht en publiekrecht.......................................................................................................26
..........................................................................................................................................................26
6.3 materieel en formeel recht.........................................................................................................27
6.4 dwingend en regelend recht.......................................................................................................28
6.5 opzoeken, noteren en lezen........................................................................................................28
Hoofdstuk 7: Het procesrecht...............................................................................................................30
7.2 uitgangspunten van het procesrecht..........................................................................................30
7.3 rechtshulpverleners....................................................................................................................31
2
, 7.4 organisatie van de rechtspraak...................................................................................................31
7.5 een procedure in het strafrecht..................................................................................................33
7.6 een procedure in het burgerlijk recht.........................................................................................36
7.7 een procedure in het bestuursrecht...........................................................................................38
7.8 rechtsmiddelen...........................................................................................................................39
Hoofdstuk 8: Privacywetgeving.............................................................................................................41
8.1 inleiding......................................................................................................................................41
8.2 persoonsgegevens......................................................................................................................41
8.3 verwerking van persoonsgegevens.............................................................................................42
8.4 beveiliging van persoonsgegevens..............................................................................................43
8.5 autoriteit van persoonsgegevens................................................................................................43
8.6 rechten van betrokkene..............................................................................................................44
Hoofdstuk 9: Personen, familie- & erfrecht..........................................................................................45
9.4 handelingsbekwaamheid............................................................................................................45
3
, Hoofdstuk 1 : Wat is recht?
1.2 omschrijving en functie van het recht
Het recht is het geheel van rechtsregels dat op een bepaald moment geldt in een
samenleving. Het begrip ‘recht’ heeft twee betekenissen: recht als aanspraak en recht als
geheel van regels.
Rechtsregels versus andere regels
In tegenstelling tot gewone regels kenmerken rechtsregels zich door:
- Gemaakt door de overheid;
- Gelden algemeen (voor iedereen);
- Kunnen worden gehandhaafd via de rechter.
Rechtsregels kunnen niet door iedereen worden gemaakt, alleen door officiële
regelgevers=wetgever
Een wetgever is een instantie die op grond van de wet de bevoegdheid heeft
gekregen om rechtsregels te maken.
De wet geeft dan altijd specifiek aan welke soort regels zo’n wetgever kan maken.
Maakt een wetgever regels waarvoor het niet bevoegd is, dan zijn die regels
ongelding en bestaan dus eigenlijk niet.
Rechtsregels zijn gemaakt door de overheid en gelden voor iedereen in Nederland. Bij het
overtreden of het niet opvolgen van een rechtsregel beslist de rechter wat er gebeurt. De
rechtsregels staan in allerlei wetten en regelingen.
Functies van het recht:
Organiseren van de samenleving: (daar zijn rechtsregels voor)
Normatieve functie: geeft aan hoe we ons moeten gedragen op grond van wat we
belangrijk vinden in de samenleving. Bijvoorbeeld dat onze bezittingen zijn
beschermd, zoals diefstal, dat is dus verboden. Elkaar in elkaar slaan (mishandelen) is
ook verboden. Normen, norm is gebaseerd op een waarde.
Instrumentele functie: niet omdat het belangrijk is maar het is wel handig. Zoals
rechts rijden. Het is gewoon het regelen van de samenleving.
Aanvullende functie: de rechtsregels staan niet voorop maar zijn een soort vangnet.
Als je iets koopt maar de prijs wordt niet afgesproken met de verkoper. Het recht is
dan pas in tweede instantie aan de beurt. Als je bepaalde afspraken niet maakt geldt
er een rechtsregel. (Deze vind je vooral in het privaatrecht).
Geschil-oplossende functie: (als mensen het niet met elkaar eens zijn)
4
