Schema samenvatting Jeugdrecht 1
Hoofdstuk 1: Inleiding
Jeugdstrafrecht Valt slechts te bestuderen vanuit enige kennis van de
grondslagen van het Nederlands recht, voornamelijk
straf(proces)recht
Daling Jeugdcriminaliteit in NL is stabiel sinds 2007 en laat over het
algemeen zelfs een daling zien
Jeugdstrafrecht staat in verband met jeugdcriminaliteit
Verandering Het jeugdstrafrecht in NL is in de laatste decennia in
meerdere opzichten drastisch van karakter veranderd.
-Herziening jeugdstrafrecht 1995: hardere en meer punitieve
aanpak, wat weer zorgt voor twijfel
-Meer sancties, ook voor lichte feiten
Nadelige gevolgen, waardoor het nog maar de vraag is of
NL nog kijkt naar het belang van het kind
Hoofdstuk 2: Geschiedenis van het jeugdstrafrecht
Historisch overzicht (HC) 19e eeuw: Heropvoeding.
Aandacht voor verpaupering van de jeugd, positieve
verplichting overheid op gebied van scholing en opvoeding
(leerplicht)
19e eeuw: Modernisering strafrecht.
Delinquentie als uiting van verwaarlozing, kinderen
doorgaans vastgehouden tot meerderjarigheid.
1901: Kinderwetten.
Burgerlijke kinderwet, strafrechtelijke kinderwet,
kinderbeginselenwet
1920: psychologisering
1965: juridisering
1995: verharding
2014: adolescentenstrafrecht
Belangrijke jaartallen 1900: invoering leerplicht en opkomst sociaalliberalisme
Er ontstond een geloof in de maakbaarheid van het
individu
1901: nieuw pakket van sancties, berisping/geldboete/
tuchtschool/terbeschikkingstelling
1905: intreding nieuwe jeugdstrafrecht, onderdeel
kinderwetten
1. burgerlijke kinderwet
2. strafrechtelijke kinderwet
3. kinderbeginselenwet
Burgerlijke kinderwet (HC) Gaf beide ouders macht over het kind en maakte het
mogelijk dat de overheid kon ingrijpen in de opvoeding van
de ouders.
•Inperking van de vrijwel onbegrense vaderlijke macht
•Ouders hebben rechten en plichten
, •Oprichting voogdrijraden
•Voor het eerst mogelijkheid tot gedwongen ingrijpen in de
opvoeding door de staat (dmv ontheffing/ontzetting)
Schoolstrijd Ouders wilden zelf zeggenschap over de opvoeding en het
onderwijs van hun kind
Strafrechtelijke kinderwet Eerst: gewone straffen worden toegepast op kinderen, met
(HC) een vaste vermindering van het minimum
Nieuw: eigen sancties, bijzondere bepalingen en een eigen
procedure
Apart jeugdstrafrecht, maar wel vormgegeven binnen het
commune strafrecht
Tegenwoordig: lijkt veel op strafrecht uit 1905 maar dan met
een gesloten rechtszitting
Terbeschikkingstelling Kind naar een correctiehuis sturen
Kinderbeginselenwet (HC) Hierin werd vastgelegd dat de tenuitvoerlegging van
maatregelen en santies van beide wetten zou worden
afgestemd op de bescherming en heropvoeding van
minderjarigen.
•Regels ter uitvoering van de maatregelen van
jeugdbescherming en strafrecht.
•Gericht op bescherming en heropvoeding.
•Rijksgestichten, tuchtscholen, voogdijverenigingen en
rechtbanken.
Fasen in de ontwikkeling 1. Een zwaar accent op ingrijpen in het gezin
van jeugdstrafrecht 2. Een sterk psychologische benadering van het
gevaarlijke kind/kind in gevaar
3. Een nieuwe tendens tot verharding
4. Dit terwijl de eerder ingezette ontwikkelingen en
verworvenheden niet aan de kant worden geschoven
Moderne richting in het Inspriratie uit de Juvenile Court Act en de oprichting van de
strafrecht internationale criminologische vereniging (IKV).
Ging uit van de maakbaarheid van het individu en
maatschappij, het strafrecht als instrument en het belang van
maatschappelijke beveiliging
Doel is een toekomstig crimineel te voorkomen
Delinquentie = een gebrekkig sociaal functioneren
veroorzaakt door biologische/maatschappelijke factoren
Klassieke richting in het Ging uit van een terughoudende overheid; nadruk op
strafrecht rechtszekerheid en proportionele vergelding
Delinquentie = persoonlijke verantwoordelijkheid
Klassieke beginselen Vergelding, proportionaliteit en schuld.
Werden bij de modernisering als hinderlijk en onhandig
beschouwd.
Wereld van de In de 19e eeuw. Hierbij ontstond het idee om kinderen weg te
heropvoeding halen bij hun ouders. Er ontstonden instellingen voor
kinderen waarvan de ouders zich geen raad wisten,
daarnaast ontstonden er aparte
, gevangenissen/geschtichten /tehuizen.
Een alternatief voor een tekortschietende opvoeding en de
harde aanpak voor misdadigers
Kind zo lang mogelijk uit slechte omgeving halen; stelsel
van afslag (vermindering straftijd door goed gedrag) was niet
aanwezig, wat een aantasting was van het klassieke
strafrechtelijke denken
Kern van de kinderwetten De rechter moet vergaand kunnen ingrijpen als er een
vermoeden was dat het kind in de goot dreigde te belanden;
de toekomst van het kind werd als leidraad genomen.
-Vergelding zou de problematiek alleen maar verergeren.
Voor straffen werd er een inschatting gemaakt van het
gewenste effect bij het kind.
-De ondergrens van 10 jaar werd losgelaten
-Ingrijpen in het gezin moest kunnen in het belang van het
kind (de achtergrond hiervan was een sociale kwestie,
verpaupering van gezinnen in grote steden)
-Voorstanders geloofden in de zegeningen van
dwangopvoeding, maar inhoud hieraan ontbrak
Kritiek op •Kritiek op rechtspraak: er is een gebrek aan specialisering bij
jeugdrechtspraak (1900) de rechtbanken wat betreft de pedagogiek
Invoering kinderrechter en OTS
•Kritiek op aanpak in inrichtingen: te weinig onderwijs, te
hard optreden
•Kritiek op tuchtschool: personeel niet professioneel, want
kinderen werden zowel opgesloten als onderdeel van het
regime en als straf (zowel opvoeding als straf)
Straffen van de 1. Sluiten in de boeien
gestichtsdirecteur 2. Cachot: geïsoleerde opsluiting (afgeschaft in 1982)
3. Water en brood
4. Onthouding van voorrechten
Er waren ook huishoudelijke straffen, maar die waren niet
wettelijk geregeld.
Psychologisering van het -Voordat een kind werd opgenomen, moest er eerst een
criminele kind (1930) verslag worden gemaakt (observatie kind, in gesprek met
observatiehuis) en er kwamen nieuwe professionals
-Strafrechtelijke ondergrens vanwege gebrekkig
psychologisch inzicht
-Speciale rechters die gespecialiseerd waren in de
psychologie van het kind
-Andere perceptie van de ouder-kind relatie: ipv quarantaine
benadering werd het gezin nu gezien als een geheel (kan
schadelijk zijn om een gezin uit elkaar te halen)
Qurantaine benadering Kinderen weghalen uit een verderfelijke omgeving
Commissie-Overwater Overwater was een psycholoog ten tijde van de
psychologisering van de jeugddelinquentie.
-Pleiten voor een ondergrens van 12 jaar, tuchtscholen
, minder gericht op straf, deskundige kinderrechter
-Pleiten voor schuldprincipe en toerekeningsvatbaarheid in
het jeugdstrafrecht
-Aan de relatie met de ouders moet gewerkt worden in het
belang van het kind
Gevolgen commissie- Invoering ondergrens 12 jaar, plaatsing in een inrichting voor
overwater buitengewone behandeling (PIBB) voor gestoorde jongeren,
en jeugd-TBS voor moeilijk opvoedbare jongeren,
kinderrechter kreeg meer bevoegdheden
Veranderde Kaalscheren, hoofddeksels en uniformen afgeschaft.
gestichtspraktijk (1950) Zwaarder accent op groepsproces, betere ruimtes waarin
pupillen verbleven, kind moest kunnen ervaren zichzelf te
kunnen zijn. Accent op huiselijkheid.
Opleiding in deze sector, kinderbescherming.
NB: de commissie-koekebakker was kritisch, nog te veel
aandacht voor structuur en routine, en wetenschappelijke
kennis en behandelplannen ontbraken.
Jaren ’50-‘60 Een golf van nieuwe jeugdstrafrechtwetgeving; toenemende
betrokkenheid van de nieuwe professionals.
-Opvoedingsgedachte kreeg meer inhoud, maar nog veel
nadruk op voorkomen/beschermen
-Nog geen uitwerking van schuld/proportionaliteit/vergelding
Juridisering (HC, 1965) a. Nieuwe Kinderbeginselenwet (1965)
b. Re Kent (1966); Re Gault (1967)
c. Rapport kinderbeschermingsrecht (1971)
d. Wet op jeugdhulpverlening (1989)
e. Beginselenwet Justitiële Jeugdinrichtingen
Juridisering omschrijving -Mogelijk krijgt het kind het slechtste van twee werelden
(HC) -Geleidelijke erkenning van het kind als kwetsbaar maar
verantwoordelijk individu
-Algemene rechtsregels voor volwassenen in beginsel
onverkort van toepassing op minderjarigen
Beginselenswet Nieuw regelgevend kader door de tenuitvoerlegging van de
kinderbescherming 1965 jeugdsancties uit het Wetboek van Strafrecht.
Duidelijke richtlijnen voor de rijksinrichtingen voor het
disciplinair straffen van jeugdige gedetineerden (in
afzondering plaatsen/voorrechten ontnemen)
Herziening op de Door het Amerikaanse voorbeeld die de rechten van
juridische grondslag van jeugdigen bevestigde en zei dat de jeugdige het slechtste van
het jeugdstrafrecht 2 werelden kreeg:
1. Geen rechtsbescherming van het commune strafrecht
2. Geen speciale aandacht van het jeugdstrafrecht
Nederlands rapport ‘jeugdbeschermingsrecht’
Rapport •Vooral betrekking op het civiele jeugdrecht, maar ook
Jeugdbeschermingsrecht uitspraken over jeugdstrafrecht
•Problem-centered wijze van denken en werken: dus niet
een generaliseerde benadering van het kind
Hoofdstuk 1: Inleiding
Jeugdstrafrecht Valt slechts te bestuderen vanuit enige kennis van de
grondslagen van het Nederlands recht, voornamelijk
straf(proces)recht
Daling Jeugdcriminaliteit in NL is stabiel sinds 2007 en laat over het
algemeen zelfs een daling zien
Jeugdstrafrecht staat in verband met jeugdcriminaliteit
Verandering Het jeugdstrafrecht in NL is in de laatste decennia in
meerdere opzichten drastisch van karakter veranderd.
-Herziening jeugdstrafrecht 1995: hardere en meer punitieve
aanpak, wat weer zorgt voor twijfel
-Meer sancties, ook voor lichte feiten
Nadelige gevolgen, waardoor het nog maar de vraag is of
NL nog kijkt naar het belang van het kind
Hoofdstuk 2: Geschiedenis van het jeugdstrafrecht
Historisch overzicht (HC) 19e eeuw: Heropvoeding.
Aandacht voor verpaupering van de jeugd, positieve
verplichting overheid op gebied van scholing en opvoeding
(leerplicht)
19e eeuw: Modernisering strafrecht.
Delinquentie als uiting van verwaarlozing, kinderen
doorgaans vastgehouden tot meerderjarigheid.
1901: Kinderwetten.
Burgerlijke kinderwet, strafrechtelijke kinderwet,
kinderbeginselenwet
1920: psychologisering
1965: juridisering
1995: verharding
2014: adolescentenstrafrecht
Belangrijke jaartallen 1900: invoering leerplicht en opkomst sociaalliberalisme
Er ontstond een geloof in de maakbaarheid van het
individu
1901: nieuw pakket van sancties, berisping/geldboete/
tuchtschool/terbeschikkingstelling
1905: intreding nieuwe jeugdstrafrecht, onderdeel
kinderwetten
1. burgerlijke kinderwet
2. strafrechtelijke kinderwet
3. kinderbeginselenwet
Burgerlijke kinderwet (HC) Gaf beide ouders macht over het kind en maakte het
mogelijk dat de overheid kon ingrijpen in de opvoeding van
de ouders.
•Inperking van de vrijwel onbegrense vaderlijke macht
•Ouders hebben rechten en plichten
, •Oprichting voogdrijraden
•Voor het eerst mogelijkheid tot gedwongen ingrijpen in de
opvoeding door de staat (dmv ontheffing/ontzetting)
Schoolstrijd Ouders wilden zelf zeggenschap over de opvoeding en het
onderwijs van hun kind
Strafrechtelijke kinderwet Eerst: gewone straffen worden toegepast op kinderen, met
(HC) een vaste vermindering van het minimum
Nieuw: eigen sancties, bijzondere bepalingen en een eigen
procedure
Apart jeugdstrafrecht, maar wel vormgegeven binnen het
commune strafrecht
Tegenwoordig: lijkt veel op strafrecht uit 1905 maar dan met
een gesloten rechtszitting
Terbeschikkingstelling Kind naar een correctiehuis sturen
Kinderbeginselenwet (HC) Hierin werd vastgelegd dat de tenuitvoerlegging van
maatregelen en santies van beide wetten zou worden
afgestemd op de bescherming en heropvoeding van
minderjarigen.
•Regels ter uitvoering van de maatregelen van
jeugdbescherming en strafrecht.
•Gericht op bescherming en heropvoeding.
•Rijksgestichten, tuchtscholen, voogdijverenigingen en
rechtbanken.
Fasen in de ontwikkeling 1. Een zwaar accent op ingrijpen in het gezin
van jeugdstrafrecht 2. Een sterk psychologische benadering van het
gevaarlijke kind/kind in gevaar
3. Een nieuwe tendens tot verharding
4. Dit terwijl de eerder ingezette ontwikkelingen en
verworvenheden niet aan de kant worden geschoven
Moderne richting in het Inspriratie uit de Juvenile Court Act en de oprichting van de
strafrecht internationale criminologische vereniging (IKV).
Ging uit van de maakbaarheid van het individu en
maatschappij, het strafrecht als instrument en het belang van
maatschappelijke beveiliging
Doel is een toekomstig crimineel te voorkomen
Delinquentie = een gebrekkig sociaal functioneren
veroorzaakt door biologische/maatschappelijke factoren
Klassieke richting in het Ging uit van een terughoudende overheid; nadruk op
strafrecht rechtszekerheid en proportionele vergelding
Delinquentie = persoonlijke verantwoordelijkheid
Klassieke beginselen Vergelding, proportionaliteit en schuld.
Werden bij de modernisering als hinderlijk en onhandig
beschouwd.
Wereld van de In de 19e eeuw. Hierbij ontstond het idee om kinderen weg te
heropvoeding halen bij hun ouders. Er ontstonden instellingen voor
kinderen waarvan de ouders zich geen raad wisten,
daarnaast ontstonden er aparte
, gevangenissen/geschtichten /tehuizen.
Een alternatief voor een tekortschietende opvoeding en de
harde aanpak voor misdadigers
Kind zo lang mogelijk uit slechte omgeving halen; stelsel
van afslag (vermindering straftijd door goed gedrag) was niet
aanwezig, wat een aantasting was van het klassieke
strafrechtelijke denken
Kern van de kinderwetten De rechter moet vergaand kunnen ingrijpen als er een
vermoeden was dat het kind in de goot dreigde te belanden;
de toekomst van het kind werd als leidraad genomen.
-Vergelding zou de problematiek alleen maar verergeren.
Voor straffen werd er een inschatting gemaakt van het
gewenste effect bij het kind.
-De ondergrens van 10 jaar werd losgelaten
-Ingrijpen in het gezin moest kunnen in het belang van het
kind (de achtergrond hiervan was een sociale kwestie,
verpaupering van gezinnen in grote steden)
-Voorstanders geloofden in de zegeningen van
dwangopvoeding, maar inhoud hieraan ontbrak
Kritiek op •Kritiek op rechtspraak: er is een gebrek aan specialisering bij
jeugdrechtspraak (1900) de rechtbanken wat betreft de pedagogiek
Invoering kinderrechter en OTS
•Kritiek op aanpak in inrichtingen: te weinig onderwijs, te
hard optreden
•Kritiek op tuchtschool: personeel niet professioneel, want
kinderen werden zowel opgesloten als onderdeel van het
regime en als straf (zowel opvoeding als straf)
Straffen van de 1. Sluiten in de boeien
gestichtsdirecteur 2. Cachot: geïsoleerde opsluiting (afgeschaft in 1982)
3. Water en brood
4. Onthouding van voorrechten
Er waren ook huishoudelijke straffen, maar die waren niet
wettelijk geregeld.
Psychologisering van het -Voordat een kind werd opgenomen, moest er eerst een
criminele kind (1930) verslag worden gemaakt (observatie kind, in gesprek met
observatiehuis) en er kwamen nieuwe professionals
-Strafrechtelijke ondergrens vanwege gebrekkig
psychologisch inzicht
-Speciale rechters die gespecialiseerd waren in de
psychologie van het kind
-Andere perceptie van de ouder-kind relatie: ipv quarantaine
benadering werd het gezin nu gezien als een geheel (kan
schadelijk zijn om een gezin uit elkaar te halen)
Qurantaine benadering Kinderen weghalen uit een verderfelijke omgeving
Commissie-Overwater Overwater was een psycholoog ten tijde van de
psychologisering van de jeugddelinquentie.
-Pleiten voor een ondergrens van 12 jaar, tuchtscholen
, minder gericht op straf, deskundige kinderrechter
-Pleiten voor schuldprincipe en toerekeningsvatbaarheid in
het jeugdstrafrecht
-Aan de relatie met de ouders moet gewerkt worden in het
belang van het kind
Gevolgen commissie- Invoering ondergrens 12 jaar, plaatsing in een inrichting voor
overwater buitengewone behandeling (PIBB) voor gestoorde jongeren,
en jeugd-TBS voor moeilijk opvoedbare jongeren,
kinderrechter kreeg meer bevoegdheden
Veranderde Kaalscheren, hoofddeksels en uniformen afgeschaft.
gestichtspraktijk (1950) Zwaarder accent op groepsproces, betere ruimtes waarin
pupillen verbleven, kind moest kunnen ervaren zichzelf te
kunnen zijn. Accent op huiselijkheid.
Opleiding in deze sector, kinderbescherming.
NB: de commissie-koekebakker was kritisch, nog te veel
aandacht voor structuur en routine, en wetenschappelijke
kennis en behandelplannen ontbraken.
Jaren ’50-‘60 Een golf van nieuwe jeugdstrafrechtwetgeving; toenemende
betrokkenheid van de nieuwe professionals.
-Opvoedingsgedachte kreeg meer inhoud, maar nog veel
nadruk op voorkomen/beschermen
-Nog geen uitwerking van schuld/proportionaliteit/vergelding
Juridisering (HC, 1965) a. Nieuwe Kinderbeginselenwet (1965)
b. Re Kent (1966); Re Gault (1967)
c. Rapport kinderbeschermingsrecht (1971)
d. Wet op jeugdhulpverlening (1989)
e. Beginselenwet Justitiële Jeugdinrichtingen
Juridisering omschrijving -Mogelijk krijgt het kind het slechtste van twee werelden
(HC) -Geleidelijke erkenning van het kind als kwetsbaar maar
verantwoordelijk individu
-Algemene rechtsregels voor volwassenen in beginsel
onverkort van toepassing op minderjarigen
Beginselenswet Nieuw regelgevend kader door de tenuitvoerlegging van de
kinderbescherming 1965 jeugdsancties uit het Wetboek van Strafrecht.
Duidelijke richtlijnen voor de rijksinrichtingen voor het
disciplinair straffen van jeugdige gedetineerden (in
afzondering plaatsen/voorrechten ontnemen)
Herziening op de Door het Amerikaanse voorbeeld die de rechten van
juridische grondslag van jeugdigen bevestigde en zei dat de jeugdige het slechtste van
het jeugdstrafrecht 2 werelden kreeg:
1. Geen rechtsbescherming van het commune strafrecht
2. Geen speciale aandacht van het jeugdstrafrecht
Nederlands rapport ‘jeugdbeschermingsrecht’
Rapport •Vooral betrekking op het civiele jeugdrecht, maar ook
Jeugdbeschermingsrecht uitspraken over jeugdstrafrecht
•Problem-centered wijze van denken en werken: dus niet
een generaliseerde benadering van het kind
