Pedagogisch Methodisch Werken (PMW) in de opvoedingsondersteuning
Hoorcolleges door Carine Ex
Hoorcollege 1
Opvoedingsondersteuning -> Opvoeders helpen opvoeden. Beoogt de ontwikkeling in het
functioneren van kinderen te bevorderen.
Methodisch -> ‘meta-hodos’ (Grieks) -> ‘de weg erlangs’, dus een weg waarlangs gestelde doelen
bereikt kunnen worden, ofwel systematisch en overwogen te werk gaan om een bepaald doel te
bereiken.
Methode -> de weg waarlangs, ofwel een systematische werkwijze of aanpak (een stappenplan).
Bijvoorbeeld regulatieve cyclus.
Methodiek -> Een uigeschreven aanpak, stap voor stap methode. Bijvoorbeeld ons boek. Methodiek
pedagogisch adviseren.
Belangrijk! Methodisch Werken (De driehoek van professioneel handelen)
1. Planmatig werken
2. Inzet van methodieken
3. Inzet van zichzelf als persoon
Pedagogisch adviseren -> Toegankelijke en kortdurende vorm van individuele begeleiding van
ouders en of verzorgers bij (milde problemen in de opvoeding en ontwikkeling van kinderen,
afgestemd op de vragen en behoeften van ouders. Het is belangrijk om vraaggericht te werken.
Doelstellingen van het pedagogisch adviseren:
1. Bevorderen van empowerment
Zelfvertrouwen van ouders en hun opvoedingscompetentie vergroten.
2. Bevorderen van zelfregulatie
Zelfstandig kunnen hanteren van ‘problemen’ in de opvoeding; nieuwe situaties autonoom tegemoet
kunnen treden
3. Verminderen van opvoedstress
De draagkracht van de ouders vergroten
4. Positieve veranderingen
In welbevinden en gedrag van kinderen teweeg brengen; relatie tussen ouders en kinderen onderling
verbeteren
5. Motiveren van ouders
Om zo nodig intensievere hulp te accepteren. Ouders vinden de drempel naar
opvoedingsondersteuning vaak te hoog.
, ! Aantal ouders dat zich zorgen maakt over kinderen en/of opvoeding is gelijk onder allochtone en
autochtone ouders.
! Het percentage autochtone en niet-westerse migrantenouders (kinderen 0-17 jaar) dat formeel
advies of hulp zoekt, is gelijk.
! Tentamenvraag: Of ouders het belangrijk vinden om een pedagogisch adviseur te hebben die
dezelfde cultuur heeft of dit niet uitmaakt (staat ook in het boek).
Wanneer pedagogisch adviseurs respect en openheid tonen, maakt het vaak niet uit of deze uit een
andere cultuur komen dan de ouders. Dit is wel iets wat vaak gedacht wordt.
Matrix Kousemaker & Timmers: vragen, spanning, crisis, nood. Wat is de status van dit model?
- Een inschatting die jij maakt op basis van wat de ouders jou vertellen
- Het is een subjectieve beleving
- Dit model is niet zwart/wit !
Theoretische achtergrond van pedagogisch adviseren. Dit is een belangrijk begrip.
Opvoedingsondersteuning is een normatieve aangelegenheid (aangeven hoe het hoort) Je moet je
bewust zijn dat je in je hoofd hebt wat opvoeden is. Normatieve aangelegenheid -> Een norm
stellend; aangeven hoe het hoort. Je moet kijken hoe ouders denken over opvoeden, wat zij normaal
vinden en wat hun normen en waarden zijn. Zo kan je kijken of het geen wat je voorstelt goed past bij
hun normen en waarden. Bestudeer bladzijden 44 en 87 en 88 goed!
Autoritatieve opvoeding -> het kind leert zelf nadenken. In de westerse cultuur blijkt dat deze
opvoedingsstijl goed werkt. Kinderen worden assertiever en leren zelf na te denken. Het helpt. Je stelt
grenzen en eisen, maar legt ook uit waarom. Inductie -> je legt uit waarom je een eis of regel stelt.
Voorbeeld: Kat met staart. Kind trekt aan de staart. Je kan het kind uitleggen waarom dit niet kan, dit
noem je inductie.
Bij de autoritaire opvoeding hebben kinderen meer conflicten met ouders en zij presteren lager.
De betekenis van het ouderschap: ‘Ecologische overgang’ en een ‘life experience’ (Alice van der Plas)
Wat is goed ouderschap? Goed ouderschap is daar waar kinderen zelfvertrouwen kunnen ontwikkelen.
Het gaat over basisvoorwaarden.
Theoretische modellen. Je moet de inhoud kennen en begrijpen waar het over gaat.
Transactioneel ontwikkelingsmodel -> model beschrijft de kinderlijke ontwikkeling als een proces
dat aan voortdurende verandering onderhevig is en zet zich af tegen het monocausale/enkelvoudige
oorzaak-gevolg denken.
Kern: Ontwikkeling kind is op elk moment in de tijd een uitkomst van de inbreng van het kind (genen
en temperament) en de omgeving (ouder/opvoeder en sociale context)
Hoorcolleges door Carine Ex
Hoorcollege 1
Opvoedingsondersteuning -> Opvoeders helpen opvoeden. Beoogt de ontwikkeling in het
functioneren van kinderen te bevorderen.
Methodisch -> ‘meta-hodos’ (Grieks) -> ‘de weg erlangs’, dus een weg waarlangs gestelde doelen
bereikt kunnen worden, ofwel systematisch en overwogen te werk gaan om een bepaald doel te
bereiken.
Methode -> de weg waarlangs, ofwel een systematische werkwijze of aanpak (een stappenplan).
Bijvoorbeeld regulatieve cyclus.
Methodiek -> Een uigeschreven aanpak, stap voor stap methode. Bijvoorbeeld ons boek. Methodiek
pedagogisch adviseren.
Belangrijk! Methodisch Werken (De driehoek van professioneel handelen)
1. Planmatig werken
2. Inzet van methodieken
3. Inzet van zichzelf als persoon
Pedagogisch adviseren -> Toegankelijke en kortdurende vorm van individuele begeleiding van
ouders en of verzorgers bij (milde problemen in de opvoeding en ontwikkeling van kinderen,
afgestemd op de vragen en behoeften van ouders. Het is belangrijk om vraaggericht te werken.
Doelstellingen van het pedagogisch adviseren:
1. Bevorderen van empowerment
Zelfvertrouwen van ouders en hun opvoedingscompetentie vergroten.
2. Bevorderen van zelfregulatie
Zelfstandig kunnen hanteren van ‘problemen’ in de opvoeding; nieuwe situaties autonoom tegemoet
kunnen treden
3. Verminderen van opvoedstress
De draagkracht van de ouders vergroten
4. Positieve veranderingen
In welbevinden en gedrag van kinderen teweeg brengen; relatie tussen ouders en kinderen onderling
verbeteren
5. Motiveren van ouders
Om zo nodig intensievere hulp te accepteren. Ouders vinden de drempel naar
opvoedingsondersteuning vaak te hoog.
, ! Aantal ouders dat zich zorgen maakt over kinderen en/of opvoeding is gelijk onder allochtone en
autochtone ouders.
! Het percentage autochtone en niet-westerse migrantenouders (kinderen 0-17 jaar) dat formeel
advies of hulp zoekt, is gelijk.
! Tentamenvraag: Of ouders het belangrijk vinden om een pedagogisch adviseur te hebben die
dezelfde cultuur heeft of dit niet uitmaakt (staat ook in het boek).
Wanneer pedagogisch adviseurs respect en openheid tonen, maakt het vaak niet uit of deze uit een
andere cultuur komen dan de ouders. Dit is wel iets wat vaak gedacht wordt.
Matrix Kousemaker & Timmers: vragen, spanning, crisis, nood. Wat is de status van dit model?
- Een inschatting die jij maakt op basis van wat de ouders jou vertellen
- Het is een subjectieve beleving
- Dit model is niet zwart/wit !
Theoretische achtergrond van pedagogisch adviseren. Dit is een belangrijk begrip.
Opvoedingsondersteuning is een normatieve aangelegenheid (aangeven hoe het hoort) Je moet je
bewust zijn dat je in je hoofd hebt wat opvoeden is. Normatieve aangelegenheid -> Een norm
stellend; aangeven hoe het hoort. Je moet kijken hoe ouders denken over opvoeden, wat zij normaal
vinden en wat hun normen en waarden zijn. Zo kan je kijken of het geen wat je voorstelt goed past bij
hun normen en waarden. Bestudeer bladzijden 44 en 87 en 88 goed!
Autoritatieve opvoeding -> het kind leert zelf nadenken. In de westerse cultuur blijkt dat deze
opvoedingsstijl goed werkt. Kinderen worden assertiever en leren zelf na te denken. Het helpt. Je stelt
grenzen en eisen, maar legt ook uit waarom. Inductie -> je legt uit waarom je een eis of regel stelt.
Voorbeeld: Kat met staart. Kind trekt aan de staart. Je kan het kind uitleggen waarom dit niet kan, dit
noem je inductie.
Bij de autoritaire opvoeding hebben kinderen meer conflicten met ouders en zij presteren lager.
De betekenis van het ouderschap: ‘Ecologische overgang’ en een ‘life experience’ (Alice van der Plas)
Wat is goed ouderschap? Goed ouderschap is daar waar kinderen zelfvertrouwen kunnen ontwikkelen.
Het gaat over basisvoorwaarden.
Theoretische modellen. Je moet de inhoud kennen en begrijpen waar het over gaat.
Transactioneel ontwikkelingsmodel -> model beschrijft de kinderlijke ontwikkeling als een proces
dat aan voortdurende verandering onderhevig is en zet zich af tegen het monocausale/enkelvoudige
oorzaak-gevolg denken.
Kern: Ontwikkeling kind is op elk moment in de tijd een uitkomst van de inbreng van het kind (genen
en temperament) en de omgeving (ouder/opvoeder en sociale context)
