Rechtspsychologie proeftentamen
Vraag 1: Daniel Simons en Daniel Levin deden in 1998 een veldonderzoek dat bekend werd als de
Deurstudie. Waar gaat die studie over en leg uit wat we kunnen leren van die studie.
De deurstudie gaat over veranderingsblindheid, waarbij wordt onderzocht of personen een
persoonswisseling opmerken nadat visueel contact met de gesprekspartner is onderbroken. De
conclusie van het onderzoek luidt dat meer dan de helft van de proefpersonen de persoonswisseling
niet had opgemerkt. Wat we kunnen leren uit deze studie is dat ooggetuigen die een verdachte
moeten aanwijzen, de mist in kunnen gaan omdat zij blind zijn voor verandering als gevolg van het
oppervlakkig encoderen van informatie. Oftewel veranderingsblindheid.
- Waar gaat de studie over: veranderingsblindheid
- Wat we kunnen leren van de studie: door oppervlakkig encoderen kunnen we veranderingen
niet zien.
- Waarom relevant voor rechtspsychologie: ooggetuigen verkeerd personen herkennen bij
bijv. een line up
h2 p 38, h15 p301
verschil met scooter effect: herinnert niet op het moment dat je het niet interessant vindt,
doodnormale gesprekken zijn. geen reden om te onthouden. Veranderingsblindheid si meer het
oppervlakkig encoderen, dus het moment van waarnemen gaat oppervlakkig. Scootereffect is dat je
het achteraf niet kan herinneren omdat op de gebeurtenis zelf niet interessant vindt.
Vraag 2: contextinformatie kan zorgen voor verwachtingseffecten. Wat wordt hiermee bedoeld en
hoe worden deze effecten veroorzaakt? En welke gevolgen kunnen verwachtingseffecten hebben
voor het gedrag van technisch rechercheurs op een plaats delict?
Verwachtingseffecten is het effect waarbij mensen de neiging hebben om gebeurtenissen te
interpreteren naar de verwachting die zij hebben. Het verwachtingseffect heeft invloed op onze
perceptie en besluitvorming in allerlei situaties en omstandigheden. In het geval van een bepaalde
contextinformatie, is het de context van een situatie of omgeving die maakt dat wij al een
verwachting hebben over die situatie of omgeving. Verwachtingseffecten treden op bij een plaats
delict als bij forensisch technisch onderzoek. In het geval van een plaats delict zal de
contextinformatie – hoe rechercheurs een plaats delict aantonen (omstandigheden), wie het
slachtoffer is (situatie) en wat zij vinden op een plaats delict (situatie)- er voor zorgen dat een
verwachting wordt gecreëerd van wat er is gebeurd. Deze verwachting zorgt er voor dat we
beslissingen en interpretaties maken. Mensen kunnen dan opzoek gaan naar informatie binnen het
scenario wat deze verwachting laat overtuigen. Rechercheurs hebben een scenario in hun hoofd en
zullen er niet vanaf gaan, dit heet confirmation bias. Ongeacht het bewijs wat wordt gevonden,
zullen zij staande houden bij het oordeel veroorzaakt door het verwachtingseffect, dit heet belief
perseverance.
- Contectinformatie zorgen voor verwachtingseffecten
- Gebeurtenissen interpreteren naar onze verwachting
- Confirmation Bias
H11, 205-206
Vraag 1: Daniel Simons en Daniel Levin deden in 1998 een veldonderzoek dat bekend werd als de
Deurstudie. Waar gaat die studie over en leg uit wat we kunnen leren van die studie.
De deurstudie gaat over veranderingsblindheid, waarbij wordt onderzocht of personen een
persoonswisseling opmerken nadat visueel contact met de gesprekspartner is onderbroken. De
conclusie van het onderzoek luidt dat meer dan de helft van de proefpersonen de persoonswisseling
niet had opgemerkt. Wat we kunnen leren uit deze studie is dat ooggetuigen die een verdachte
moeten aanwijzen, de mist in kunnen gaan omdat zij blind zijn voor verandering als gevolg van het
oppervlakkig encoderen van informatie. Oftewel veranderingsblindheid.
- Waar gaat de studie over: veranderingsblindheid
- Wat we kunnen leren van de studie: door oppervlakkig encoderen kunnen we veranderingen
niet zien.
- Waarom relevant voor rechtspsychologie: ooggetuigen verkeerd personen herkennen bij
bijv. een line up
h2 p 38, h15 p301
verschil met scooter effect: herinnert niet op het moment dat je het niet interessant vindt,
doodnormale gesprekken zijn. geen reden om te onthouden. Veranderingsblindheid si meer het
oppervlakkig encoderen, dus het moment van waarnemen gaat oppervlakkig. Scootereffect is dat je
het achteraf niet kan herinneren omdat op de gebeurtenis zelf niet interessant vindt.
Vraag 2: contextinformatie kan zorgen voor verwachtingseffecten. Wat wordt hiermee bedoeld en
hoe worden deze effecten veroorzaakt? En welke gevolgen kunnen verwachtingseffecten hebben
voor het gedrag van technisch rechercheurs op een plaats delict?
Verwachtingseffecten is het effect waarbij mensen de neiging hebben om gebeurtenissen te
interpreteren naar de verwachting die zij hebben. Het verwachtingseffect heeft invloed op onze
perceptie en besluitvorming in allerlei situaties en omstandigheden. In het geval van een bepaalde
contextinformatie, is het de context van een situatie of omgeving die maakt dat wij al een
verwachting hebben over die situatie of omgeving. Verwachtingseffecten treden op bij een plaats
delict als bij forensisch technisch onderzoek. In het geval van een plaats delict zal de
contextinformatie – hoe rechercheurs een plaats delict aantonen (omstandigheden), wie het
slachtoffer is (situatie) en wat zij vinden op een plaats delict (situatie)- er voor zorgen dat een
verwachting wordt gecreëerd van wat er is gebeurd. Deze verwachting zorgt er voor dat we
beslissingen en interpretaties maken. Mensen kunnen dan opzoek gaan naar informatie binnen het
scenario wat deze verwachting laat overtuigen. Rechercheurs hebben een scenario in hun hoofd en
zullen er niet vanaf gaan, dit heet confirmation bias. Ongeacht het bewijs wat wordt gevonden,
zullen zij staande houden bij het oordeel veroorzaakt door het verwachtingseffect, dit heet belief
perseverance.
- Contectinformatie zorgen voor verwachtingseffecten
- Gebeurtenissen interpreteren naar onze verwachting
- Confirmation Bias
H11, 205-206
