Arbeidsrecht hoorcollege aantekeningen, 7 weken
hoorcollege 1
Bronnen van het arbeidsrecht:
Boek 7 specifieke wetgeving arbeidsovereenkomst
Boek 3 en 6 algemeen vermogensrecht
Overige wetten arbeidstijdenwet, WGBL, WAADI
Cao’s wet op de CAO en individuele cao’s (specifieke arbeidsovereenkomst, geldt voor
bijv. voor supermarkten, regelt specifieke dingen voor die branche)
Verdragen EU richtlijnen
Jurisprudentie
Van dwingend tot aanvullend recht
Als je het hebt over het arbeidsrecht, altijd kijken of het CAO van toepassing.
Karakter arbeidsrecht = veel dwingendrechtelijke bepalingen, zwakkere partij beschermen.
Verschillende gradaties dwingendrechtelijke bepalingen:
- Dwingend mag je niet van afwijken, sanctie is nietigheid (van rechtswege, heeft nooit
bestaan geen actie voor nodig) dan wel vernietigbaarheid (beroepen, art. 3:53 BW buiten
gerechtelijk kan je vernietigen), voorbeeld 7:652 lid 1 BW (proeftijd voor beide partijen
gelijk). Sanctie bij afwijking: nietigheid (lid 8, dus lid 1 van dwingend recht).
- Driekwart dwingend afwijking uitsluitend bij cao (eventueel met beperkingen) of door een
daartoe bevoegd bestuursorgaan, voorbeeld 7:668a lid 1 BW (ketenregeling), zie lid
5;afwijken bij collectieve arbeidsovereenkomst.
- Twee derde dwingend afwijking in overleg met medezeggenschapsorgaan
(ondernemingsraad) toegestaan, cao kan deze mogelijkheid beperken, voorbeelden:
Arbeidstijdenwet en Wet arbeid en zorg. Medezeggenschapsorgaan komen op voor de
belangen van de werknemers.
- Semi- dwingend afwijking in overleg met werknemer toegestaan, mits schriftelijk
vastgesteld (kan in arbeidsovereenkomst, maar ook in cao). (GOED OPLETTEN IS ANDERS
DAN SEMI DWINGENDRECHT BIJ BIJZONDERE OVEREENKOMSTEN). Voorbeeld 7:628 lid 1
BW; loondoorbetalingsplicht, zie lid 5; ten nadele van werknemer afwijken bij schriftelijke
overeenkomst.
In 2015 is de WWZ ingevoerd, wet werk zekerheid.
Aanvullend recht/ regelend recht afwijking toegestaan, geldt voor zover werkgever en werknemer
niet anders zijn overeengekomen.
De regel in de wet gaat voor op de afspraken die je maakt (dwingend), of de afspraken gaan voor op
de regel in de wet (aanvullend).
3 soorten overeenkomsten waarbij arbeid een rol speelt:
1. Arbeidsovereenkomst (7:610 BW) kenmerken: verrichten arbeid, persoonlijk (werknemer
7:659 BW), loon (7:616/ 7:617 BW), gezagsverhouding (in dienst van) & zekere tijd (7:610a en
610b BW).
, 2. Overeenkomst van opdracht (7:400 BW) kenmerken: verrichten werkzaamheden gericht
op het tot stand brengen van werk niet zijnde van stoffelijke aard: dienstverlenend karakter,
geen gezagsverhouding, tegen een bepaalde prijs, niet persoonlijk tenzij uitdrukkelijk
afgesproken en inspanningsverplichting.
3. Overeenkomst tot aanneming van werk (7:750 BW) verrichten van werkzaamheden,
gericht op tot stand brengen van werk van stoffelijke aard, geen gezagsverhouding, tegen
een bepaalde prijs, niet persoonlijk tenzij uitdrukkelijk afgesproken en resultaatsverplichting.
Titel opdrachtovereenkomst kan toch arbeidsovereenkomst, omdat het telt niet wat er papier staat
maar hoe er feitelijk gehandeld wordt. Waarom? Voor bescherming van werknemer. Dus titel/ tekst
is niet doorslaggevend.
Wettelijke vermoedens= vermoeden dat bewijsvoordeel geeft, er wordt vermoed iets aan de hand te
zijn zoals het in de wet staat (denk aan grijze lijst) maar het staat niet vast want de andere partij kan
tegenbewijs leveren. Wettelijke vermoedens 7:610a en 610b BW, arbeids- of
opdrachtovereenkomst? Van belang:
- 7:610a BW: inzake het bestaan van een arbeidsovereenkomst, relevante omstandigheden
(zie pagina 9 Arbeidsrecht in de praktijk). Je werkt ergens maar er is niks afgesproken, je hebt
het 3 maanden gedaan, 20 uur per maand, je kan zeggen ‘ik heb nu arbeidsovereenkomst’.
Rechter gaat er ook vanuit dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst, tenzij andere partij
tegenbewijs levert.
- 7:610b BW: inzake de omvang van een arbeidsovereenkomst, hoeveel uren? Afgesproken
dat je 20 uur per week werkt, maar je werkt al een jaar 35 uur per week. De
arbeidsovereenkomst afspraak wordt dan vermoed 35 uur per week te zijn, maar de
werkgever kan ook tegenbewijs leveren.
Soorten arbeidsovereenkomsten:
1. Arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd er is geen einddatum afgesproken, opzegging
vereist (7:667 lid 6) en de opzeggingsgronden (7:669 BW), naar kantonrechter (vanaf grond c)
tenzij je naar UWV moet (grond a en grond b).
2. Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd einde van rechtswege (7:667 lid 1 BW), dus geen
opzegging (maar wel aanzegging vereist 7:668 lid 1 BW) vereist. Bij niet aanzegging krijg je
extra maand salaris, je contract eindigt dus wel. Tussentijdse opzegging mogelijk? Art. 7:667
lid 3 BW; schadeplichtig bij geen tussentijdsopzegging beding.
3. Oproepovereenkomst twee soorten voorovereenkomst & arbeidsovereenkomst mup.
- Voorovereenkomst: uitgangspunt is vrijblijvendheid, het is nog geen arbeidsovereenkomst,
regelt de voorwaarden voor moment dat er oproep komt, elke uitgevoerde oproep is
arbeidsovereenkomst. Als er 4 keer is opgeroepen, en daaraan gehoor gegeven dan heeft
degene een arbeidscontract voor onbepaalde tijd. (afwijken kan bij cao etc.)
- Arbeidsovereenkomst mup: minder vrijblijvend (7:611 BW), het is wel een
arbeidsovereenkomst, verplichting tot oproepen en ook op komen dagen, 7:628 lid 5 BW
(recht op loon ook al niet gewerkt als risico voor werkgever hoort te komen, semi-dwingend
recht) en 7:628a BW (minstens 3 uur salaris per oproeping).
4. Uitzendovereenkomst 7:690 BW; de werknemer wordt door werkgever (uitzendbureau)
ter beschikking gesteld van een derde (inlener) om onder leiding en toezicht van de derde
werkzaamheden te verrichten. Dus kenmerk is driehoeksverhouding. 2 contracten: tussen
jou en uitzendbureau & tussen uitzendbureau en inlener. Inlener dus niet werkgever
, ondanks instructiebevoegdheid, WEL verantwoordelijkheden 7:616a, 7:658 lid 4 BW. Eerste
26 weken ketenregeling niet van kracht (7:691 BW).
5. Payrollovereenkomst driepartijenovereenkomst die lijk top de uitzendovereenkomst.
Inlener heeft grootste moeite met administratieve kant, administratieve lasten overgenomen
door payrollbureau. Verschillen met uitzendovereenkomst: werving en selectie door inlener
& werknemer alleen ingezet bij inlener.
Ketenregeling 7:668a BW: omzetting bepaalde naar onbepaalde tijd, indien:
- De overeenkomsten voor bepaalde tijd (met maximale tussenpozen van 6 maanden, na 6
maanden begint dus gewoon weer een nieuwe keten) een termijn van 24 maanden
overschrijden; of
- Meer dan 3 overeenkomsten voor bepaalde tijd hebben elkaar opgevolgd (met maximale
tussenpozen van 6 maanden).
Afwijkingen slechts bij cao mogelijk, dus driekwart dwingend recht. Afwijkende regelingen met
betrekking tot uitzendovereenkomsten zie artikel 7:691 BW.
Bij arbeidsovereenkomst voor 7 jaren, dan is er sprake van een bepaalde tijd overeenkomst omdat
het slechts 1 overeenkomst is. De ketenregeling geldt bij meerdere overeenkomsten!
hoorcollege 2
Functie:
- Functiebeschrijving: in arbeidsovereenkomst of in cao
- Beoordeling: takepakket en verantwoordelijkheden
- Flexibiliteit: standplaats en taken
Loon geoorloogde loonvormen 7:617 BW:
- Geld
- Zalen voor persoonlijk gebruik (met uitzondering van alcoholhoudende dranke en andere
schadelijke genotmiddelen)
- Dienstwoning (inclusief energie)
- Diensten, voorzieningen en werkzaamheden voor rekening van werkgever
- Effecten, vorderingen en andere afspraken
7:617 BW limitatieve opsomming, dwingend recht, toch een andere vorm van loon voldaan= geen
bevrijdende vorm van betaling (werknemer behoudt het recht op verschuldigde loon en de
verkregen middelen hoef je niet terug te geven, art. 7:621 lid 1 BW).
Niet bevrijdend betaald = niet aan je vorderingen voldaan.
Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (WML) bepaalt de ondergrens van het loon
(dwingend recht), andersluidend beding is nietig.
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT)
maximumloon, norm 2019 = 194.000 euro per jaar.
https://www.topinkomens.nl/documenten/videos/2015/12/11/wnt-in-het-kort video over het
maximum loon (WNT).
hoorcollege 1
Bronnen van het arbeidsrecht:
Boek 7 specifieke wetgeving arbeidsovereenkomst
Boek 3 en 6 algemeen vermogensrecht
Overige wetten arbeidstijdenwet, WGBL, WAADI
Cao’s wet op de CAO en individuele cao’s (specifieke arbeidsovereenkomst, geldt voor
bijv. voor supermarkten, regelt specifieke dingen voor die branche)
Verdragen EU richtlijnen
Jurisprudentie
Van dwingend tot aanvullend recht
Als je het hebt over het arbeidsrecht, altijd kijken of het CAO van toepassing.
Karakter arbeidsrecht = veel dwingendrechtelijke bepalingen, zwakkere partij beschermen.
Verschillende gradaties dwingendrechtelijke bepalingen:
- Dwingend mag je niet van afwijken, sanctie is nietigheid (van rechtswege, heeft nooit
bestaan geen actie voor nodig) dan wel vernietigbaarheid (beroepen, art. 3:53 BW buiten
gerechtelijk kan je vernietigen), voorbeeld 7:652 lid 1 BW (proeftijd voor beide partijen
gelijk). Sanctie bij afwijking: nietigheid (lid 8, dus lid 1 van dwingend recht).
- Driekwart dwingend afwijking uitsluitend bij cao (eventueel met beperkingen) of door een
daartoe bevoegd bestuursorgaan, voorbeeld 7:668a lid 1 BW (ketenregeling), zie lid
5;afwijken bij collectieve arbeidsovereenkomst.
- Twee derde dwingend afwijking in overleg met medezeggenschapsorgaan
(ondernemingsraad) toegestaan, cao kan deze mogelijkheid beperken, voorbeelden:
Arbeidstijdenwet en Wet arbeid en zorg. Medezeggenschapsorgaan komen op voor de
belangen van de werknemers.
- Semi- dwingend afwijking in overleg met werknemer toegestaan, mits schriftelijk
vastgesteld (kan in arbeidsovereenkomst, maar ook in cao). (GOED OPLETTEN IS ANDERS
DAN SEMI DWINGENDRECHT BIJ BIJZONDERE OVEREENKOMSTEN). Voorbeeld 7:628 lid 1
BW; loondoorbetalingsplicht, zie lid 5; ten nadele van werknemer afwijken bij schriftelijke
overeenkomst.
In 2015 is de WWZ ingevoerd, wet werk zekerheid.
Aanvullend recht/ regelend recht afwijking toegestaan, geldt voor zover werkgever en werknemer
niet anders zijn overeengekomen.
De regel in de wet gaat voor op de afspraken die je maakt (dwingend), of de afspraken gaan voor op
de regel in de wet (aanvullend).
3 soorten overeenkomsten waarbij arbeid een rol speelt:
1. Arbeidsovereenkomst (7:610 BW) kenmerken: verrichten arbeid, persoonlijk (werknemer
7:659 BW), loon (7:616/ 7:617 BW), gezagsverhouding (in dienst van) & zekere tijd (7:610a en
610b BW).
, 2. Overeenkomst van opdracht (7:400 BW) kenmerken: verrichten werkzaamheden gericht
op het tot stand brengen van werk niet zijnde van stoffelijke aard: dienstverlenend karakter,
geen gezagsverhouding, tegen een bepaalde prijs, niet persoonlijk tenzij uitdrukkelijk
afgesproken en inspanningsverplichting.
3. Overeenkomst tot aanneming van werk (7:750 BW) verrichten van werkzaamheden,
gericht op tot stand brengen van werk van stoffelijke aard, geen gezagsverhouding, tegen
een bepaalde prijs, niet persoonlijk tenzij uitdrukkelijk afgesproken en resultaatsverplichting.
Titel opdrachtovereenkomst kan toch arbeidsovereenkomst, omdat het telt niet wat er papier staat
maar hoe er feitelijk gehandeld wordt. Waarom? Voor bescherming van werknemer. Dus titel/ tekst
is niet doorslaggevend.
Wettelijke vermoedens= vermoeden dat bewijsvoordeel geeft, er wordt vermoed iets aan de hand te
zijn zoals het in de wet staat (denk aan grijze lijst) maar het staat niet vast want de andere partij kan
tegenbewijs leveren. Wettelijke vermoedens 7:610a en 610b BW, arbeids- of
opdrachtovereenkomst? Van belang:
- 7:610a BW: inzake het bestaan van een arbeidsovereenkomst, relevante omstandigheden
(zie pagina 9 Arbeidsrecht in de praktijk). Je werkt ergens maar er is niks afgesproken, je hebt
het 3 maanden gedaan, 20 uur per maand, je kan zeggen ‘ik heb nu arbeidsovereenkomst’.
Rechter gaat er ook vanuit dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst, tenzij andere partij
tegenbewijs levert.
- 7:610b BW: inzake de omvang van een arbeidsovereenkomst, hoeveel uren? Afgesproken
dat je 20 uur per week werkt, maar je werkt al een jaar 35 uur per week. De
arbeidsovereenkomst afspraak wordt dan vermoed 35 uur per week te zijn, maar de
werkgever kan ook tegenbewijs leveren.
Soorten arbeidsovereenkomsten:
1. Arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd er is geen einddatum afgesproken, opzegging
vereist (7:667 lid 6) en de opzeggingsgronden (7:669 BW), naar kantonrechter (vanaf grond c)
tenzij je naar UWV moet (grond a en grond b).
2. Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd einde van rechtswege (7:667 lid 1 BW), dus geen
opzegging (maar wel aanzegging vereist 7:668 lid 1 BW) vereist. Bij niet aanzegging krijg je
extra maand salaris, je contract eindigt dus wel. Tussentijdse opzegging mogelijk? Art. 7:667
lid 3 BW; schadeplichtig bij geen tussentijdsopzegging beding.
3. Oproepovereenkomst twee soorten voorovereenkomst & arbeidsovereenkomst mup.
- Voorovereenkomst: uitgangspunt is vrijblijvendheid, het is nog geen arbeidsovereenkomst,
regelt de voorwaarden voor moment dat er oproep komt, elke uitgevoerde oproep is
arbeidsovereenkomst. Als er 4 keer is opgeroepen, en daaraan gehoor gegeven dan heeft
degene een arbeidscontract voor onbepaalde tijd. (afwijken kan bij cao etc.)
- Arbeidsovereenkomst mup: minder vrijblijvend (7:611 BW), het is wel een
arbeidsovereenkomst, verplichting tot oproepen en ook op komen dagen, 7:628 lid 5 BW
(recht op loon ook al niet gewerkt als risico voor werkgever hoort te komen, semi-dwingend
recht) en 7:628a BW (minstens 3 uur salaris per oproeping).
4. Uitzendovereenkomst 7:690 BW; de werknemer wordt door werkgever (uitzendbureau)
ter beschikking gesteld van een derde (inlener) om onder leiding en toezicht van de derde
werkzaamheden te verrichten. Dus kenmerk is driehoeksverhouding. 2 contracten: tussen
jou en uitzendbureau & tussen uitzendbureau en inlener. Inlener dus niet werkgever
, ondanks instructiebevoegdheid, WEL verantwoordelijkheden 7:616a, 7:658 lid 4 BW. Eerste
26 weken ketenregeling niet van kracht (7:691 BW).
5. Payrollovereenkomst driepartijenovereenkomst die lijk top de uitzendovereenkomst.
Inlener heeft grootste moeite met administratieve kant, administratieve lasten overgenomen
door payrollbureau. Verschillen met uitzendovereenkomst: werving en selectie door inlener
& werknemer alleen ingezet bij inlener.
Ketenregeling 7:668a BW: omzetting bepaalde naar onbepaalde tijd, indien:
- De overeenkomsten voor bepaalde tijd (met maximale tussenpozen van 6 maanden, na 6
maanden begint dus gewoon weer een nieuwe keten) een termijn van 24 maanden
overschrijden; of
- Meer dan 3 overeenkomsten voor bepaalde tijd hebben elkaar opgevolgd (met maximale
tussenpozen van 6 maanden).
Afwijkingen slechts bij cao mogelijk, dus driekwart dwingend recht. Afwijkende regelingen met
betrekking tot uitzendovereenkomsten zie artikel 7:691 BW.
Bij arbeidsovereenkomst voor 7 jaren, dan is er sprake van een bepaalde tijd overeenkomst omdat
het slechts 1 overeenkomst is. De ketenregeling geldt bij meerdere overeenkomsten!
hoorcollege 2
Functie:
- Functiebeschrijving: in arbeidsovereenkomst of in cao
- Beoordeling: takepakket en verantwoordelijkheden
- Flexibiliteit: standplaats en taken
Loon geoorloogde loonvormen 7:617 BW:
- Geld
- Zalen voor persoonlijk gebruik (met uitzondering van alcoholhoudende dranke en andere
schadelijke genotmiddelen)
- Dienstwoning (inclusief energie)
- Diensten, voorzieningen en werkzaamheden voor rekening van werkgever
- Effecten, vorderingen en andere afspraken
7:617 BW limitatieve opsomming, dwingend recht, toch een andere vorm van loon voldaan= geen
bevrijdende vorm van betaling (werknemer behoudt het recht op verschuldigde loon en de
verkregen middelen hoef je niet terug te geven, art. 7:621 lid 1 BW).
Niet bevrijdend betaald = niet aan je vorderingen voldaan.
Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (WML) bepaalt de ondergrens van het loon
(dwingend recht), andersluidend beding is nietig.
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT)
maximumloon, norm 2019 = 194.000 euro per jaar.
https://www.topinkomens.nl/documenten/videos/2015/12/11/wnt-in-het-kort video over het
maximum loon (WNT).
