SAMENVATTING PENSIOEN EN
SOCIALE ZEKERHEIDSRECHT
Samenvatting van de hoorcolleges, werkgroepen en de verplicht voorgeschreven
jurisprudentie
UNIVERSITEIT LEIDEN
Collegejaar: 2019-2020
, Inhoudsopgave
Hoorcollege 1 SZ – Verzekering, verzorging en participatie ................................................................2
Hoorcollege 2 SZ – WW-uitkering ......................................................................................................3
2.1 Recht op WW............................................................................................................................3
2.2 Het geldend maken van het recht op WW ..................................................................................5
2.2.1 Verwijtbare werkloosheid ...................................................................................................5
2.2.2 Passende arbeid ..................................................................................................................5
2.2.3 Benadelingshandeling .........................................................................................................6
2.3 Betaling van de uitkering ...........................................................................................................6
2.3.1 Duur van de uitkering .........................................................................................................6
2.3.2 Hoogte van de uitkering ......................................................................................................7
2.3.3 Begin en einde uitkering .....................................................................................................7
Hoorcollege 3 SZ – Arbeidsongeschiktheid wegens ziekte ..................................................................8
3.1 Hoofdregels art 7:629 ................................................................................................................8
3.2 Geen recht op loon .................................................................................................................. 10
3.2.1 Uitsluitingsgronden .......................................................................................................... 10
3.2.2 Opschortingsrecht ............................................................................................................. 12
3.3 Re-integratieverplichtingen ..................................................................................................... 12
3.4 Vangnet ziektewet ................................................................................................................... 14
3.5 De wet WIA ............................................................................................................................ 15
Hoorcolleges – Pensioenrecht ........................................................................................................... 17
1. Algemeen .................................................................................................................................. 17
1.1 Pijler 1: Wettelijk pensioen .................................................................................................. 18
1.2 Pijler 2: Arbeidsgerelateerd/aanvullend pensioen ................................................................. 19
1.3 Pijler 3: Het individuele pensioen ........................................................................................ 20
2. Privaatrechtelijk pensioenrecht .................................................................................................. 20
2.1 Pensioenovereenkomst ........................................................................................................ 20
2.2 Uitvoeringsovereenkomst .................................................................................................... 22
2.3 Pensioenreglement............................................................................................................... 22
2.4 Wijziging van pensioen ....................................................................................................... 23
2.5 Einde arbeidsovereenkomst ................................................................................................. 25
3. Structuur van de pensioenwetgeving .......................................................................................... 26
4. Pensioenstelsel onder druk..................................................................................................... 28
Bijlagen ............................................................................................................................................ 29
Bijlage 1: Overzicht wettelijk arbeidsongeschiktheidsregelingen ....................................................... 29
1
, Hoorcollege 1 SZ – Verzekering, verzorging en participatie
Sociale zekerheid
• Inhoudelijk => wettelijke regelingen voor:
o Inkomensvervanging => arbeidsongeschiktheid, werkloosheid, ouderdom en
zorgtaken.
o Inkomensbescherming => ziektekosten en kinderen
o Inkomensgeneratie/participatie => re-integratie arbeidsongeschikten, sociale
activering en sociale werkvoorziening.
• Uitgangspunt => verplichte solidariteit, door:
o Schaal- en efficiencyvoordelen
o Correctie marktfalen => afweging van wat redelijk is om te vragen.
o Paternalisme => de stelling dat de overheid alles beter weet.
▪ Vb. De wettelijke verplichting om jezelf te verzekeren. Gedachte daarachter
is dat mensen anders al hun geld uitgeven.
o Herverdeling
• Volksverzekeringen
o Participatiewet voor het risico van armoede
o Wajong voor arbeidsongeschiktheid
o WMO voor mensen met een handicap
o Ouderdomspensioen voor ouderdom etc.
Kring van verzekerden bij volksverzekeringen
• Ingezetenen
• Loonbelastingplichtige niet-ingezeten => loon uit dienstbetrekking in NL of loon uit
voormalige dienstbetrekking in NL, zoals de uitkering AOW of WW.
• Koppelingswet => als men geen geldige verblijfstitel heeft is men niet verzekerd.
• Besluit Uitbreiding en Beperking Kring van verzekerden => uitgezonden NL diplomaten
en hun gezin zijn wel verzekerd. Buitenlandse diplomaten in NL en niet-ingezeten
sporters/musici zijn daarentegen niet verzekerd.
Bijstand
• Basaal bestaansminimum => slechts een percentage van het minimumloon.
• Wanneer => als laatste redmiddel.
• Vereisten => Inkomens-, vermogens- en partnertoets.
• Voorwaarden => algemeen geaccepteerde arbeid dient aanvaard te worden. Men is ook
verplicht om vrijwilligerswerk te doen en (re)activeringsinspanningen.
Werknemersverzekeringen
• Soorten verzekeringen
o WW => dekt het risico van werkloosheid en wordt uitgevoerd door het UWV.
o 7:629 BW / ZW => dekt het risico van ziekte en uitvoering door werkgever/ UWV.
o WIA (WAO) => dekt het risico van arbeidsongeschiktheid en uitvoering door UWV.
• Kring van verzekerden => verzekerd van rechtswege
o ZW / WW => verzekerden bestaan uit:
▪ Werknemers en ambtenaren, mits legaal hier verblijvend, art 3.
▪ Quasi-werknemers met uitzondering van zelfstandigen, art 4 en 5.
▪ Rariteiten, art 5.
▪ Uitzonderingen => Dga’s, art 6.
o WIA => zelfde verzekerden als bij ZW.
• Geen uitbetaling in buitenland => tenzij EU-land of verdragsland.
2
SOCIALE ZEKERHEIDSRECHT
Samenvatting van de hoorcolleges, werkgroepen en de verplicht voorgeschreven
jurisprudentie
UNIVERSITEIT LEIDEN
Collegejaar: 2019-2020
, Inhoudsopgave
Hoorcollege 1 SZ – Verzekering, verzorging en participatie ................................................................2
Hoorcollege 2 SZ – WW-uitkering ......................................................................................................3
2.1 Recht op WW............................................................................................................................3
2.2 Het geldend maken van het recht op WW ..................................................................................5
2.2.1 Verwijtbare werkloosheid ...................................................................................................5
2.2.2 Passende arbeid ..................................................................................................................5
2.2.3 Benadelingshandeling .........................................................................................................6
2.3 Betaling van de uitkering ...........................................................................................................6
2.3.1 Duur van de uitkering .........................................................................................................6
2.3.2 Hoogte van de uitkering ......................................................................................................7
2.3.3 Begin en einde uitkering .....................................................................................................7
Hoorcollege 3 SZ – Arbeidsongeschiktheid wegens ziekte ..................................................................8
3.1 Hoofdregels art 7:629 ................................................................................................................8
3.2 Geen recht op loon .................................................................................................................. 10
3.2.1 Uitsluitingsgronden .......................................................................................................... 10
3.2.2 Opschortingsrecht ............................................................................................................. 12
3.3 Re-integratieverplichtingen ..................................................................................................... 12
3.4 Vangnet ziektewet ................................................................................................................... 14
3.5 De wet WIA ............................................................................................................................ 15
Hoorcolleges – Pensioenrecht ........................................................................................................... 17
1. Algemeen .................................................................................................................................. 17
1.1 Pijler 1: Wettelijk pensioen .................................................................................................. 18
1.2 Pijler 2: Arbeidsgerelateerd/aanvullend pensioen ................................................................. 19
1.3 Pijler 3: Het individuele pensioen ........................................................................................ 20
2. Privaatrechtelijk pensioenrecht .................................................................................................. 20
2.1 Pensioenovereenkomst ........................................................................................................ 20
2.2 Uitvoeringsovereenkomst .................................................................................................... 22
2.3 Pensioenreglement............................................................................................................... 22
2.4 Wijziging van pensioen ....................................................................................................... 23
2.5 Einde arbeidsovereenkomst ................................................................................................. 25
3. Structuur van de pensioenwetgeving .......................................................................................... 26
4. Pensioenstelsel onder druk..................................................................................................... 28
Bijlagen ............................................................................................................................................ 29
Bijlage 1: Overzicht wettelijk arbeidsongeschiktheidsregelingen ....................................................... 29
1
, Hoorcollege 1 SZ – Verzekering, verzorging en participatie
Sociale zekerheid
• Inhoudelijk => wettelijke regelingen voor:
o Inkomensvervanging => arbeidsongeschiktheid, werkloosheid, ouderdom en
zorgtaken.
o Inkomensbescherming => ziektekosten en kinderen
o Inkomensgeneratie/participatie => re-integratie arbeidsongeschikten, sociale
activering en sociale werkvoorziening.
• Uitgangspunt => verplichte solidariteit, door:
o Schaal- en efficiencyvoordelen
o Correctie marktfalen => afweging van wat redelijk is om te vragen.
o Paternalisme => de stelling dat de overheid alles beter weet.
▪ Vb. De wettelijke verplichting om jezelf te verzekeren. Gedachte daarachter
is dat mensen anders al hun geld uitgeven.
o Herverdeling
• Volksverzekeringen
o Participatiewet voor het risico van armoede
o Wajong voor arbeidsongeschiktheid
o WMO voor mensen met een handicap
o Ouderdomspensioen voor ouderdom etc.
Kring van verzekerden bij volksverzekeringen
• Ingezetenen
• Loonbelastingplichtige niet-ingezeten => loon uit dienstbetrekking in NL of loon uit
voormalige dienstbetrekking in NL, zoals de uitkering AOW of WW.
• Koppelingswet => als men geen geldige verblijfstitel heeft is men niet verzekerd.
• Besluit Uitbreiding en Beperking Kring van verzekerden => uitgezonden NL diplomaten
en hun gezin zijn wel verzekerd. Buitenlandse diplomaten in NL en niet-ingezeten
sporters/musici zijn daarentegen niet verzekerd.
Bijstand
• Basaal bestaansminimum => slechts een percentage van het minimumloon.
• Wanneer => als laatste redmiddel.
• Vereisten => Inkomens-, vermogens- en partnertoets.
• Voorwaarden => algemeen geaccepteerde arbeid dient aanvaard te worden. Men is ook
verplicht om vrijwilligerswerk te doen en (re)activeringsinspanningen.
Werknemersverzekeringen
• Soorten verzekeringen
o WW => dekt het risico van werkloosheid en wordt uitgevoerd door het UWV.
o 7:629 BW / ZW => dekt het risico van ziekte en uitvoering door werkgever/ UWV.
o WIA (WAO) => dekt het risico van arbeidsongeschiktheid en uitvoering door UWV.
• Kring van verzekerden => verzekerd van rechtswege
o ZW / WW => verzekerden bestaan uit:
▪ Werknemers en ambtenaren, mits legaal hier verblijvend, art 3.
▪ Quasi-werknemers met uitzondering van zelfstandigen, art 4 en 5.
▪ Rariteiten, art 5.
▪ Uitzonderingen => Dga’s, art 6.
o WIA => zelfde verzekerden als bij ZW.
• Geen uitbetaling in buitenland => tenzij EU-land of verdragsland.
2
