Psychopathologie
Week 1: af
Collegesheets:
Psychiater is een arts. Psycholoog is dat niet.
Criminogene factoren: in de gevangenis zitten of aan de drugs zitten, zaken waarbij je meer kans loop
op in de criminaliteit terecht komen. Kenmerken of omstandigheden die kunnen bijdragen aan het
plegen van een delict.
Wilsvrijheid: veel stoornissen maken dat de vrije wil wordt beïnvloed of zelfs de vrije wil helemaal
wordt opgenomen.
Forensisch psychiatrie: alles waar de psychiatrie het recht raakt. Het gaat om pathologie in
combinatie met het strafbare feiten. Contact met hulpverlening is niet vrijwillig. Veel overlap met
criminologie.
3 kenmerken van forensische psychiatrie:
- (on) vrijwillige cliënt
- Relatie tussen stoornis en delict
- Verschillen in machtsverhouding
Penologie: strafkunde
Victimologie: slachtofferkunde
Hoe vroeger en afwijkende hoe ernstiger de prognose
De pro justitia-rapporteur of het Pieter Baan Centrum onderzoeken die wilsvrijheid ten tijde van het
delict of ten tijde van het tot stand komen van het delict en rapporteert daarover aan de rechter.
Het Functioneel Parket is onderdeel van het Openbaar Ministerie in Nederland en heeft tot doel om
de criminaliteit te bestrijden op het gebied van milieu, economie en fraude.
Drie minimale ‘vereisten’ voor een diagnose:
- Duidelijk afwijkend of abnormaal gedrag
- Dat aanzienlijk (emotioneel) leiden veroorzaakt
- Gedrag los van de persoon/karakter; ook bij een ander zou dit gedrag als abnormaal worden
beoordeeld
Neocortex: nadenken, plannen, terugkijken (executieve functies), impulsen onderdrukken
Limbisch: geheugen, emoties, genot, seksualiteit
Reptielenbrein: vechten en vluchten
Hersenstam: hartslag, lichaamstemperatuur, ademhaling
Bij impuls-inhibitie speelt de prefrontale cortex een grote rol. Bij pubers is die bijvoorbeeld tijdelijk
minder actief -> chaotisch, impulsief gedrag.
Speelt waarschijnlijk ook een rol bij bijvoorbeeld borderline-stoornis (les persoonlijkheidsstoornissen)
,Hersenschade kan ook afwijkend gedrag veroorzaken = psycho-organisch
Veilige hechting: Mensen vertrouwen, optimistisch, contact aan durven gaan, nieuwe situaties
aangaan, tegen een emotioneel stootje kunnen
Onveilige hechting: bindings- en separatie-angst, claimend gedrag, heel veel moeite hebben contact
aan te gaan met nieuwe mensen; contact vermijden, geen behoefte aan contact/seks, contact
afwijzen
,Collegemateriaal:
Forensische psychiatrie en de rechtspraktijk
Hoofdstuk 1 - Psychiatrische stoornis en diagnostiek
Blz. 27 t/m 43
1. Psychiatrische ziekte
2. Doelen en onderdelen psychiatrische diagnostiek
3. Diagnose
4. Classificatie (DSM)
5. Methodisch dualisme
6. De rol van context en intacte psychische functies
7. Betrouwbaarheid van een diagnose
Twee aspecten van een psychiatrische ziekte: een psychiatrische ziekte is een ziekte met psychische
klachten en of verschijnselen. Waardeaspect: sociale en culturele normen van psychisch zieke
mensen. Waar we op uitkomen: een psychiatrische ziekte is een ziekte met psychische klachten en/of
verschijnselen die gepaard gaat met significante lijdensdruk of beperkingen in het sociaal
functioneren.
Doel van psychiatrische diagnostiek:
- Vastellen of er sprake is van stoornis
- Zo ja welke
- Wat de mogelijke oorzaken zijn
- En welke behandeling
Psychiatrisch diagnostiek: anamnese en eigenlijke onderzoek
, Monisten: er is maar 1 werkelijkheid en lichaam en geest zijn verschillende verschijningsvormen
daarvan.
Dualisten: twee werkelijkheden, die van de geest en die van het stoffelijke.
Allebei is een beetje waar: dus we spreken van methodisch dualisme
Psychische functies in drie hoofdgroepen: denken, voelen en willen.
Cognitieve functies: bewustzijn, aandacht, oriëntatie, geheugen, oordeelsvermogen, realiteitsbesef,
ziektebesef en ziekte-inzicht, intelligentie, waarneming, denken.
Affectieve functies: stemming, affect.
Conatieve functies: executieve functies, psychomotoriek, motivatie, gedrag.
Doel van psychiatrische diagnostiek: vaststellen, of er sprake is van een stoornis, zo ja welke stoornis,
wat de mogelijke oorzaken zijn, en welke behandeling.
Incoherentie: een stoornis in de vorm van het denken
Auditieve hallucinatie: stoornis in de functie van het waarnemen
Diagnostiek bestaat uit: anamnese en het eigenlijke onderzoek
Twee typen diagnoses: syndroomdiagnose (descriptieve diagnose) deze diagnose is alleen
beschrijvend en geeft geen informatie over de redenen en mechanismen van ontstaan en
structuurdiagnose (diagnostische formulering) deze diagnose beschrijft behalve de symptomen ook
waardoor het syndroom ontstaan is.
Bio psychosociaal model:
- Factoren die iemand kwetsbaar maken (predisponerende factoren)
- Factoren die stoornis uitlokken (precipiterende factoren)
- Factoren die stoornis onderhouden of versterken (onderhoudende factoren)
De aandoening wordt geplaatst op een continuüm: onder of boven een afgesproken grenswaarde van
een stoornis.
Aanleg: nature
Opvoeding: nurture
Psychiatrische stoornis wordt gedefinieerd als: een stoornis in de cognitieve, affectieve en/of
conatieve functies, die gepaard gaat met significante lijdensdruk of beperkingen in het sociaal
functioneren.
Hoofdstuk 21 – Rechtsposities in de gedwongen zorg: een overzicht
Blz. 315 t/m 327
Iemand gedwongen in een instelling: gaat via het strafrecht en civiele recht en de wet heet de wet
verplichte geestelijke gezondheidszorg (wvggz)
1. Bladzijde 316 is onduidelijk
Niemand mag zijn vrijheid worden ontnomen behalve als:
Week 1: af
Collegesheets:
Psychiater is een arts. Psycholoog is dat niet.
Criminogene factoren: in de gevangenis zitten of aan de drugs zitten, zaken waarbij je meer kans loop
op in de criminaliteit terecht komen. Kenmerken of omstandigheden die kunnen bijdragen aan het
plegen van een delict.
Wilsvrijheid: veel stoornissen maken dat de vrije wil wordt beïnvloed of zelfs de vrije wil helemaal
wordt opgenomen.
Forensisch psychiatrie: alles waar de psychiatrie het recht raakt. Het gaat om pathologie in
combinatie met het strafbare feiten. Contact met hulpverlening is niet vrijwillig. Veel overlap met
criminologie.
3 kenmerken van forensische psychiatrie:
- (on) vrijwillige cliënt
- Relatie tussen stoornis en delict
- Verschillen in machtsverhouding
Penologie: strafkunde
Victimologie: slachtofferkunde
Hoe vroeger en afwijkende hoe ernstiger de prognose
De pro justitia-rapporteur of het Pieter Baan Centrum onderzoeken die wilsvrijheid ten tijde van het
delict of ten tijde van het tot stand komen van het delict en rapporteert daarover aan de rechter.
Het Functioneel Parket is onderdeel van het Openbaar Ministerie in Nederland en heeft tot doel om
de criminaliteit te bestrijden op het gebied van milieu, economie en fraude.
Drie minimale ‘vereisten’ voor een diagnose:
- Duidelijk afwijkend of abnormaal gedrag
- Dat aanzienlijk (emotioneel) leiden veroorzaakt
- Gedrag los van de persoon/karakter; ook bij een ander zou dit gedrag als abnormaal worden
beoordeeld
Neocortex: nadenken, plannen, terugkijken (executieve functies), impulsen onderdrukken
Limbisch: geheugen, emoties, genot, seksualiteit
Reptielenbrein: vechten en vluchten
Hersenstam: hartslag, lichaamstemperatuur, ademhaling
Bij impuls-inhibitie speelt de prefrontale cortex een grote rol. Bij pubers is die bijvoorbeeld tijdelijk
minder actief -> chaotisch, impulsief gedrag.
Speelt waarschijnlijk ook een rol bij bijvoorbeeld borderline-stoornis (les persoonlijkheidsstoornissen)
,Hersenschade kan ook afwijkend gedrag veroorzaken = psycho-organisch
Veilige hechting: Mensen vertrouwen, optimistisch, contact aan durven gaan, nieuwe situaties
aangaan, tegen een emotioneel stootje kunnen
Onveilige hechting: bindings- en separatie-angst, claimend gedrag, heel veel moeite hebben contact
aan te gaan met nieuwe mensen; contact vermijden, geen behoefte aan contact/seks, contact
afwijzen
,Collegemateriaal:
Forensische psychiatrie en de rechtspraktijk
Hoofdstuk 1 - Psychiatrische stoornis en diagnostiek
Blz. 27 t/m 43
1. Psychiatrische ziekte
2. Doelen en onderdelen psychiatrische diagnostiek
3. Diagnose
4. Classificatie (DSM)
5. Methodisch dualisme
6. De rol van context en intacte psychische functies
7. Betrouwbaarheid van een diagnose
Twee aspecten van een psychiatrische ziekte: een psychiatrische ziekte is een ziekte met psychische
klachten en of verschijnselen. Waardeaspect: sociale en culturele normen van psychisch zieke
mensen. Waar we op uitkomen: een psychiatrische ziekte is een ziekte met psychische klachten en/of
verschijnselen die gepaard gaat met significante lijdensdruk of beperkingen in het sociaal
functioneren.
Doel van psychiatrische diagnostiek:
- Vastellen of er sprake is van stoornis
- Zo ja welke
- Wat de mogelijke oorzaken zijn
- En welke behandeling
Psychiatrisch diagnostiek: anamnese en eigenlijke onderzoek
, Monisten: er is maar 1 werkelijkheid en lichaam en geest zijn verschillende verschijningsvormen
daarvan.
Dualisten: twee werkelijkheden, die van de geest en die van het stoffelijke.
Allebei is een beetje waar: dus we spreken van methodisch dualisme
Psychische functies in drie hoofdgroepen: denken, voelen en willen.
Cognitieve functies: bewustzijn, aandacht, oriëntatie, geheugen, oordeelsvermogen, realiteitsbesef,
ziektebesef en ziekte-inzicht, intelligentie, waarneming, denken.
Affectieve functies: stemming, affect.
Conatieve functies: executieve functies, psychomotoriek, motivatie, gedrag.
Doel van psychiatrische diagnostiek: vaststellen, of er sprake is van een stoornis, zo ja welke stoornis,
wat de mogelijke oorzaken zijn, en welke behandeling.
Incoherentie: een stoornis in de vorm van het denken
Auditieve hallucinatie: stoornis in de functie van het waarnemen
Diagnostiek bestaat uit: anamnese en het eigenlijke onderzoek
Twee typen diagnoses: syndroomdiagnose (descriptieve diagnose) deze diagnose is alleen
beschrijvend en geeft geen informatie over de redenen en mechanismen van ontstaan en
structuurdiagnose (diagnostische formulering) deze diagnose beschrijft behalve de symptomen ook
waardoor het syndroom ontstaan is.
Bio psychosociaal model:
- Factoren die iemand kwetsbaar maken (predisponerende factoren)
- Factoren die stoornis uitlokken (precipiterende factoren)
- Factoren die stoornis onderhouden of versterken (onderhoudende factoren)
De aandoening wordt geplaatst op een continuüm: onder of boven een afgesproken grenswaarde van
een stoornis.
Aanleg: nature
Opvoeding: nurture
Psychiatrische stoornis wordt gedefinieerd als: een stoornis in de cognitieve, affectieve en/of
conatieve functies, die gepaard gaat met significante lijdensdruk of beperkingen in het sociaal
functioneren.
Hoofdstuk 21 – Rechtsposities in de gedwongen zorg: een overzicht
Blz. 315 t/m 327
Iemand gedwongen in een instelling: gaat via het strafrecht en civiele recht en de wet heet de wet
verplichte geestelijke gezondheidszorg (wvggz)
1. Bladzijde 316 is onduidelijk
Niemand mag zijn vrijheid worden ontnomen behalve als:
