Droogmakerijenlandschap
Droogmakerijen zijn polders die zijn ontstaan door het droogmaken van gebieden die
voordien onder water stonden.
Polders zijn gebieden waarvan de waterstand kunstmatig wordt beheerst, wat voor
droogmakerijen betekent: ontwatering met behulp van molens of gemalen.
Drie groepen droogmakerijen:
Drooggemaakte natuurlijke meren ( en inbraakkolken )
Drooggemaakte verveningsplassen
Drooggemaakte zeearmen ( IJpolders en IJsselmeerpolders )
Rond een meer of plas werd een ringvaart gegraven ==> Daarna kwam er een dijk tussen de ringvaart
en de oevers van het water ==> Met behulp van molens werd het water uit het meer of plas in de
ringvaart gepompt.
DE ONTWIKKELING VAN DE DROOGMAKING
DE ZESTIENDE EN ZEVENTIENDE EEUW
17e eeuw, fundamentele veranderingen:
Financiering en uitvoering van de droogmakingen niet meer door een of enkele adellijke
personen, maar door welgestelde kooplui-ondernemers.
o Gezamenlijk vormden ze een gelegenheidscombinatie zoals die voorkwam bij de
overzeese handel.
Vorm van samenwerking meer risicovol kapitaal vergaard worden, waardoor droogmaking
van grotere meren mogelijk werd.
Gevolg droogleggingen = De berging van het overtollige water, het boezemoppervlak, nam af.
Hierdoor raakte bij de hoge buitenwaterstanden de boezem veel sneller vol ==>
wateroverlast.
Maatregelen:
Bijvoorbeeld: Meerdere uitwateringskanalen graven.
Ander gevolg zou het wegslaan van stukken land door de wind en golven zijn, waardoor er te grote
plassen ontstaan.
DE ACHTTIENDE EEUW
Meeste droogmakerijen in Zuid-Holland.
Droogmaking plassen die ontstaan zijn door vervening.
Bij drooglegging verveningsplassen was een probleem. Nederzettingen lagen als dunne assen te
midden van de plassen. Na de drooglegging zou dat stuk ver boven het nieuwe land liggen en zou het
gaan inklinken waardoor het huis instort.
Oplossing = Zulke nederzettingen kregen hun eigen ringvaart, hoger polderpeil.
Klink trad desondanks op.
DE NEGENTIENDE EN TWINTIGSTE EEUW
Opvallend is dat na 1800 drie andere provincies op het droogmakingstoneel verschijnen:
Groningen
Overijssel
Utrecht
Droogmakerijen zijn polders die zijn ontstaan door het droogmaken van gebieden die
voordien onder water stonden.
Polders zijn gebieden waarvan de waterstand kunstmatig wordt beheerst, wat voor
droogmakerijen betekent: ontwatering met behulp van molens of gemalen.
Drie groepen droogmakerijen:
Drooggemaakte natuurlijke meren ( en inbraakkolken )
Drooggemaakte verveningsplassen
Drooggemaakte zeearmen ( IJpolders en IJsselmeerpolders )
Rond een meer of plas werd een ringvaart gegraven ==> Daarna kwam er een dijk tussen de ringvaart
en de oevers van het water ==> Met behulp van molens werd het water uit het meer of plas in de
ringvaart gepompt.
DE ONTWIKKELING VAN DE DROOGMAKING
DE ZESTIENDE EN ZEVENTIENDE EEUW
17e eeuw, fundamentele veranderingen:
Financiering en uitvoering van de droogmakingen niet meer door een of enkele adellijke
personen, maar door welgestelde kooplui-ondernemers.
o Gezamenlijk vormden ze een gelegenheidscombinatie zoals die voorkwam bij de
overzeese handel.
Vorm van samenwerking meer risicovol kapitaal vergaard worden, waardoor droogmaking
van grotere meren mogelijk werd.
Gevolg droogleggingen = De berging van het overtollige water, het boezemoppervlak, nam af.
Hierdoor raakte bij de hoge buitenwaterstanden de boezem veel sneller vol ==>
wateroverlast.
Maatregelen:
Bijvoorbeeld: Meerdere uitwateringskanalen graven.
Ander gevolg zou het wegslaan van stukken land door de wind en golven zijn, waardoor er te grote
plassen ontstaan.
DE ACHTTIENDE EEUW
Meeste droogmakerijen in Zuid-Holland.
Droogmaking plassen die ontstaan zijn door vervening.
Bij drooglegging verveningsplassen was een probleem. Nederzettingen lagen als dunne assen te
midden van de plassen. Na de drooglegging zou dat stuk ver boven het nieuwe land liggen en zou het
gaan inklinken waardoor het huis instort.
Oplossing = Zulke nederzettingen kregen hun eigen ringvaart, hoger polderpeil.
Klink trad desondanks op.
DE NEGENTIENDE EN TWINTIGSTE EEUW
Opvallend is dat na 1800 drie andere provincies op het droogmakingstoneel verschijnen:
Groningen
Overijssel
Utrecht
