Muzisch agogisch methodiek Dineke Berend H1 H2
1 vraag
H1
De visie op de mens als creatief en creërend wezen.
Creatief en inventief: Mogelijkheden zien, experimenteren, fouten maken, doorzetten en opnieuw
proberen. Creativiteit hangt samen met welzijn, als we ons goed voelen zijn we creatiever en als we
creatief durven zijn, voelen we ons goed. Interne jury, iets afkeuren voordat je klaar bent.
Perfectionistisch.
Functie van creativiteit in het vormgeven van het eigen bestaan.
De manier waarop je je creatief uit, bepaald je identiteit. De mens is een creatief wezen. Creativiteit
heeft een functie in het vormgeven van je leven, creativiteit is een middel om je communicerend met
de buitenwereld jezelf te laten zien.
Muzisch interveniëren in veranderingsprocessen (agogiek).
In onze creativiteit ligt een kans om het creatieve vermogen van de cliënt te stimuleren. Elk
veranderingsproces van mensen is onlosmakelijk verbonden met creativiteit en identiteit, elk
professioneel begeleidingsproces vraagt creativiteit om dit te begeleiden. Creatief werken is een
proces waarbij denken, voelen en handelen samenkomen. Creativiteit, zelfontplooiing en
zelfexpressie dragen bij aan ons welzijn en onze ontwikkeling en zijn nodig om autonomie te
ontwikkelen en te behouden. Creativiteit vraagt om zelfreflectie, zo wordt persoonlijke
(professionele) groei mogelijk.
Agogiek vraagt erom dat de cliënt zich losmaakt uit bestaande en vertrouwde verhoudingen met de
omgeving. Vervolgens kan hij nieuwe, persoonlijke zinvolle verhoudingen met de omgeving aangaan.
Muzisch-agogisch interveniëren is een agogische methodiek en heeft als doel gericht invloed uit te
oefenen op de gewenste veranderingsprocessen. Voorbeeld: einde van trainingsgroep voor meiden
met overgewicht veel gepraat over eigenwaarde. Meiden plakken positieve Post-Its op elkaars rug
om positief denken te stimuleren.
Beroepsprofiel en grondhouding van sociale professional en de rol van creativiteit in het
beroepsprofiel.
Bij het muzisch-agogisch werken zet je doelgericht creatieve middelen in om de cliënt te helpen zich
te ontwikkelen naar een gewenst doel. De professional beschikt over de expertise, maar heeft een
coachende rol en wordt niet gezien als alwetend of bepalend. Samenwerken met de cliënt en het
gebruiken van de kracht van de cliënt en diens omgeving staan voorop. Een professional moet
creatief zijn als deze in acht houdt dat elke cliënt uniek is en een andere benadering nodig heeft. Het
uitgangspunt van de professional in de toekomst is leren ontdekken wat kan. Zelfbewustzijn,
zelfreflectie en creativiteit zijn tools om inventief om te gaan met datgene wat de toekomst ons
brengt. Om op een effectieve manier contact te hebben met mensen zijn respect, aandacht, een
goede balans tussen afstand en nabijheid, acceptatie en empathie onontbeerlijk. Basisvoorwaarde
van een social werker:
,H2
Methodisch werken op een muzisch-agogische wijze:
- De betekenis en de rol van muzische activiteiten voor burgers
Een muzische activiteit is ervaringsgericht (de cliënt onderneemt iets creatief zoals schilderen of
wandelen) of belevingsgericht (de cliënt beleeft emotie bij een creatief aanbod, zoals iets voelen bij
het luisteren naar muziek). Muzisch werken heeft als voordeel dat je niet precies hoeft te begrijpen
en te vertellen wat er in je omgaat, maar het ook mag benaderen of laten zien. Je hoeft geen
probleem te formuleren of een verklaring te verzinnen: je kunt ermee spelen. En als je er toch over
praat, staat er vaak een product tussen jou en je toehoorders, wat het makkelijker maakt om erover
te spreken.
- Manieren van muzisch werken. (3RCE)
Receptief: via zintuigelijke waarnemingen muzische producten en processen beleven, bijvoorbeeld
naar filmpjes kijken of naar muziek luisteren.
Reproductief: Het nadoen of imiteren op grond van waarneming, herkenning en herinnering.
Bijvoorbeeld een spel volgens de spelregels spelen.
Reflectief: Je bewust worden van innerlijke processen, bijvoorbeeld een film of boek bespreken en
reflecteren hoe dit je liet voelen.
Creatief: Ontwerpen of fantasie aanspreken, nieuwe ideeën en associaties gebruiken en
onderzoeken. Bijvoorbeeld zelf tekenen, muziek maken, foto’s maken
Expressief: Emotionele belevingen aanspreken, je uitdrukken, uiting geven aan wat er in je leeft.
Bijvoorbeeld een gedicht maken over je gevoelens, of een tekening van je eerste stagedag.
- Appél waarden van activiteiten/middelen
Wat het materiaal, de omgeving of de activiteit oproept, noemen we de appèlwaarden van een
activiteit of middel. De uitnodiging die iemand ervaart om deel te nemen aan een activiteit, de
aantrekkelijkheid ervan, de aantrekkingskracht en de beleving daarbij, het aanlokkelijke en de
uitdaging van het uiterlijk van de omgeving en het materiaal, de prikkels en indrukken die uitgaan
van een activiteit. De associatie met eerdere (negatieve) ervaringen, imago (identiteit) en de
weerstanden zijn ook te vatten onder appèlwaarden.
- Sensopathische appèls: Heeft te maken met de zintuigen, bijvoorbeeld vingerverven of muziek
luisteren.
- Dimentionale appèls: Heeft te maken met de ruimte waarin een activiteit zich afspeelt en met de
mogelijkheid die iemand daarin ziet om te bewegen. Bewegen van voorwerpen zoals
speelgoedauto’s laten rijden of een potlood over papier. Lichamelijk bewegen zoals zwemmen,
hardlopen, schommelen.
- Thematische appèls: De uitnodiging die van bepaalde activiteiten kan uitgaan op grond van de
(symbolische) betekenis ervan. Het woord is gelijk, de betekenis is anders. (Bijvoorbeeld zondag kan
voor de een een vrije dag oproepen en voor de ander wordt dit geassocieerd met de kerk of verplicht
familiebezoek.) Plaats en conctext (Dimentionaal en sensopathisch van het materiaal kunnen het
thematische appèl versterken. Dit kun je dus niet los van elkaar zien.
Optimaal arousal en flow
Dit is de juiste mate van uitdaging, dit bestaat uit de panic zone, de stretch zone en de comfort zone.
De stretch zone is de optimale zone, hierin bestaat er wel uitdaging maar de kans op een
succeservaring is reëel. In de comfort zone wordt iemand niet uitgedaagd en in de panic zone wordt
iemand juist te veel uitgedaagd, de kans op slagen is hier dan ook klein.
, Artikelen Netwerken Werken met Sociale Netwerken & Mantelzorg (Mezzo)
1 vraag
Werken met Sociale Netwerken
Wat is een sociaal netwerk?
Een sociaal netwerk is een verzamelnaam voor het geheel aan betekenisvolle personen (zoals familie,
vrienden, kennissen, collega’s) dat functioneert als ondersteuningsbron voor het eigen welzijn en dat
van andere personen in het netwerk. Niemand heeft helemaal geen netwerk. Het werken met sociale
netwerken heeft als doel om mensen aansluiting te laten vinden bij bestaande of nieuwe netwerken.
Een sociaal netwerk kan gedefinieerd worden als het web van sociale relaties rond het individu, waar
het individu zelf deel van uitmaakt. Wederkerigheid is hier een belangrijke factor, het kan geen
eenrichtingsverkeer worden.
Verschillende soorten netwerken
Sommige netwerken zijn gebaseerd op een gemeenschappelijke ervaring, zoals een ervaring rondom
een aandoening of een beperking. Ook kun je denken aan herstelgroepen met ervaringsdeskundigen
binnen de verslavingszorg of de geestelijke gezondheidszorg. Netwerken gerelateerd aan de
woonplek, verbonden met werk, onderwijs, sport, hobby’s en cultuur.
Wat betekent een sociaal netwerk voor mensen, welke functies heeft een sociaal netwerk.
- Sociale steun: Emotionele steun (liefde en waardering), instrumentele steun (hulp bij bijvoorbeeld
boodschappen, vervoer, natura, geld of arbeid), beoordelingssteun (hulp bij het maken van keuzes),
informatieve steun (het krijgen van advies).
- Sociale invloed: Het vergelijken van een eigen houding met een referentiegroep van vergelijkbare
anderen. Houdingen worden bevestigd en versterkt als ze dezelfde zijn, maar worden gewijzigd als ze
hiervan afwijken. Gemeenschappelijke normen rond gezondheidsgedrag (alcohol drinken, sigaretten
roken) of sociaal gedrag (‘wij houden onze straat schoon’) kunnen krachtige bronnen van sociale
invloed zijn die directe gevolgen hebben voor het gedrag van netwerkleden.
- Sociale betrokkenheid en gehechtheid: Via sociale betrokkenheid worden netwerken gedefinieerd
en versterkt. Met vrienden afspreken, gelegenheden bijwonen, een beroepsrol of sociale rollen
vervullen, samen met anderen aan sport doen, naar de kerk gaan. Participeren met je netwerk
- Toegang tot hulpbronnen: Sociale netwerken geven toegang tot materiële goederen, persoonlijke
en materiële steun en diensten. Op deze wijze geven zij mensen de beschikking over gewenste en
noodzakelijke mogelijkheden en hulpbronnen in de samenleving.
De kenmerken van een sociaal netwerk
- Omvang: het aantal netwerkleden
- Dichtheid: de mate waarin de leden met elkaar verbonden zijn
- Gebondenheid: de mate waarin ze worden gedefinieerd door traditionele structuren, zoals familie,
werk, de buurt
- Homogeniteit: de mate waarin de leden van het netwerk met elkaar overeenstemmen in bijv
werkzaamheden, normen, waarden of leeftijd.
1 vraag
H1
De visie op de mens als creatief en creërend wezen.
Creatief en inventief: Mogelijkheden zien, experimenteren, fouten maken, doorzetten en opnieuw
proberen. Creativiteit hangt samen met welzijn, als we ons goed voelen zijn we creatiever en als we
creatief durven zijn, voelen we ons goed. Interne jury, iets afkeuren voordat je klaar bent.
Perfectionistisch.
Functie van creativiteit in het vormgeven van het eigen bestaan.
De manier waarop je je creatief uit, bepaald je identiteit. De mens is een creatief wezen. Creativiteit
heeft een functie in het vormgeven van je leven, creativiteit is een middel om je communicerend met
de buitenwereld jezelf te laten zien.
Muzisch interveniëren in veranderingsprocessen (agogiek).
In onze creativiteit ligt een kans om het creatieve vermogen van de cliënt te stimuleren. Elk
veranderingsproces van mensen is onlosmakelijk verbonden met creativiteit en identiteit, elk
professioneel begeleidingsproces vraagt creativiteit om dit te begeleiden. Creatief werken is een
proces waarbij denken, voelen en handelen samenkomen. Creativiteit, zelfontplooiing en
zelfexpressie dragen bij aan ons welzijn en onze ontwikkeling en zijn nodig om autonomie te
ontwikkelen en te behouden. Creativiteit vraagt om zelfreflectie, zo wordt persoonlijke
(professionele) groei mogelijk.
Agogiek vraagt erom dat de cliënt zich losmaakt uit bestaande en vertrouwde verhoudingen met de
omgeving. Vervolgens kan hij nieuwe, persoonlijke zinvolle verhoudingen met de omgeving aangaan.
Muzisch-agogisch interveniëren is een agogische methodiek en heeft als doel gericht invloed uit te
oefenen op de gewenste veranderingsprocessen. Voorbeeld: einde van trainingsgroep voor meiden
met overgewicht veel gepraat over eigenwaarde. Meiden plakken positieve Post-Its op elkaars rug
om positief denken te stimuleren.
Beroepsprofiel en grondhouding van sociale professional en de rol van creativiteit in het
beroepsprofiel.
Bij het muzisch-agogisch werken zet je doelgericht creatieve middelen in om de cliënt te helpen zich
te ontwikkelen naar een gewenst doel. De professional beschikt over de expertise, maar heeft een
coachende rol en wordt niet gezien als alwetend of bepalend. Samenwerken met de cliënt en het
gebruiken van de kracht van de cliënt en diens omgeving staan voorop. Een professional moet
creatief zijn als deze in acht houdt dat elke cliënt uniek is en een andere benadering nodig heeft. Het
uitgangspunt van de professional in de toekomst is leren ontdekken wat kan. Zelfbewustzijn,
zelfreflectie en creativiteit zijn tools om inventief om te gaan met datgene wat de toekomst ons
brengt. Om op een effectieve manier contact te hebben met mensen zijn respect, aandacht, een
goede balans tussen afstand en nabijheid, acceptatie en empathie onontbeerlijk. Basisvoorwaarde
van een social werker:
,H2
Methodisch werken op een muzisch-agogische wijze:
- De betekenis en de rol van muzische activiteiten voor burgers
Een muzische activiteit is ervaringsgericht (de cliënt onderneemt iets creatief zoals schilderen of
wandelen) of belevingsgericht (de cliënt beleeft emotie bij een creatief aanbod, zoals iets voelen bij
het luisteren naar muziek). Muzisch werken heeft als voordeel dat je niet precies hoeft te begrijpen
en te vertellen wat er in je omgaat, maar het ook mag benaderen of laten zien. Je hoeft geen
probleem te formuleren of een verklaring te verzinnen: je kunt ermee spelen. En als je er toch over
praat, staat er vaak een product tussen jou en je toehoorders, wat het makkelijker maakt om erover
te spreken.
- Manieren van muzisch werken. (3RCE)
Receptief: via zintuigelijke waarnemingen muzische producten en processen beleven, bijvoorbeeld
naar filmpjes kijken of naar muziek luisteren.
Reproductief: Het nadoen of imiteren op grond van waarneming, herkenning en herinnering.
Bijvoorbeeld een spel volgens de spelregels spelen.
Reflectief: Je bewust worden van innerlijke processen, bijvoorbeeld een film of boek bespreken en
reflecteren hoe dit je liet voelen.
Creatief: Ontwerpen of fantasie aanspreken, nieuwe ideeën en associaties gebruiken en
onderzoeken. Bijvoorbeeld zelf tekenen, muziek maken, foto’s maken
Expressief: Emotionele belevingen aanspreken, je uitdrukken, uiting geven aan wat er in je leeft.
Bijvoorbeeld een gedicht maken over je gevoelens, of een tekening van je eerste stagedag.
- Appél waarden van activiteiten/middelen
Wat het materiaal, de omgeving of de activiteit oproept, noemen we de appèlwaarden van een
activiteit of middel. De uitnodiging die iemand ervaart om deel te nemen aan een activiteit, de
aantrekkelijkheid ervan, de aantrekkingskracht en de beleving daarbij, het aanlokkelijke en de
uitdaging van het uiterlijk van de omgeving en het materiaal, de prikkels en indrukken die uitgaan
van een activiteit. De associatie met eerdere (negatieve) ervaringen, imago (identiteit) en de
weerstanden zijn ook te vatten onder appèlwaarden.
- Sensopathische appèls: Heeft te maken met de zintuigen, bijvoorbeeld vingerverven of muziek
luisteren.
- Dimentionale appèls: Heeft te maken met de ruimte waarin een activiteit zich afspeelt en met de
mogelijkheid die iemand daarin ziet om te bewegen. Bewegen van voorwerpen zoals
speelgoedauto’s laten rijden of een potlood over papier. Lichamelijk bewegen zoals zwemmen,
hardlopen, schommelen.
- Thematische appèls: De uitnodiging die van bepaalde activiteiten kan uitgaan op grond van de
(symbolische) betekenis ervan. Het woord is gelijk, de betekenis is anders. (Bijvoorbeeld zondag kan
voor de een een vrije dag oproepen en voor de ander wordt dit geassocieerd met de kerk of verplicht
familiebezoek.) Plaats en conctext (Dimentionaal en sensopathisch van het materiaal kunnen het
thematische appèl versterken. Dit kun je dus niet los van elkaar zien.
Optimaal arousal en flow
Dit is de juiste mate van uitdaging, dit bestaat uit de panic zone, de stretch zone en de comfort zone.
De stretch zone is de optimale zone, hierin bestaat er wel uitdaging maar de kans op een
succeservaring is reëel. In de comfort zone wordt iemand niet uitgedaagd en in de panic zone wordt
iemand juist te veel uitgedaagd, de kans op slagen is hier dan ook klein.
, Artikelen Netwerken Werken met Sociale Netwerken & Mantelzorg (Mezzo)
1 vraag
Werken met Sociale Netwerken
Wat is een sociaal netwerk?
Een sociaal netwerk is een verzamelnaam voor het geheel aan betekenisvolle personen (zoals familie,
vrienden, kennissen, collega’s) dat functioneert als ondersteuningsbron voor het eigen welzijn en dat
van andere personen in het netwerk. Niemand heeft helemaal geen netwerk. Het werken met sociale
netwerken heeft als doel om mensen aansluiting te laten vinden bij bestaande of nieuwe netwerken.
Een sociaal netwerk kan gedefinieerd worden als het web van sociale relaties rond het individu, waar
het individu zelf deel van uitmaakt. Wederkerigheid is hier een belangrijke factor, het kan geen
eenrichtingsverkeer worden.
Verschillende soorten netwerken
Sommige netwerken zijn gebaseerd op een gemeenschappelijke ervaring, zoals een ervaring rondom
een aandoening of een beperking. Ook kun je denken aan herstelgroepen met ervaringsdeskundigen
binnen de verslavingszorg of de geestelijke gezondheidszorg. Netwerken gerelateerd aan de
woonplek, verbonden met werk, onderwijs, sport, hobby’s en cultuur.
Wat betekent een sociaal netwerk voor mensen, welke functies heeft een sociaal netwerk.
- Sociale steun: Emotionele steun (liefde en waardering), instrumentele steun (hulp bij bijvoorbeeld
boodschappen, vervoer, natura, geld of arbeid), beoordelingssteun (hulp bij het maken van keuzes),
informatieve steun (het krijgen van advies).
- Sociale invloed: Het vergelijken van een eigen houding met een referentiegroep van vergelijkbare
anderen. Houdingen worden bevestigd en versterkt als ze dezelfde zijn, maar worden gewijzigd als ze
hiervan afwijken. Gemeenschappelijke normen rond gezondheidsgedrag (alcohol drinken, sigaretten
roken) of sociaal gedrag (‘wij houden onze straat schoon’) kunnen krachtige bronnen van sociale
invloed zijn die directe gevolgen hebben voor het gedrag van netwerkleden.
- Sociale betrokkenheid en gehechtheid: Via sociale betrokkenheid worden netwerken gedefinieerd
en versterkt. Met vrienden afspreken, gelegenheden bijwonen, een beroepsrol of sociale rollen
vervullen, samen met anderen aan sport doen, naar de kerk gaan. Participeren met je netwerk
- Toegang tot hulpbronnen: Sociale netwerken geven toegang tot materiële goederen, persoonlijke
en materiële steun en diensten. Op deze wijze geven zij mensen de beschikking over gewenste en
noodzakelijke mogelijkheden en hulpbronnen in de samenleving.
De kenmerken van een sociaal netwerk
- Omvang: het aantal netwerkleden
- Dichtheid: de mate waarin de leden met elkaar verbonden zijn
- Gebondenheid: de mate waarin ze worden gedefinieerd door traditionele structuren, zoals familie,
werk, de buurt
- Homogeniteit: de mate waarin de leden van het netwerk met elkaar overeenstemmen in bijv
werkzaamheden, normen, waarden of leeftijd.
