Algemeen
Screening
Rode vlaggen LWK klachten.
AMPLE
1. Nachtelijk zweten
2. Nachtelijke pijn / pijn niet gerelateerd aan een beweging
3. Koort/algehele malaise
4. Spontaan onvrijwillig gewichtsverlies
5. Incontinentie
6. Rijbroekanesthesie
7. Bilaterale uitval
8. Toenemende klachten/ toenemend krachtsverlies
9. Voor het eerst klachten
10. Trauma
11. Lang corticosteroid gebruik (osteoporose)
12. Intraveneuse medicatie
13. Deformiteiten (kyfose)
14. Neurogene claudicatio/veranderd gangspoor
15. Kanker in de voorgeschiedenis
16. Leeftijd…
Altijd doorvragen en kijken of je het ergens kan plaatsen
Anamnese
Onderzoek
- Uitleg onderzoek: wat gaan we doen
Behandeling
Starten met gesprek
- Actualiteit/ reactiviteit
- Diagnose (pt zelf laten vertellen) & hulpvraag herhalen
- Plan van aanpak (therapiedoelen & plannen)
- Ziet de pt het zitten?
Nulmeting
- VAS/NRS/PSK
- Performance
E.v.t Voorwaarden voor bewegen
- Angst wegnemen
- Spier ontspannen
,Stationstoets MSAw Blok 3A/C
MSAw LWK
Aspecifieke lage rugpijn prognose
- Prognose is in een open populatie gunstig. De LBP verdwijnt bij 75-90% binnen 4-6 weken [Waddel 2006]
- In patiëntenpopulaties is de prognose echter minder gunstig. Gemiddelds 62% van de patiënten heeft na 12
maanden nog steeds klachten. 16% van de patiënten die aan het begin van de episode het werk verzuimden
vanwege de rugpijn doet dit nog na 6 maanden [Hestbaek 2003]
- Recidief hoog; 66%. Eenmaal rugpijn gehad, 2x zoveel kans.
Oefentherapie: Doe IETS
1. Bekken: reduced & excessive forced closure
- Kenmerken
o Vrouwen rondom zwangerschap, na trauma, systeemziekten als Bechterew.
o Trauma: axiale compressie en rotatie
o Pijn laag in de rug en bilregio
- Cluster van van der Wurf (3/5): Bepalen of SI de bron van nocisensoriek is. Vragen naar herkenbare pijn.
o Distraction test / Gapping test
o Compression test / Approximation test
o Thigh Thrust test / Femoral Shear test/PPPP (posterior pelvic pain provocation)
Druk rustig opbouwen, geen na-stoot
o Patrick’s Sign / Faber test
Ook voor labrumletsel heup, iliopsoap, vragen waar de pijn vandaan komt
o Gaenslen’s test / Pelvic Torsion test/ Thomas test
Ook voor heup.
o Evidentie: Wurff, P. van der, Hagmeijer, R.H.M., & Meyne, W. (2000)
- Active straight leg raise (zonder compressie met compressie) moeite op een schaal van 0-5
o Evidentie: Mens, J.M.A., Damen, L., Snijder, C.J., & Stam, H.J. (2006)
o Positief reduced forced closure
20 cm van de bank is voldoende
Score 0-5 geen moeite – niet in staat (bij 4-5 naak bekkenfysiotherapeut)
o Negatief excessive forced close
Je kan nog pt in buiklig, hand op sacrum en illium naar beneden drukken, voelen naar
speling / PPPP met hand onder sacrum.
- Behandeling
o Reduced: been langer maak oefeningen (stage)
o Excessive: bekkenmobilisaties nutatie & contranutatie
2. Scheuerman
o Bij kinderen. jongens - 11e tot 16e levensjaar
o Vergrote thoracale kyfose, vaak gecompenseerd door vergrote lordose lumbaal en protractie van de
schouders.
o Door onregelmatige groei aan de voorkant van de wervellichamen, waardoor deze wigvormig worden.
o Weinig klachten.
o Diagnose: Röntgenfoto & meetmethode van Cobb. Evt extensiebeperking merkbaar
, 3. Scoliose
o Functioneel (te compenseren, niemand is perfect symmetrisch)
o Structureel, ontstaat vaak in de groei. Te herkennen aan de volgende kenmerken:
Een bocht buiten het mediane vlak
In de bocht staan de wervels geroteerd (gibbus)
In de bocht zijn de wervels misvormd.
o Te beoordelen met behulp van de Cobb methode
4. Spondylolysis / spondylolisthesis
o Bij spondylolysis ontbreekt er een stukje in de boog van de wervel, door een breuk van bijvoorbeeld de
pediculus van de arcus. Of de Isthmus aka pars interarticularis
o wervel gaat naar voren glijden, nog wel geremd door de ligamenten en spieren
o dan pas klachten
o pijn in het been
o ‘trapje’ voelbaar
o Provocatie bij statische houdingen
o Röntgen voor diagnose
5. Bechterew / Spondylitis ankylopoetica
- Chronische, inflammatoire reumatische aandoening: bekken, wervelkolom, ribben
- Stijfheid ontstaan door verbening.
- Remmen met ontstekingsremmers zoals TNF-blokkers
- Kenmerken:
o Begin klachten jonger dan 40: mannen tussen 20-30
o nachtelijke pijnuveitis, psoriasis, archillespees aangedaan, ontsteking van perifere gewrichten.
o benige vergroeiingen wervelkolom
o Geleidelijk ontstaan
o Langer dan 3 maanden
o Langdurige ochtendstijfheid (>1 uur)
o Verbetering bij bewegen.
o Pijn bovenrand bilspleet
Deze kenmerken hebben een goede specifiteit en een zeer hoge sensiviteit.
- Onderzoek
o Actief onderzoek: flexie en extensie, latero
o Passief onderzoek: flexie en extensie, latero
Onbelast onderzoek: flexie en extensie, latero
o Je verwacht dat de extensie beperkt is. Als reactie op de erosie van het bot en het kraakbeen
ontstaan er herstelprocessen met nieuwe botvorming dit is met name in (intervertebrale)
ligamenten met benige uitsteeksels zogenaamde syndesmofyten. Kraakbeen wordt hierbij door
bot vervangen. Dit lijdt tot verstijving, verharding en vergroeiing van de wervelkolom, wat de
mobiliteit natuurlijk niet ten goede komt.
o Actualiteit bepalen
rubor, tumor, dolor, calor, functiolaesa.
Posterior-anterior springtest. Waarbij je eerst regionaal drukt en vervolgens met de
pinkmuis segmentaal.
Eventueel rosett test (rotatie wervel)
Screening
Rode vlaggen LWK klachten.
AMPLE
1. Nachtelijk zweten
2. Nachtelijke pijn / pijn niet gerelateerd aan een beweging
3. Koort/algehele malaise
4. Spontaan onvrijwillig gewichtsverlies
5. Incontinentie
6. Rijbroekanesthesie
7. Bilaterale uitval
8. Toenemende klachten/ toenemend krachtsverlies
9. Voor het eerst klachten
10. Trauma
11. Lang corticosteroid gebruik (osteoporose)
12. Intraveneuse medicatie
13. Deformiteiten (kyfose)
14. Neurogene claudicatio/veranderd gangspoor
15. Kanker in de voorgeschiedenis
16. Leeftijd…
Altijd doorvragen en kijken of je het ergens kan plaatsen
Anamnese
Onderzoek
- Uitleg onderzoek: wat gaan we doen
Behandeling
Starten met gesprek
- Actualiteit/ reactiviteit
- Diagnose (pt zelf laten vertellen) & hulpvraag herhalen
- Plan van aanpak (therapiedoelen & plannen)
- Ziet de pt het zitten?
Nulmeting
- VAS/NRS/PSK
- Performance
E.v.t Voorwaarden voor bewegen
- Angst wegnemen
- Spier ontspannen
,Stationstoets MSAw Blok 3A/C
MSAw LWK
Aspecifieke lage rugpijn prognose
- Prognose is in een open populatie gunstig. De LBP verdwijnt bij 75-90% binnen 4-6 weken [Waddel 2006]
- In patiëntenpopulaties is de prognose echter minder gunstig. Gemiddelds 62% van de patiënten heeft na 12
maanden nog steeds klachten. 16% van de patiënten die aan het begin van de episode het werk verzuimden
vanwege de rugpijn doet dit nog na 6 maanden [Hestbaek 2003]
- Recidief hoog; 66%. Eenmaal rugpijn gehad, 2x zoveel kans.
Oefentherapie: Doe IETS
1. Bekken: reduced & excessive forced closure
- Kenmerken
o Vrouwen rondom zwangerschap, na trauma, systeemziekten als Bechterew.
o Trauma: axiale compressie en rotatie
o Pijn laag in de rug en bilregio
- Cluster van van der Wurf (3/5): Bepalen of SI de bron van nocisensoriek is. Vragen naar herkenbare pijn.
o Distraction test / Gapping test
o Compression test / Approximation test
o Thigh Thrust test / Femoral Shear test/PPPP (posterior pelvic pain provocation)
Druk rustig opbouwen, geen na-stoot
o Patrick’s Sign / Faber test
Ook voor labrumletsel heup, iliopsoap, vragen waar de pijn vandaan komt
o Gaenslen’s test / Pelvic Torsion test/ Thomas test
Ook voor heup.
o Evidentie: Wurff, P. van der, Hagmeijer, R.H.M., & Meyne, W. (2000)
- Active straight leg raise (zonder compressie met compressie) moeite op een schaal van 0-5
o Evidentie: Mens, J.M.A., Damen, L., Snijder, C.J., & Stam, H.J. (2006)
o Positief reduced forced closure
20 cm van de bank is voldoende
Score 0-5 geen moeite – niet in staat (bij 4-5 naak bekkenfysiotherapeut)
o Negatief excessive forced close
Je kan nog pt in buiklig, hand op sacrum en illium naar beneden drukken, voelen naar
speling / PPPP met hand onder sacrum.
- Behandeling
o Reduced: been langer maak oefeningen (stage)
o Excessive: bekkenmobilisaties nutatie & contranutatie
2. Scheuerman
o Bij kinderen. jongens - 11e tot 16e levensjaar
o Vergrote thoracale kyfose, vaak gecompenseerd door vergrote lordose lumbaal en protractie van de
schouders.
o Door onregelmatige groei aan de voorkant van de wervellichamen, waardoor deze wigvormig worden.
o Weinig klachten.
o Diagnose: Röntgenfoto & meetmethode van Cobb. Evt extensiebeperking merkbaar
, 3. Scoliose
o Functioneel (te compenseren, niemand is perfect symmetrisch)
o Structureel, ontstaat vaak in de groei. Te herkennen aan de volgende kenmerken:
Een bocht buiten het mediane vlak
In de bocht staan de wervels geroteerd (gibbus)
In de bocht zijn de wervels misvormd.
o Te beoordelen met behulp van de Cobb methode
4. Spondylolysis / spondylolisthesis
o Bij spondylolysis ontbreekt er een stukje in de boog van de wervel, door een breuk van bijvoorbeeld de
pediculus van de arcus. Of de Isthmus aka pars interarticularis
o wervel gaat naar voren glijden, nog wel geremd door de ligamenten en spieren
o dan pas klachten
o pijn in het been
o ‘trapje’ voelbaar
o Provocatie bij statische houdingen
o Röntgen voor diagnose
5. Bechterew / Spondylitis ankylopoetica
- Chronische, inflammatoire reumatische aandoening: bekken, wervelkolom, ribben
- Stijfheid ontstaan door verbening.
- Remmen met ontstekingsremmers zoals TNF-blokkers
- Kenmerken:
o Begin klachten jonger dan 40: mannen tussen 20-30
o nachtelijke pijnuveitis, psoriasis, archillespees aangedaan, ontsteking van perifere gewrichten.
o benige vergroeiingen wervelkolom
o Geleidelijk ontstaan
o Langer dan 3 maanden
o Langdurige ochtendstijfheid (>1 uur)
o Verbetering bij bewegen.
o Pijn bovenrand bilspleet
Deze kenmerken hebben een goede specifiteit en een zeer hoge sensiviteit.
- Onderzoek
o Actief onderzoek: flexie en extensie, latero
o Passief onderzoek: flexie en extensie, latero
Onbelast onderzoek: flexie en extensie, latero
o Je verwacht dat de extensie beperkt is. Als reactie op de erosie van het bot en het kraakbeen
ontstaan er herstelprocessen met nieuwe botvorming dit is met name in (intervertebrale)
ligamenten met benige uitsteeksels zogenaamde syndesmofyten. Kraakbeen wordt hierbij door
bot vervangen. Dit lijdt tot verstijving, verharding en vergroeiing van de wervelkolom, wat de
mobiliteit natuurlijk niet ten goede komt.
o Actualiteit bepalen
rubor, tumor, dolor, calor, functiolaesa.
Posterior-anterior springtest. Waarbij je eerst regionaal drukt en vervolgens met de
pinkmuis segmentaal.
Eventueel rosett test (rotatie wervel)
