Fysiologie Blok 1.2
Hoorcolleges
Doelen semester 1 blok 2
1. Je benoemt de functies van de verschillende macronutriënten in het lichaam, zowel op
lichaamsniveau als op celniveau
2. Je geeft voor de verschillende macronutriënten aan hoe het proces van vertering, absorptie
en transport verloopt
3. Je legt uit hoe het lichaam energie uit de verschillende macronutriënten kan halen
Toets: 75 MC vragen, geen open vragen (verhouding 30:30:20)
, Hoorcollege 1: Vertering en functie van vetten
Anatomie & fysiologie van de mens: H7.1.2
UNCN: 5.1-5.4, 9.1-9.2, blz. 248-250
1.1 Je benoemt de verschillende soorten en structuur van lipiden in ons lichaam
Soorten Lipiden
1. Vetten (triglyceriden)
a. Glycerol en vetzuren
2. Vetachtige stoffen
a. Sterolen: cholesterolachtige stoffen (zorgen voor een verminderde opname van
cholesterol uit de darmen)
b. Fosfolipiden: structurele lipiden die een bouwfunctie hebben
Functie van Lipiden: Brandstof, regulatie en structuur
1.2 Je legt uit hoe de vertering en opname van vetten verloopt aan de hand van de functie
en plaats van de betrokken organen en enzymen
Vetvertering
• Doel vetvertering: Triglyceriden -> monoglyceriden, vetzuren en glycerol
• Dit is een uitdaging want: Vetten zijn hydrofoob, verteringsenzymen zijn hydrofiel
o Oplossing: Vetten goed mixen met verteringssappen met behulp van
De mond
• Smelten (verwarmen van koud voedsel, voor een betere werking van verteringsenzymen)
• Mixen ( met amylase en speeksel )
• lingual lipase (verwaarloos aandeel bij volwassenen, vet-enzym)
De maag
• Mixen (veel mee samen klonteren en mengen met maagsap)
• geleidelijke doorgang pyloris
• gastric lipase (2e vet-enzym van het verteringsstelsel)
Duodenum
• CCK (cholecystokinine) -> afgifte gal en alvleeskliersap
• Emulgeren vet -> kleine vetdruppeltjes, zodat lipase er beter bij kan
• Vergroten oppervlak voor werking lipase
o alvleesklier, darmkliercellen
• Hydrolyse triglyceriden en fosfolipiden (sterolen kunnen meteen opgenomen worden)
• Absorptie
Dunne darm
• resorptie gal; spelen een rol bij het emulgeren van vetten
• enterohepatische circulatie: uitwisseling bestandsdelen van gal tussen lever en darmen
Gal
Productie -> in de lever -> 600-1000 ml/dag
Opslag en indikking -> galblaas
Samenstelling -> Galzuren, galzouten , cholesterol, fosfolipiden, water, elektrolyten,
bilirubine
Functie -> Emulgeren: vergelijkbaar met werking afwasmiddel
, Absorptie
2 routes
1. Diffusie -> enterocyten (darmcellen) -> bloedsomloop
2. Vorming micellen -> enterocyten -> chylomicronen -> lymfe -> bloedsomloop
Micellen
• Ontstaan tijdens vertering in de dunne darm
• Geëmulgeerde vetdruppels
o Binnenkant: verteringsproducten
o Buitenkant: galmoleculen / fosfolipiden
• Oplosbaar in water -> diffusie met celmembranen -> enterocyten
In een enterocyt -> vorming van triglyceriden, verpakking tot chylomicronen en afgifte aan lymfe
(later meer over)
1.3 Je benoemt de verschillende functies van vetten in het lichaam
Functies in het lichaam
1. Triglyceriden
a. Energie
b. Energie reserve
c. Isolatie en bescherming
d. Vervoerder
2. Fosfolipiden
a. Celmembraan
b. Lipide transport
c. Emulgator
3. Sterolen
a. Celmembraan
b. Precursor: voorloper stof; een stof waar ons lichaam iets anders van kan maken
c. Galzuren
Hoorcolleges
Doelen semester 1 blok 2
1. Je benoemt de functies van de verschillende macronutriënten in het lichaam, zowel op
lichaamsniveau als op celniveau
2. Je geeft voor de verschillende macronutriënten aan hoe het proces van vertering, absorptie
en transport verloopt
3. Je legt uit hoe het lichaam energie uit de verschillende macronutriënten kan halen
Toets: 75 MC vragen, geen open vragen (verhouding 30:30:20)
, Hoorcollege 1: Vertering en functie van vetten
Anatomie & fysiologie van de mens: H7.1.2
UNCN: 5.1-5.4, 9.1-9.2, blz. 248-250
1.1 Je benoemt de verschillende soorten en structuur van lipiden in ons lichaam
Soorten Lipiden
1. Vetten (triglyceriden)
a. Glycerol en vetzuren
2. Vetachtige stoffen
a. Sterolen: cholesterolachtige stoffen (zorgen voor een verminderde opname van
cholesterol uit de darmen)
b. Fosfolipiden: structurele lipiden die een bouwfunctie hebben
Functie van Lipiden: Brandstof, regulatie en structuur
1.2 Je legt uit hoe de vertering en opname van vetten verloopt aan de hand van de functie
en plaats van de betrokken organen en enzymen
Vetvertering
• Doel vetvertering: Triglyceriden -> monoglyceriden, vetzuren en glycerol
• Dit is een uitdaging want: Vetten zijn hydrofoob, verteringsenzymen zijn hydrofiel
o Oplossing: Vetten goed mixen met verteringssappen met behulp van
De mond
• Smelten (verwarmen van koud voedsel, voor een betere werking van verteringsenzymen)
• Mixen ( met amylase en speeksel )
• lingual lipase (verwaarloos aandeel bij volwassenen, vet-enzym)
De maag
• Mixen (veel mee samen klonteren en mengen met maagsap)
• geleidelijke doorgang pyloris
• gastric lipase (2e vet-enzym van het verteringsstelsel)
Duodenum
• CCK (cholecystokinine) -> afgifte gal en alvleeskliersap
• Emulgeren vet -> kleine vetdruppeltjes, zodat lipase er beter bij kan
• Vergroten oppervlak voor werking lipase
o alvleesklier, darmkliercellen
• Hydrolyse triglyceriden en fosfolipiden (sterolen kunnen meteen opgenomen worden)
• Absorptie
Dunne darm
• resorptie gal; spelen een rol bij het emulgeren van vetten
• enterohepatische circulatie: uitwisseling bestandsdelen van gal tussen lever en darmen
Gal
Productie -> in de lever -> 600-1000 ml/dag
Opslag en indikking -> galblaas
Samenstelling -> Galzuren, galzouten , cholesterol, fosfolipiden, water, elektrolyten,
bilirubine
Functie -> Emulgeren: vergelijkbaar met werking afwasmiddel
, Absorptie
2 routes
1. Diffusie -> enterocyten (darmcellen) -> bloedsomloop
2. Vorming micellen -> enterocyten -> chylomicronen -> lymfe -> bloedsomloop
Micellen
• Ontstaan tijdens vertering in de dunne darm
• Geëmulgeerde vetdruppels
o Binnenkant: verteringsproducten
o Buitenkant: galmoleculen / fosfolipiden
• Oplosbaar in water -> diffusie met celmembranen -> enterocyten
In een enterocyt -> vorming van triglyceriden, verpakking tot chylomicronen en afgifte aan lymfe
(later meer over)
1.3 Je benoemt de verschillende functies van vetten in het lichaam
Functies in het lichaam
1. Triglyceriden
a. Energie
b. Energie reserve
c. Isolatie en bescherming
d. Vervoerder
2. Fosfolipiden
a. Celmembraan
b. Lipide transport
c. Emulgator
3. Sterolen
a. Celmembraan
b. Precursor: voorloper stof; een stof waar ons lichaam iets anders van kan maken
c. Galzuren
