Nederlandse staat,
College 1
Hoofdlijnen staatsrecht:
- Totstandkoming van wetten en regelingen
- De gebondenheid aan deze wetten voor zowel de overheid als de burgers
- De verdeling van de bevoegdheden binnen de staat
- Bescherming van de burgers tegen het optreden van de staat
- De handhaving van individuele vrijheden van de burgers
1. De Nederlandse staat
Je spreekt van een staat als voldaan wordt aan de volgende voorwaarden:
- Gemeenschap mensen met dezelfde nationaliteit, te herkennen aan nationale symbolen.
- Gegrensd grondgebied een territoriale zone van 22 km (zee)
- Hoogste macht het scheppen van orde en recht: geweldsmonopolie, alleen het hoogste gezag
mag geweld gebruiken.
Erkenning door andere staten is geen juridisch vereiste.
1.1. Het Koninkrijk der Nederlanden
Het Koninkrijk der Nederlanden ontstond door de kolonisatie. Een aantal koloniën (Indonesië,
Suriname) zijn daarna onafhankelijk geworden. Aruba, Curaçao en Sint Maarten zijn ook zelfstandig,
maar behoren nog wel tot het Koninkrijk der Nederlanden. Zij hebben een eigen bestuur, wetgever
en rechterlijke macht. Bonaire, Sint Eustatius en Saba zijn openbare lichamen en zijn daarmee een
soort overzeese gemeenten.
2. Het Nederlanderschap
Je bent Nederlander als één van je juridische ouders de Nederlandse nationaliteit heeft.
- Vrije toegang tot Nederland en verbod op uitzetting
- Exterritoriale werking Wetboek van Strafrecht
- Diplomatieke bescherming in het buitenland goede behandeling bij gevangenschap
- Kiesrecht (actief en passief)
- Enkele functies kunnen alleen door Nederlanders worden vervuld. Vb. Burgemeester, rechter
- Aanspraak maken op voorzieningen of uitkeringen zoals bijstand, kinderbijslag en huurtoeslag.
Nederlandse nationaliteit:
- Als één van je juridische ouders de Nederlandse nationaliteit heeft.
- Derde generatieregel: als je voorouders de Nederlandse nationaliteit hebben, krijg jij die ook.
- Adoptie: wanneer je adoptieouder de Nederlandse nationaliteit heeft
- Tweede generatie optieverklaring: 2 nationaliteiten
- Naturalisatieverzoek: wanneer je wilt werken of studeren in Nederland, inburgeringsexamen.
,Vreemdelingen:
Degene die de Nederlandse nationaliteit niet bezit.
Bronnen van staatsrecht
- Statuut voor het Koninkrijk
- Grondwet
- Organieke wetten (de grondwet zegt dat die wet er moet komen)
- Gewoonterecht
- Jurisprudentie
- Verdragen en Europese Verordeningen
, Organisatie van de Nederlandse staat en het koninkrijk,
College 1
1. Historische ontwikkeling van Nederland
1579 Unie van Utrecht: Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Zeven zelfstandige
provinciën met de Staten-Generaal, een algemene vergadering, waar 7 mandaten
(afgevaardigden)met elkaar besluiten namen over gezamenlijke aangelegenheden zoals defensie.
1581 Plakkaat van Verlatinghe: onafhankelijkheidsverklaring door een aantal provinciën van de
Spaanse heerser Filips II.
1798 de Republiek werd een eenheidsstaat, de Bataafse Republiek: het hoogste gezag lag bij de
Nationale Vergadering onder de Franse overheersing.
1814 het Koninkrijk der Nederlanden is in de grondwet vastgelegd. In 1831 scheidde België zich af
van het Koninkrijk Holland en werd Nederland een zelfstandige staat.
2. Staatsvormen
- Statenbond/confederatie tussen onafhankelijke staten gebaseerd op een verdrag waarin
beperkte bevoegdheden aan een gemeenschappelijk orgaan worden opgedragen. Vb. Republiek der
Zeven Verenigde Nederlanden
- Bondsstaat/federatie gebaseerd op een federale grondwet, bestaande uit deelstaten die over
eigen vastgelegde bevoegdheden beschikken. Vb. Verenigde Staten, Duitsland, België
- Eenheidsstaat de centrale overheid bewaakt de eenheid van de staat die uit onzelfstandige
delen bestaat. De centrale overheid kan deze bevoegdheden altijd overnemen. Vb. Franse Republiek
- Gedecentraliseerde eenheidsstaat belangrijke bevoegdheden komen toe aan organen van
lagere publiekrechtelijke lichamen. Vb. Nederland
3. Democratische rechtsstaat:
Nachtwakersstaat: de staat moest zich als nachtwaker opstellen. Het moest alleen zorgen voor
veiligheid, rust en orde.
Sociale verzorgingsstaat: de overheid moet ingrijpen in het sociaaleconomisch leven.
Democratische rechtsstaat: burgers hebben invloed op de overheid en de overheid is aan regels
gebonden.
- Legaliteitsbeginsel elk publiekrechtelijk optreden van de overheid moet een basis hebben in
wetten die mede door de volksvertegenwoordiging tot stand is gekomen.
- Spreiding van overheidsmacht trias politica: wetgeving, uitvoering en rechtspraak
- Onafhankelijke rechtspraak
- Eerbiediging van grondrechten
4. Het koninkrijk der Nederlanden
Het koninkrijk der Nederlanden bestaat uit Nederland en de Antilliaanse eilanden. Aruba, St.
Maarten en Curaçao zijn aparte landen binnen het koninkrijk. Saba, St. Eustatius en Bonaire zijn
openbare lichamen. Aruba, St. Maarten en Curaçao behoren niet tot de EU omdat zij aparte landen
binnen het Koninkrijk der Nederland zijn. Alleen Nederland hoort bij de EU.
College 1
Hoofdlijnen staatsrecht:
- Totstandkoming van wetten en regelingen
- De gebondenheid aan deze wetten voor zowel de overheid als de burgers
- De verdeling van de bevoegdheden binnen de staat
- Bescherming van de burgers tegen het optreden van de staat
- De handhaving van individuele vrijheden van de burgers
1. De Nederlandse staat
Je spreekt van een staat als voldaan wordt aan de volgende voorwaarden:
- Gemeenschap mensen met dezelfde nationaliteit, te herkennen aan nationale symbolen.
- Gegrensd grondgebied een territoriale zone van 22 km (zee)
- Hoogste macht het scheppen van orde en recht: geweldsmonopolie, alleen het hoogste gezag
mag geweld gebruiken.
Erkenning door andere staten is geen juridisch vereiste.
1.1. Het Koninkrijk der Nederlanden
Het Koninkrijk der Nederlanden ontstond door de kolonisatie. Een aantal koloniën (Indonesië,
Suriname) zijn daarna onafhankelijk geworden. Aruba, Curaçao en Sint Maarten zijn ook zelfstandig,
maar behoren nog wel tot het Koninkrijk der Nederlanden. Zij hebben een eigen bestuur, wetgever
en rechterlijke macht. Bonaire, Sint Eustatius en Saba zijn openbare lichamen en zijn daarmee een
soort overzeese gemeenten.
2. Het Nederlanderschap
Je bent Nederlander als één van je juridische ouders de Nederlandse nationaliteit heeft.
- Vrije toegang tot Nederland en verbod op uitzetting
- Exterritoriale werking Wetboek van Strafrecht
- Diplomatieke bescherming in het buitenland goede behandeling bij gevangenschap
- Kiesrecht (actief en passief)
- Enkele functies kunnen alleen door Nederlanders worden vervuld. Vb. Burgemeester, rechter
- Aanspraak maken op voorzieningen of uitkeringen zoals bijstand, kinderbijslag en huurtoeslag.
Nederlandse nationaliteit:
- Als één van je juridische ouders de Nederlandse nationaliteit heeft.
- Derde generatieregel: als je voorouders de Nederlandse nationaliteit hebben, krijg jij die ook.
- Adoptie: wanneer je adoptieouder de Nederlandse nationaliteit heeft
- Tweede generatie optieverklaring: 2 nationaliteiten
- Naturalisatieverzoek: wanneer je wilt werken of studeren in Nederland, inburgeringsexamen.
,Vreemdelingen:
Degene die de Nederlandse nationaliteit niet bezit.
Bronnen van staatsrecht
- Statuut voor het Koninkrijk
- Grondwet
- Organieke wetten (de grondwet zegt dat die wet er moet komen)
- Gewoonterecht
- Jurisprudentie
- Verdragen en Europese Verordeningen
, Organisatie van de Nederlandse staat en het koninkrijk,
College 1
1. Historische ontwikkeling van Nederland
1579 Unie van Utrecht: Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Zeven zelfstandige
provinciën met de Staten-Generaal, een algemene vergadering, waar 7 mandaten
(afgevaardigden)met elkaar besluiten namen over gezamenlijke aangelegenheden zoals defensie.
1581 Plakkaat van Verlatinghe: onafhankelijkheidsverklaring door een aantal provinciën van de
Spaanse heerser Filips II.
1798 de Republiek werd een eenheidsstaat, de Bataafse Republiek: het hoogste gezag lag bij de
Nationale Vergadering onder de Franse overheersing.
1814 het Koninkrijk der Nederlanden is in de grondwet vastgelegd. In 1831 scheidde België zich af
van het Koninkrijk Holland en werd Nederland een zelfstandige staat.
2. Staatsvormen
- Statenbond/confederatie tussen onafhankelijke staten gebaseerd op een verdrag waarin
beperkte bevoegdheden aan een gemeenschappelijk orgaan worden opgedragen. Vb. Republiek der
Zeven Verenigde Nederlanden
- Bondsstaat/federatie gebaseerd op een federale grondwet, bestaande uit deelstaten die over
eigen vastgelegde bevoegdheden beschikken. Vb. Verenigde Staten, Duitsland, België
- Eenheidsstaat de centrale overheid bewaakt de eenheid van de staat die uit onzelfstandige
delen bestaat. De centrale overheid kan deze bevoegdheden altijd overnemen. Vb. Franse Republiek
- Gedecentraliseerde eenheidsstaat belangrijke bevoegdheden komen toe aan organen van
lagere publiekrechtelijke lichamen. Vb. Nederland
3. Democratische rechtsstaat:
Nachtwakersstaat: de staat moest zich als nachtwaker opstellen. Het moest alleen zorgen voor
veiligheid, rust en orde.
Sociale verzorgingsstaat: de overheid moet ingrijpen in het sociaaleconomisch leven.
Democratische rechtsstaat: burgers hebben invloed op de overheid en de overheid is aan regels
gebonden.
- Legaliteitsbeginsel elk publiekrechtelijk optreden van de overheid moet een basis hebben in
wetten die mede door de volksvertegenwoordiging tot stand is gekomen.
- Spreiding van overheidsmacht trias politica: wetgeving, uitvoering en rechtspraak
- Onafhankelijke rechtspraak
- Eerbiediging van grondrechten
4. Het koninkrijk der Nederlanden
Het koninkrijk der Nederlanden bestaat uit Nederland en de Antilliaanse eilanden. Aruba, St.
Maarten en Curaçao zijn aparte landen binnen het koninkrijk. Saba, St. Eustatius en Bonaire zijn
openbare lichamen. Aruba, St. Maarten en Curaçao behoren niet tot de EU omdat zij aparte landen
binnen het Koninkrijk der Nederland zijn. Alleen Nederland hoort bij de EU.
