Les 1
Onderzoek = het verzamelen van informatie om vragen / problemen op te lossen. Kennis
verzamelen dus!
Dagelijks onderzoekswerk:
● Waar is mijn sleutel? Welk telefoonabonnement is het beste voor mij?
● (vaak) niet-systematisch of doordacht
Professioneel onderzoek doen:
● Wat je dagelijks doet
● maar dan op een systematische manier
● Vraagt veel voorbereidend denkwerk
Voorbeelden van SJD-onderzoek
Een woningcorporatie moet bezuinigen op de leefbaarheidsprojecten in een
achterstandswijk → Onderzoek: hoeveel elk project kost? Hoeveel draagt elk project bij aan
de leefbaarheid in de wijk?
Een schuldhulpverleningsorganisatie twijfelt tussen individuele begeleiding en een
groepsbijeenkomst → Onderzoek: wat werk het beste? Bij welke cliënten werkt het wel/niet?
Hoe ontwerp je een onderzoek?
1e stap = probleemstelling
Analyse over het probleem:
● Aanleiding voor het onderzoek
Probleem:
- Wat?
- Waarom?
- Hoe groot?
- Voor wie?
- Et cetera
Onderzoeksopzet:
● Probleemanalyse
○ Aanleiding
○ Probleem
○ Doel onderzoek onderzoeksvraag (deelvragen)
● Literatuuronderzoek
● Onderwerp
○ Kwalitatief
○ Kwantitatief
,Kwalitatief onderzoek is meer beschrijvend van aard en richt zich op interpretaties,
ervaringen en betekenis. Kwalitatieve resultaten worden meestal weergegeven in woorden.
Kwantitatief onderzoek probeert feiten te achterhalen, waarbij de resultaten vaak worden
uitgedrukt in cijfers.
Kwalitatief gaat over ervaring en beleving → heeft een open onderzoeksvraag →
verifieerbaar
Kwantitatief gaat over cijfers → heeft een gesloten onderzoeksvraag → reproduceerbaar
Doelstelling is het antwoord op de vraag, waarom je het onderzoek doet, wat je ermee wilt
bereiken.
Probleemstelling is een achtergrond waaruit de onderzoeksvraag voorkomt.
Doelstelling
● Welke kennis (informatie) is nodig?
● Dit onderzoek moet inzicht bieden in ….., zodat ….
● Dus: geen oplossing bieden
● Voorbeeld: het onderzoek moet inzicht bieden in de tevredenheid van de studenten
in het onderwijs bij SJD, zodat SJD hiermee haar onderwijsaanbod kan verbeteren.
Onderzoeksvraag
● Sluit aan op de doelstelling
● Met het onderzoek dat je gaat doen wil je hier antwoord op vinden
● Bijvoorbeeld: hoe tevreden zijn tweedejaars SJD-studenten met hun opleiding?
Gesloten of openvragen
Gesloten:
- Je weet wel (ongeveer) wat voor antwoord je kunt verwachten.
- Ja/nee vragen zijn per definitie gesloten vragen.
- Voorbeeld: Hoe tevreden zijn studenten over het vak Rapporteren?
(schaal: heel tevreden - heel ontevreden).
Open:
- Je weet niet wat voor antwoord je kunt verwachten.
- Voorbeeld: Wat kan er volgens studenten verbeterd worden aan het vak
Rapporteren? (Ideeën verzamelen)
Kwalitatief of kwantitatief onderzoek?
Kwantitatief onderzoek
- Meten
- Gesloten vragen
- Cijfers
- VB: hoeveel mensen hebben het integratietraject succesvol afgerond?
,Kwalitatief onderzoek
- Meningen, ideeën en ervaringen
- Openvragen
- verslagen van interviews en observaties
- VB: hoe komt het dat sommige mensen, ondanks dat ze willen werken, toch niet
solliciteren? Hoe ervaren onze cliënten onze intakegesprekken?
Eenheden, populatie en kenmerken
Onderzoekseenheden = personen, groepen, bedrijven, situaties en dergelijke waar je iets
over wilt zeggen.
Populatie = alle eenheden tezamen
Kenmerken = alle eigenschappen van de eenheden die je gaat vaststellen / meten
Onderzoeksvraag: Hoe tevreden zijn onze studenten. Wat is hier:
- Eenheid: personen / studenten
- Populatie: alle studenten
- Kenmerk: hoe tevreden ze zijn
Is het onderzoek uitvoerbaar? Is er voldoende:
- Tijd?
- Geld?
- Bereidheid van respondenten?
- Bereikbaarheid van respondenten en bestaand materiaal?
Bereidheid
Respondenten kunnen bereikbaar zijn, maar niet bereid om mee te werken aan het
onderzoek.
Bereidheid van respondenten hangt af van:
- Onderzoekende instantie
- Wijze van benadering
- Tijd die het kost (bv. het invullen van de vragenlijst)
- Aantrekkelijkheid van het onderwerpen
- Het nut van het onderzoek (voor de respondent, of voor de maatschappij)
- Incentive (blijk van waardering, zoals tegoedbon)
, Enkele vragen die op de toets kunnen komen
1. Een reisorganisatie wil weten hoe zij haar reisaanbod kan verbeteren. Zij vraagt aan haar
klanten die wel eens bij haar een reis geboekt hebben of zij suggesties hebben om het
reisaanbod te verbeteren. Van wat voor soort onderzoeksvraag is dit een voorbeeld?
A. Open
B. Betrouwbare
C. Valid
D. Gesloten
2. Het antwoord op de vraag waarom je het onderzoek doet is de:
A. Doelstelling
B. Probleemanalyse
C. Onderzoeksopzet
D. Onderzoeksvraag
3. Wat is een kenmerk van kwalitatief onderzoek?
A. Het resultaat is een aantal cijfers
B. Het doel is vooral het ontwikkelen van (nieuwe) ideeën
C. De gegevens worden op een standaard manier verzameld
D. De onderzoeksvraag ligt vast
4. Uit onderzoek van TNO voor het ministerie blijkt dat werknemers die vaker met de fiets
naar het werk komen, minder vaak ziek zijn. Wie of wat zijn in dit voorbeeld de eenheden?
A. Werkgevers
B. Werknemers
C. Ministeries
D. Bedrijven
Onderzoek = het verzamelen van informatie om vragen / problemen op te lossen. Kennis
verzamelen dus!
Dagelijks onderzoekswerk:
● Waar is mijn sleutel? Welk telefoonabonnement is het beste voor mij?
● (vaak) niet-systematisch of doordacht
Professioneel onderzoek doen:
● Wat je dagelijks doet
● maar dan op een systematische manier
● Vraagt veel voorbereidend denkwerk
Voorbeelden van SJD-onderzoek
Een woningcorporatie moet bezuinigen op de leefbaarheidsprojecten in een
achterstandswijk → Onderzoek: hoeveel elk project kost? Hoeveel draagt elk project bij aan
de leefbaarheid in de wijk?
Een schuldhulpverleningsorganisatie twijfelt tussen individuele begeleiding en een
groepsbijeenkomst → Onderzoek: wat werk het beste? Bij welke cliënten werkt het wel/niet?
Hoe ontwerp je een onderzoek?
1e stap = probleemstelling
Analyse over het probleem:
● Aanleiding voor het onderzoek
Probleem:
- Wat?
- Waarom?
- Hoe groot?
- Voor wie?
- Et cetera
Onderzoeksopzet:
● Probleemanalyse
○ Aanleiding
○ Probleem
○ Doel onderzoek onderzoeksvraag (deelvragen)
● Literatuuronderzoek
● Onderwerp
○ Kwalitatief
○ Kwantitatief
,Kwalitatief onderzoek is meer beschrijvend van aard en richt zich op interpretaties,
ervaringen en betekenis. Kwalitatieve resultaten worden meestal weergegeven in woorden.
Kwantitatief onderzoek probeert feiten te achterhalen, waarbij de resultaten vaak worden
uitgedrukt in cijfers.
Kwalitatief gaat over ervaring en beleving → heeft een open onderzoeksvraag →
verifieerbaar
Kwantitatief gaat over cijfers → heeft een gesloten onderzoeksvraag → reproduceerbaar
Doelstelling is het antwoord op de vraag, waarom je het onderzoek doet, wat je ermee wilt
bereiken.
Probleemstelling is een achtergrond waaruit de onderzoeksvraag voorkomt.
Doelstelling
● Welke kennis (informatie) is nodig?
● Dit onderzoek moet inzicht bieden in ….., zodat ….
● Dus: geen oplossing bieden
● Voorbeeld: het onderzoek moet inzicht bieden in de tevredenheid van de studenten
in het onderwijs bij SJD, zodat SJD hiermee haar onderwijsaanbod kan verbeteren.
Onderzoeksvraag
● Sluit aan op de doelstelling
● Met het onderzoek dat je gaat doen wil je hier antwoord op vinden
● Bijvoorbeeld: hoe tevreden zijn tweedejaars SJD-studenten met hun opleiding?
Gesloten of openvragen
Gesloten:
- Je weet wel (ongeveer) wat voor antwoord je kunt verwachten.
- Ja/nee vragen zijn per definitie gesloten vragen.
- Voorbeeld: Hoe tevreden zijn studenten over het vak Rapporteren?
(schaal: heel tevreden - heel ontevreden).
Open:
- Je weet niet wat voor antwoord je kunt verwachten.
- Voorbeeld: Wat kan er volgens studenten verbeterd worden aan het vak
Rapporteren? (Ideeën verzamelen)
Kwalitatief of kwantitatief onderzoek?
Kwantitatief onderzoek
- Meten
- Gesloten vragen
- Cijfers
- VB: hoeveel mensen hebben het integratietraject succesvol afgerond?
,Kwalitatief onderzoek
- Meningen, ideeën en ervaringen
- Openvragen
- verslagen van interviews en observaties
- VB: hoe komt het dat sommige mensen, ondanks dat ze willen werken, toch niet
solliciteren? Hoe ervaren onze cliënten onze intakegesprekken?
Eenheden, populatie en kenmerken
Onderzoekseenheden = personen, groepen, bedrijven, situaties en dergelijke waar je iets
over wilt zeggen.
Populatie = alle eenheden tezamen
Kenmerken = alle eigenschappen van de eenheden die je gaat vaststellen / meten
Onderzoeksvraag: Hoe tevreden zijn onze studenten. Wat is hier:
- Eenheid: personen / studenten
- Populatie: alle studenten
- Kenmerk: hoe tevreden ze zijn
Is het onderzoek uitvoerbaar? Is er voldoende:
- Tijd?
- Geld?
- Bereidheid van respondenten?
- Bereikbaarheid van respondenten en bestaand materiaal?
Bereidheid
Respondenten kunnen bereikbaar zijn, maar niet bereid om mee te werken aan het
onderzoek.
Bereidheid van respondenten hangt af van:
- Onderzoekende instantie
- Wijze van benadering
- Tijd die het kost (bv. het invullen van de vragenlijst)
- Aantrekkelijkheid van het onderwerpen
- Het nut van het onderzoek (voor de respondent, of voor de maatschappij)
- Incentive (blijk van waardering, zoals tegoedbon)
, Enkele vragen die op de toets kunnen komen
1. Een reisorganisatie wil weten hoe zij haar reisaanbod kan verbeteren. Zij vraagt aan haar
klanten die wel eens bij haar een reis geboekt hebben of zij suggesties hebben om het
reisaanbod te verbeteren. Van wat voor soort onderzoeksvraag is dit een voorbeeld?
A. Open
B. Betrouwbare
C. Valid
D. Gesloten
2. Het antwoord op de vraag waarom je het onderzoek doet is de:
A. Doelstelling
B. Probleemanalyse
C. Onderzoeksopzet
D. Onderzoeksvraag
3. Wat is een kenmerk van kwalitatief onderzoek?
A. Het resultaat is een aantal cijfers
B. Het doel is vooral het ontwikkelen van (nieuwe) ideeën
C. De gegevens worden op een standaard manier verzameld
D. De onderzoeksvraag ligt vast
4. Uit onderzoek van TNO voor het ministerie blijkt dat werknemers die vaker met de fiets
naar het werk komen, minder vaak ziek zijn. Wie of wat zijn in dit voorbeeld de eenheden?
A. Werkgevers
B. Werknemers
C. Ministeries
D. Bedrijven
