Basisboek aanpak schulden
Hoofdstuk 1
Er sprake van een schuld als je geld van iemand heb geleend of als de uiterste betaaldatum
op een verplichting is verstreken. In beide gevallen heb je een betalingsverplichting.
1.1 omvang van de problematiek
De schuldproblematiek in Nederland is groot. Er zijn veel huishoudens met achterstallige
betalingen die te maken hebben met schuldeisers, incassobureaus en deurwaarders.
Huishoudens noemen verschillende redenen waarom ze moeite hebben om rond te komen,
de drie meest genoemde redenen zijn:
1. De uitgaven stijgen terwijl de inkomsten gelijk blijven.
2. de vaste lasten zijn te hoog.
3. de inkomsten zijn te laag.
Volgens het Nibud is er sprake van een lichte betalingsproblemen als een huishouden in de
afgelopen twaalf maanden:
- een enkele keer de huur/hypotheek meer dan 10 dagen te laat heeft betaald
- regelmatig een aanmaning ontving
- regelmatig geen geld meer kon opnemen
- regelmatig niet genoeg geld op de rekening had voor de automatische incasso
- een enkele keer een voorschot vraagt op salaris
- brieven van incassobureaus of deurwaarders ontving
- regelmatig een creditcardschuld heeft van meer dan 500 euro
- regelmatig een betalingsregeling trof
Als betalingsproblemen ernstig zijn, wordt er wel gesproken over problematische schulden.
Een geregistreerd problematische schuldsituatie heeft relatief vaak een duurzaam karakter.
Hiermee wordt bedoeld dat de schuldsituatie vaak gedurende langere tijd bestaat en mensen
er dus niet eventjes last van hebben. Als schulden eenmaal problematisch zijn, dan is de
situatie ook hardnekkig.
De schuldproblematiek is niet gelijk verdeeld over Nederland. Er zijn grote verschillen tussen
gemeenten en regio’s in het percentage van inwoners dat worstelt met geregistreerde
problematische schulden.
1.2 bereik van ondersteuning
Schuldenproblematiek kan heel lastig zijn om op te lossen. Het inschakelen van hulp is soms
de enige manier om uit de schulden te komen. Tegelijkertijd is het vragen om hulp voor veel
mensen een behoorlijke stap. Ze schamen zich bijvoorbeeld of weten niet waar ze hulp
moeten vragen. Lang niet iedereen krijgt de hulp die ze nodig hebben, dit is de afgelopen
jaren steeds duidelijker geworden.
1.3 achtergrondkenmerken
Iedereen kan op enig moment in het leven te maken krijgen met geldzorgen. Hieronder wordt
beschreven wat de kenmerken zijn van de huishoudens die moeite hebben met rondkomen,
huishoudens met betalingsproblemen en huishoudens met geregistreerde problematische
schulden.
, Huishoudens die moeite hebben met rondkomen wonen gemiddeld vaker in een huurhuis,
hebben vaker ene laag inkomen en zijn vaker afhankelijk van een uitkering. Het zijn met
andere woorden huishoudens waarvoor gezien hun kenmerken geldt dat zij een wat
kwetsbaarder positie hebben.
Omstandigheden Grotere frequenties Lagere frequenties
Leeftijd Tussen de 44 en 55 jaar 65+
Woning Huurders Huiseigenaren
Gezinssamenstelling Alleenstaande met kinderen Paren met kinderen of
of zonder kinderen zonder kinderen
Inkomen Laag inkomen Hoog inkomen
Roodstaan Maandelijks roodstaan Nooit roodstaan
Negatieve financiële Recent meegemaakt Niet recent meegemaakt
gebeurtenis meegemaakt
Ook bij de groep met lichte betalingsproblemen zijn er kenmerken aan te wijzen die relatief
vaak of vaker voorkomen. Het zijn kenmerken die deels ook overlappen met de kenmerken
die relatief vaak voorkomen bij huishoudens die moeite hebben met rond te komen.
Omstandigheden Grotere frequenties Lagere frequenties
Woning Huurders Huiseigenaren
Gezinssamenstelling Alleenstaande met kinderen Paren zonder kinderen
of zonder kinderen
Roodstaan Maandelijks roodstaan Nooit roodstaan
Rondkomen Moeilijk rondkomen Makkelijk rondkomen
Negatieve financiële Recent meegemaakt Niet recent meegemaakt
gebeurtenis meegemaakt
En ook de kenmerken voor geregistreerde problematische schulden kennen een overlap met
de vorige huishoudens. Onder deze groep valt wel vaak gezinnen met als belangrijkste
inkomstenbron een eigen onderneming of een bijstandsuitkering.
Omstandigheden Grotere frequenties Lagere frequenties
Leeftijd Tussen de 15 en 65 jaar 65+
Woning Huurders Huiseigenaren
Inkomen Laag inkomen Hoog inkomen
Inkomstenbron Eigen onderneming en/of WW-uitkering
bijstandsuitkering
Opleiding Lager opgeleid Hoger opgeleid
Gezinssamenstelling Gezinnen met kinderen Gezinnen zonder kinderen
Hoofdstuk 1
Er sprake van een schuld als je geld van iemand heb geleend of als de uiterste betaaldatum
op een verplichting is verstreken. In beide gevallen heb je een betalingsverplichting.
1.1 omvang van de problematiek
De schuldproblematiek in Nederland is groot. Er zijn veel huishoudens met achterstallige
betalingen die te maken hebben met schuldeisers, incassobureaus en deurwaarders.
Huishoudens noemen verschillende redenen waarom ze moeite hebben om rond te komen,
de drie meest genoemde redenen zijn:
1. De uitgaven stijgen terwijl de inkomsten gelijk blijven.
2. de vaste lasten zijn te hoog.
3. de inkomsten zijn te laag.
Volgens het Nibud is er sprake van een lichte betalingsproblemen als een huishouden in de
afgelopen twaalf maanden:
- een enkele keer de huur/hypotheek meer dan 10 dagen te laat heeft betaald
- regelmatig een aanmaning ontving
- regelmatig geen geld meer kon opnemen
- regelmatig niet genoeg geld op de rekening had voor de automatische incasso
- een enkele keer een voorschot vraagt op salaris
- brieven van incassobureaus of deurwaarders ontving
- regelmatig een creditcardschuld heeft van meer dan 500 euro
- regelmatig een betalingsregeling trof
Als betalingsproblemen ernstig zijn, wordt er wel gesproken over problematische schulden.
Een geregistreerd problematische schuldsituatie heeft relatief vaak een duurzaam karakter.
Hiermee wordt bedoeld dat de schuldsituatie vaak gedurende langere tijd bestaat en mensen
er dus niet eventjes last van hebben. Als schulden eenmaal problematisch zijn, dan is de
situatie ook hardnekkig.
De schuldproblematiek is niet gelijk verdeeld over Nederland. Er zijn grote verschillen tussen
gemeenten en regio’s in het percentage van inwoners dat worstelt met geregistreerde
problematische schulden.
1.2 bereik van ondersteuning
Schuldenproblematiek kan heel lastig zijn om op te lossen. Het inschakelen van hulp is soms
de enige manier om uit de schulden te komen. Tegelijkertijd is het vragen om hulp voor veel
mensen een behoorlijke stap. Ze schamen zich bijvoorbeeld of weten niet waar ze hulp
moeten vragen. Lang niet iedereen krijgt de hulp die ze nodig hebben, dit is de afgelopen
jaren steeds duidelijker geworden.
1.3 achtergrondkenmerken
Iedereen kan op enig moment in het leven te maken krijgen met geldzorgen. Hieronder wordt
beschreven wat de kenmerken zijn van de huishoudens die moeite hebben met rondkomen,
huishoudens met betalingsproblemen en huishoudens met geregistreerde problematische
schulden.
, Huishoudens die moeite hebben met rondkomen wonen gemiddeld vaker in een huurhuis,
hebben vaker ene laag inkomen en zijn vaker afhankelijk van een uitkering. Het zijn met
andere woorden huishoudens waarvoor gezien hun kenmerken geldt dat zij een wat
kwetsbaarder positie hebben.
Omstandigheden Grotere frequenties Lagere frequenties
Leeftijd Tussen de 44 en 55 jaar 65+
Woning Huurders Huiseigenaren
Gezinssamenstelling Alleenstaande met kinderen Paren met kinderen of
of zonder kinderen zonder kinderen
Inkomen Laag inkomen Hoog inkomen
Roodstaan Maandelijks roodstaan Nooit roodstaan
Negatieve financiële Recent meegemaakt Niet recent meegemaakt
gebeurtenis meegemaakt
Ook bij de groep met lichte betalingsproblemen zijn er kenmerken aan te wijzen die relatief
vaak of vaker voorkomen. Het zijn kenmerken die deels ook overlappen met de kenmerken
die relatief vaak voorkomen bij huishoudens die moeite hebben met rond te komen.
Omstandigheden Grotere frequenties Lagere frequenties
Woning Huurders Huiseigenaren
Gezinssamenstelling Alleenstaande met kinderen Paren zonder kinderen
of zonder kinderen
Roodstaan Maandelijks roodstaan Nooit roodstaan
Rondkomen Moeilijk rondkomen Makkelijk rondkomen
Negatieve financiële Recent meegemaakt Niet recent meegemaakt
gebeurtenis meegemaakt
En ook de kenmerken voor geregistreerde problematische schulden kennen een overlap met
de vorige huishoudens. Onder deze groep valt wel vaak gezinnen met als belangrijkste
inkomstenbron een eigen onderneming of een bijstandsuitkering.
Omstandigheden Grotere frequenties Lagere frequenties
Leeftijd Tussen de 15 en 65 jaar 65+
Woning Huurders Huiseigenaren
Inkomen Laag inkomen Hoog inkomen
Inkomstenbron Eigen onderneming en/of WW-uitkering
bijstandsuitkering
Opleiding Lager opgeleid Hoger opgeleid
Gezinssamenstelling Gezinnen met kinderen Gezinnen zonder kinderen
