Hoofdstuk 1
De Rijn
Kenmerken van de Rijn :
- Gemengde rivier en regelmatig regiem
- Winter = meer regenwater // zomer = meer smeltwater ( bovenloop )
- Verval = 3000 m
- Verhang = 2,27 m/km
- Debiet = 2300 m³/sec
- Ontstaan uit 2 bergrivieren die hun water uit een gletsjer in Zwitserland krijgen
- 9 landen
- Rijn in Nederland : Pannerdens kanaal en de Waal
- De zijrivieren de waal : nederrijn en ijssel
De functies van de Nederrijn :
Driel is een watervoorziening om de Ijsel veilig te stellen en het verdeelt water tussen Lek,
IJssel en NederRijn.
- In Amerongen en Hagestein vindt scheepvaart plaats.
- stuw open = als er meer (teveel ) dan 2400 m/s water door de Rijn …. water zsm afvoeren
naar zee.
- stuw dicht = 3 maanden per jaar gaan de stuwen ( niet helemaal!) dicht omdat er te weinig
water door stroomt = minder toevoer IJsselmeer… complexen houden goede
waterverdeling vast.
De Maas
Kenmerken van de Maas :
- 3 landen
- debiet = 230 m³/sec
- verhang = 0,44 m/km
- verval = 409 meter
- regenrivier
- onregelmatig regiem
- veel overstromingen
- ontstaan in frankrijk
- grensmaas = rivier van maastricht ( nl ) - maasbracht ( be)
// het maakt belgië en nederland niet uit dat de grensmaas meandert want via ‘t
JULIANAKANAAL kunnen schepen varen.
River waterafvoer
- debiet = hoeveel water m³ op een bepaald moment per seconde door een rivier stroomt
- piekafvoer = hoogste waterstand in 1 jaar
- debiet van een zijrivier heeft invloed op het debiet van de hoofdrivier.
zomer : meer verdamping = minder neerslag = minder debiet
regiem = de verdeling van waterafvoer in 1 jaar
onregelmatig regiem : snellere waterafvoer naar de rivier > minder bodem opname > hogere
piekafvoer > minder vertragingstijd > meer kans op overstromingen.
, regiem factoren
1.klimaatomstandigheden
2.soort rivier
3.eigenschap stroomgebied
4.ingrepen v/d mens
Vertragingstijd
- de tijd tussen het moment dat neerslag ergens in een stroomgebied valt en het moment
dat het in de rivier terecht komt.
- afname = kanalisatie + ontbossing
- toename = bebouwing + vegetatie
factoren vertragingstijd :
1. plantengroei of niet?
2. soort gesteente
3.kanalisatie
‘t streven is naar een hoge vertragingstijd zodat het water langzamer de rivier in stroomt
dus er ook een kleinere kans is op overstromingen.
kanalisatie = het rechttrekken van een meanderende waterloop.
bovenloop ( frankrijk ) = geen dijken / veel erosie / snelle stroomsnelheid / hoog verval
middenloop ( belgië ) = erosie + sedimentatie / laag verval
bovenloop ( nederland ) = sedimentatie / laag verval
- nederland is bedijkt omdat het water van het hele stroomgebied hier verwerkt moet
worden.
Dwarsprofiel Rivier
zomerbed = gebied tussen zomerdijken
zomerdijk = voorkomt overstromingen in de zomer
winterdijk = voorkomt overstromingen in de
winter/voorjaar bij hoge waterstand
- water stroomt dan over de zomerdijken en
uiterwaarden en het winterbed is dan gevuld met
water.
buitendijks gebied = winterbed + uiterwaarden
binnendijks gebied = beschermd met dijken tegen het
water van de winterdijk
sinds de dijken er zijn komt het sediment in de uiterwaarden te liggen en doordat het
sediment zich opstapelt komen de uiterwaarden hoger te liggen.
De Rijn
Kenmerken van de Rijn :
- Gemengde rivier en regelmatig regiem
- Winter = meer regenwater // zomer = meer smeltwater ( bovenloop )
- Verval = 3000 m
- Verhang = 2,27 m/km
- Debiet = 2300 m³/sec
- Ontstaan uit 2 bergrivieren die hun water uit een gletsjer in Zwitserland krijgen
- 9 landen
- Rijn in Nederland : Pannerdens kanaal en de Waal
- De zijrivieren de waal : nederrijn en ijssel
De functies van de Nederrijn :
Driel is een watervoorziening om de Ijsel veilig te stellen en het verdeelt water tussen Lek,
IJssel en NederRijn.
- In Amerongen en Hagestein vindt scheepvaart plaats.
- stuw open = als er meer (teveel ) dan 2400 m/s water door de Rijn …. water zsm afvoeren
naar zee.
- stuw dicht = 3 maanden per jaar gaan de stuwen ( niet helemaal!) dicht omdat er te weinig
water door stroomt = minder toevoer IJsselmeer… complexen houden goede
waterverdeling vast.
De Maas
Kenmerken van de Maas :
- 3 landen
- debiet = 230 m³/sec
- verhang = 0,44 m/km
- verval = 409 meter
- regenrivier
- onregelmatig regiem
- veel overstromingen
- ontstaan in frankrijk
- grensmaas = rivier van maastricht ( nl ) - maasbracht ( be)
// het maakt belgië en nederland niet uit dat de grensmaas meandert want via ‘t
JULIANAKANAAL kunnen schepen varen.
River waterafvoer
- debiet = hoeveel water m³ op een bepaald moment per seconde door een rivier stroomt
- piekafvoer = hoogste waterstand in 1 jaar
- debiet van een zijrivier heeft invloed op het debiet van de hoofdrivier.
zomer : meer verdamping = minder neerslag = minder debiet
regiem = de verdeling van waterafvoer in 1 jaar
onregelmatig regiem : snellere waterafvoer naar de rivier > minder bodem opname > hogere
piekafvoer > minder vertragingstijd > meer kans op overstromingen.
, regiem factoren
1.klimaatomstandigheden
2.soort rivier
3.eigenschap stroomgebied
4.ingrepen v/d mens
Vertragingstijd
- de tijd tussen het moment dat neerslag ergens in een stroomgebied valt en het moment
dat het in de rivier terecht komt.
- afname = kanalisatie + ontbossing
- toename = bebouwing + vegetatie
factoren vertragingstijd :
1. plantengroei of niet?
2. soort gesteente
3.kanalisatie
‘t streven is naar een hoge vertragingstijd zodat het water langzamer de rivier in stroomt
dus er ook een kleinere kans is op overstromingen.
kanalisatie = het rechttrekken van een meanderende waterloop.
bovenloop ( frankrijk ) = geen dijken / veel erosie / snelle stroomsnelheid / hoog verval
middenloop ( belgië ) = erosie + sedimentatie / laag verval
bovenloop ( nederland ) = sedimentatie / laag verval
- nederland is bedijkt omdat het water van het hele stroomgebied hier verwerkt moet
worden.
Dwarsprofiel Rivier
zomerbed = gebied tussen zomerdijken
zomerdijk = voorkomt overstromingen in de zomer
winterdijk = voorkomt overstromingen in de
winter/voorjaar bij hoge waterstand
- water stroomt dan over de zomerdijken en
uiterwaarden en het winterbed is dan gevuld met
water.
buitendijks gebied = winterbed + uiterwaarden
binnendijks gebied = beschermd met dijken tegen het
water van de winterdijk
sinds de dijken er zijn komt het sediment in de uiterwaarden te liggen en doordat het
sediment zich opstapelt komen de uiterwaarden hoger te liggen.
