KA: wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van
een wereldeconomie.
16e en 17e eeuw → opkomst van het handelskapitalisme in de
Republiek. ↓
zoveel mogelijk winst willen halen,
herinvesteren van geld voor groei.
De handel gaat vooral over zee, met de hele wereld wordt gehandeld.
Amsterdam groeit uit tot de grootste stapelmarkt (grote pakhuizen &
centrum). Eerst was dat Antwerpen maar dat viel in handen van Spanje.
Belangrijkste handel met het Oostzeegebied → graan + hout
De Republiek gaat meedoen aan de wereldeconomie, goederen van
over de hele wereld worden verhandeld.
Hiervoor worden opgericht:
- De VOC (1602)
- De WIC (1621)
De VOC en WIC zijn handelsbedrijven. De VOC is het enige
Nederlandse bedrijf dat mag handelen met Azië, ze hebben het
monopolie (alleenrecht) erop.
Belangrijkste producten: specerijen, zijde en porselein
Ze hadden veel geld nodig dus gaven ze aandelen uit. Iedereen kon
daaraan meedoen en in ruil ervoor kreeg je een deel van de winst. De
VOC kreeg ook besturen over overzeese handelsposten en koloniën. Ze
hadden eigen soldaten.
De WIC had het monopolie op Nederlandse handel met West-Afrika en
Amerika. Belangrijkste producten: zilver, slaven en plantageproducten.
Kapitaal via aandelen. Ze hadden ook eigen soldaten. Het belangrijkste
doel van de WIC was de kaapvaart tegen Spanje, tot 1648. Ze hadden
ook weer besturen. Opbloei van de handel zorgt voor opbloei van de
gehele economie. Andere landen proberen Nederlandse handel tegen te
gaan d.m.v. mercantilisme, export bevorderen en import tegenwerken.
KA: de bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in
economisch en cultureel opzicht van de Nederlandse Republiek.
Een kenmerk van het bestuur van de Republiek is het decentraal
bestuur, er is geen 1 koning aan de macht, de macht is verdeeld. Er is
sprake van particularisme (eigen belang nastreven). Het bestuur heeft
een burgerlijk karakter. Je hebt onderaan de graafschappen (adel op
het platteland) en de vroedschappen (regenten in de steden). Die