Maatschappijwetenschappen hoofdstuk 3: De ene samenleving en de
andere
Manieren van kleden en van verjaardagen vieren horen bij mensen van dezelfde
cultuur. Dit bestaat uit elementen die mensen met elkaar delen en doorgeven
(socialisatie). Die elementen zijn waarden, voorstellingen, opvattingen,
uitdrukkingsvormen en normen.
Wat mensen in hun hoofd meedragen:
Waarden: idealen (gelijkheid, vrijheid, veiligheid)
Opvattingen
Voorstellingen: beelden, ideeën, verhalen die mensen hebben over een
gebeurtenis
Wat je aan de buitenkant kunt zien/merken:
Uitdrukkingsvormen: Nederlandse klompen, kruizen voor christenen,
hanenkammen, etc.
Hoe je gedrag geregeld wordt:
Normen: regels die horen bij waarden
Instituties: een geheel aan gedragsregels die het gedrag van mensen beperken.
Onderscheid tussen materiële en immateriële aspecten van een cultuur. Materiële
aspecten zijn tastbaar en concreet, zoals symbolen, taal, monumenten, schilderijen,
etc. Culturen zijn relatief: tijd- en plaatsgebonden.
Unieke eigenschappen (vingerafdruk, DNA-profiel, geboren afwijking of ziekte,
kunnen horen en praten) zijn aangeboren, dat wordt nature genoemd. Aangeleerd
gedrag wordt nurture genoemd, dat heeft te maken met de omgeving waarin iemand
opgroeit. Bij alles wat iemand leert, wordt diegene voorbereid om te kunnen leven in
de samenleving waar hij deel van uitmaakt.
Nature-nurture-debat: de vraag of eigenschappen worden bepaald door natuur of
cultuur. Biologische en erfelijke factoren verklaren het nature-deel en opvoeding en
omgevingsfactoren verklaren het nurture-deel.
5 dimensies waarop culturen verschillen:
- Machtsafstand
- Individualisme vs. collectivisme
In individualistische culturen krijgen mensen in grote mate de vrijheid om een
persoonlijke identiteit te ontwikkelen. De nadruk ligt op individuele ontplooiing
en persoonlijke ontwikkeling. Denk bijvoorbeeld aan de Nederlandse en
Amerikaanse cultuur.
In collectivistische culturen ligt de nadruk op de sociale identiteit. Het collectief
staat boven het individu. Gastvrijheid en de zorg voor naasten zijn in deze
culturen belangrijk. Denk bijvoorbeeld aan Arabische en Afrikaanse culturen.
- Masculiniteit vs. Feminiteit
In masculiene culturen zijn de werelden van vrouwen en mannen sterk
gescheiden. Mannen hebben een leidende rol en zijn gericht op carrière.
Duidelijke voorbeelden zijn Saudi-Arabië en Mexico.
andere
Manieren van kleden en van verjaardagen vieren horen bij mensen van dezelfde
cultuur. Dit bestaat uit elementen die mensen met elkaar delen en doorgeven
(socialisatie). Die elementen zijn waarden, voorstellingen, opvattingen,
uitdrukkingsvormen en normen.
Wat mensen in hun hoofd meedragen:
Waarden: idealen (gelijkheid, vrijheid, veiligheid)
Opvattingen
Voorstellingen: beelden, ideeën, verhalen die mensen hebben over een
gebeurtenis
Wat je aan de buitenkant kunt zien/merken:
Uitdrukkingsvormen: Nederlandse klompen, kruizen voor christenen,
hanenkammen, etc.
Hoe je gedrag geregeld wordt:
Normen: regels die horen bij waarden
Instituties: een geheel aan gedragsregels die het gedrag van mensen beperken.
Onderscheid tussen materiële en immateriële aspecten van een cultuur. Materiële
aspecten zijn tastbaar en concreet, zoals symbolen, taal, monumenten, schilderijen,
etc. Culturen zijn relatief: tijd- en plaatsgebonden.
Unieke eigenschappen (vingerafdruk, DNA-profiel, geboren afwijking of ziekte,
kunnen horen en praten) zijn aangeboren, dat wordt nature genoemd. Aangeleerd
gedrag wordt nurture genoemd, dat heeft te maken met de omgeving waarin iemand
opgroeit. Bij alles wat iemand leert, wordt diegene voorbereid om te kunnen leven in
de samenleving waar hij deel van uitmaakt.
Nature-nurture-debat: de vraag of eigenschappen worden bepaald door natuur of
cultuur. Biologische en erfelijke factoren verklaren het nature-deel en opvoeding en
omgevingsfactoren verklaren het nurture-deel.
5 dimensies waarop culturen verschillen:
- Machtsafstand
- Individualisme vs. collectivisme
In individualistische culturen krijgen mensen in grote mate de vrijheid om een
persoonlijke identiteit te ontwikkelen. De nadruk ligt op individuele ontplooiing
en persoonlijke ontwikkeling. Denk bijvoorbeeld aan de Nederlandse en
Amerikaanse cultuur.
In collectivistische culturen ligt de nadruk op de sociale identiteit. Het collectief
staat boven het individu. Gastvrijheid en de zorg voor naasten zijn in deze
culturen belangrijk. Denk bijvoorbeeld aan Arabische en Afrikaanse culturen.
- Masculiniteit vs. Feminiteit
In masculiene culturen zijn de werelden van vrouwen en mannen sterk
gescheiden. Mannen hebben een leidende rol en zijn gericht op carrière.
Duidelijke voorbeelden zijn Saudi-Arabië en Mexico.
