Loonheffing samenvatting
HOOFDSTUK 7 – HET LOON................................................................................................................1
7.1 INLEIDING.....................................................................................................................................1
7.2 LOONBEGRIP ALGEMEEN..................................................................................................................1
7.2.1 LOONBEGRIP ART. 10 WET LB 1964................................................................................................1
7.2.2 LOONBEGRIP: SAMENHANG MET VRIJSTELLINGSBEPALINGEN...................................................................2
7.3 SCHADEVERGOEDINGEN BIJ EEN ONGEVAL OF ONTSLAG...........................................................................2
7.4 NEGATIEF LOON.............................................................................................................................3
7.5 LOON VAN DERDEN.........................................................................................................................5
7.5.1 FOOIEN EN DERGELIJKE PRESTATIES VAN DERDEN..................................................................................5
7.5.2 FONDSUITKERINGEN.......................................................................................................................5
7.6 LOON IN DE VORM VAN EEN RECHT.....................................................................................................5
7.7 KEUZELOON..................................................................................................................................6
7.9 DE BEGRIPPEN ‘BELASTBAAR LOON’ EN ‘TABELLOON’...............................................................................7
7.10 LOON VOOR DE INKOMSTENBELASTING..............................................................................................7
7.11 LOON VOOR DE PREMIE VOLKSVERZEKERINGEN....................................................................................7
7.12 LOON VOOR DE PREMIE WERKNEMERSVERZEKERINGEN..........................................................................7
7.13 LOON VOOR DE INKOMENSAFHANKELIJKE BIJDRAGE ZVW.......................................................................7
7.14 HET BRUTO-NETTOTRAJECT.............................................................................................................8
7.15 NETTOLOONAFSPRAAK EN BRUTEREN................................................................................................8
HOOFDSTUK 8 – LOON IN NATURA..................................................................................................10
8.1 INLEIDING...................................................................................................................................10
8.2 HET BEGRIP ‘LOON IN NATURA’........................................................................................................10
8.3 DE WETTELIJKE WAARDERINGSREGELS................................................................................................10
8.3.1 WAARDE IN HET ECONOMISCHE VERKEER.........................................................................................10
8.3.2 FACTUURWAARDE........................................................................................................................11
8.3.3 WAARDERINGSREGEL VOOR PRODUCTEN UIT EIGEN BEDRIJF.................................................................11
8.3.4 PERSONEELSLENINGEN..................................................................................................................11
8.3.5 FIETS VAN DE ZAAK.......................................................................................................................11
8.4 DE MINISTERIËLE WAARDERINGSREGELS.............................................................................................11
8.4.1 WERKPLEKVOORZIENINGEN (NIHILWAARDERINGEN)............................................................................11
8.4.2 WERKPLEKVOORZIENINGEN (LAGERE WAARDE DAN DE WAARDE IN HET ECONOMISCHE VERKEER)................12
8.4.3 DIENSTWONING...........................................................................................................................13
8.5 EIGEN BIJDRAGE WERKNEMER.........................................................................................................13
HOOFDSTUK 9 – AANSPRAKEN........................................................................................................14
9.1 INLEIDING...................................................................................................................................14
9.2 AANSPRAKEN ALGEMEEN................................................................................................................14
9.3 HET BEGRIP ‘AANSPRAAK OP EEN UITKERING OF VERSTREKKING’..............................................................14
9.3.1 EEN AANSPRAAK IS EEN AFDWINGBAAR RECHT...................................................................................14
9.3.2 NÁÁST DE CONTANTE BELONING.....................................................................................................14
9.3.3 FONDSVORMING..........................................................................................................................14
9.3.4 NA VERLOOP VAN TIJD OF ONDER EEN VOORWAARDE.........................................................................15
9.3.5 EEN AANSPRAAK MOET VOLLEDIG BEPAALBAAR ZIJN............................................................................15
9.4 HOOFDREGEL EN OMKEERREGEL.......................................................................................................15
9.5 AFWIJKENDE WETTELIJKE REGELINGEN VAN LOONAANSPRAKEN................................................................15
9.5.1 DE VERLOFAANSPRAKEN VAN ART. 10, LID 3, WET LB 1964...............................................................15
9.5.2 DE ZEKERHEIDSBEPALING VAN ART. 10, LID 4, WET LB 1964..............................................................15
9.5.3 DE ZEKERHEIDSBEPALINGEN VAN ART. 10, LID 5, WET LB 1964..........................................................15
9.6 DE WAARDERING VAN AANSPRAKEN.................................................................................................15
,9.7 VAKANTIEBONNEN........................................................................................................................16
9.8 ZIEKTEKOSTENREGELINGEN VAN WERKGEVERS......................................................................................16
9.9 AANSPRAKEN INGEVOLGE EEN WETTELIJKE BELGISCHE ZIEKTEKOSTENVERZEKERING.......................................16
........................................................................................................................................................17
HOOFDSTUK 11 – VRIJGESTELDE AANSPRAKEN, UITKERINGEN EN VERSTREKKINGEN.....................17
11.1 INLEIDING.................................................................................................................................17
11.2 AANSPRAKEN ALGEMEEN..............................................................................................................17
11.3 AANSPRAKEN INGEVOLGE BEPAALDE SOCIALE VERZEKERINGEN EN SOORTGELIJKE AANSPRAKEN......................17
11.3.1 SOCIALE VERZEKERINGEN.............................................................................................................17
11.3.2 SOORTGELIJKE AANSPRAKEN.........................................................................................................18
11.4 DE VERVALLEN STAMRECHTVRIJSTELLING..........................................................................................18
11.5 AANSPRAKEN OP UITKERINGEN WEGENS OVERLIJDEN OF INVALIDITEIT TEN GEVOLGE VAN EEN ONGEVAL..........18
11.6 AANSPRAKEN OP EENMALIGE OVERLIJDENSUITKERINGEN......................................................................19
11.7 AANSPRAKEN OP VERLOF..............................................................................................................19
11.8 AANSPRAKEN OP TRANSITIEVERGOEDING.........................................................................................19
11.9 DE BIJ MINISTERIËLE REGELING VRIJGESTELDE AANSPRAKEN..................................................................19
11.10 VRIJGESTELDE UITKERINGEN EN VERSTREKKINGEN.............................................................................20
11.10.1 VERGOEDING VAN SCHADE AAN PERSOONLIJKE ZAKEN.....................................................................20
11.10.2 VOORZIENINGEN VOOR MILITAIRE OORLOGS- OF DIENSTSLACHTOFFERS...............................................20
11.10.3 EENMALIGE UITKERINGEN EN VERSTREKKINGEN TER ZAKE VAN OVERLIJDEN.........................................20
11.10.4 ONVERPLICHTE FONDSUITKERINGEN............................................................................................20
11.10.5 DIENSTTIJDVRIJSTELLING............................................................................................................21
11.10.6 VERGOEDING VOOR ARBEID IN DE ONDERNEMING VAN DE PARTNER..................................................22
11.10.7 VRIJGESTELDE UITKERINGEN IN HET KADER VAN DE PARTICIPATIEWET.................................................22
11.10.8 BIJDRAGEN INGEVOLGE EEN WETTELIJKE ZIEKTEKOSTENREGELING......................................................22
, Hoofdstuk 7 – Het loon
7.1 Inleiding
Voor de loonheffing is er een onderscheid tussen civiel en fiscaal loon. Het loonbegrip blijkt
uit art. 10 LB. Sinds de belastingherziening is er ook negatief loon met meer waarde.
7.2 Loonbegrip algemeen
Fiscaal loon omvat meer da het civielrechtelijk loon, het is de beloning van de werkgever
voor de arbeid. Verschillen zijn:
- Onverschuldigde betaling is wel fiscaal loon, niet civielrechtelijk.
- Loon via een derde is fiscaal loon, civielrechtelijk niet.
- Civielrechtelijk alleen de beloning als contraprestatie van arbeid, fiscaal ook
kostenvergoedingen.
- Civielrechtelijke pensioen geen loon, fiscaal wel.
- Uitkeringen, ZW, WAO/WIA en WW zijn fiscaal wel loon.
Daarnaast heeft loon nog kwalificerende elementen, zo is het begrip loon essentieel voor een
civielrechtelijke dienstbetrekking, daarmee dus indirect ook voor de begrippen werknemer
en inhoudingsplichtige. Voor de toetsing van een civielrechtelijke dienstbetrekking kijk je
naar het civielrechtelijke loonbegrip.
7.2.1 Loonbegrip art. 10 Wet LB 1964
Het ruime loonbegrip
Loon is alles wat uit de (vroegere) dienstbetrekking wordt genoten. Hieronder vallen naast de
arbeidsbeloningen dus ook vergoedingen en verstrekking. Loon is dus ruim geformuleerd en
kan ook in natura genoten worden.
Of het voordeel is afgesproken is niet van belang, onverplichte betalingen zijn dus ook loon.
Voordeelseis (1)
Het loon moet een voordeel zijn voor de werknemer, als er voor de werknemer geen
voordeel is dan is er geen loon (HR). Het verlenen van waardeloze optierechten bijvoorbeeld
kan geen loon vormen.
Verstrekkingseis (2)
Het voordeel uit de dienstbetrekking moet wel door de werkgever worden verstrekt, als je
zelf geld onttrekt dat je kunt aannemen als gevolg van de dienstbetrekking is het geen loon
(HR verduisteringsarrest). De werkgever moet dus bewustheid hebben van het verstrekken
van het voordeel, hierbij hoeft hij niet de exacte hoogte te weten (HR chauffeursarrest).
Hierbij zijn fooien van derden en vergelijkebare prestaties wel loon.
Causaliteitseis (3), algemeen
Het enkel verstrekken van een voordeel is onvoldoende, er moet wel een verband zijn met
de dienstbetrekking. Er zijn drie causaliteitstheorieën:
- Conditio sine qua non, er is een oorzaak-gevolgverband zonder dienstbetrekking was er
geen voordeel.
- Finaliteitsleer, het motief van het voordeel vloeit voort uit de arbeid.
- Redelijke toerekeningsleer, alles wat maatschappelijk gezien voortvloeit uit de
dienstbetrekking wordt als loon benoemd. Het moet hier objectief beoordeeld worden. In
oude jurisprudentie is de intentie van de werkgever niet beslissend voor het loonkarakter
(HR Compensatie ziektekostenverzekering).
De HR past meestal de redelijke toerekeningsleer toe, ze gaan uit van het ‘niet zozeer-
criterium’, voordelen zijn geen loon als ze ‘niet zozeer’ hun oorsprong vinden in de
dienstbetrekking (HR smeerkuilarrest). Dit is behoudens bijzondere omstandigheden.
HOOFDSTUK 7 – HET LOON................................................................................................................1
7.1 INLEIDING.....................................................................................................................................1
7.2 LOONBEGRIP ALGEMEEN..................................................................................................................1
7.2.1 LOONBEGRIP ART. 10 WET LB 1964................................................................................................1
7.2.2 LOONBEGRIP: SAMENHANG MET VRIJSTELLINGSBEPALINGEN...................................................................2
7.3 SCHADEVERGOEDINGEN BIJ EEN ONGEVAL OF ONTSLAG...........................................................................2
7.4 NEGATIEF LOON.............................................................................................................................3
7.5 LOON VAN DERDEN.........................................................................................................................5
7.5.1 FOOIEN EN DERGELIJKE PRESTATIES VAN DERDEN..................................................................................5
7.5.2 FONDSUITKERINGEN.......................................................................................................................5
7.6 LOON IN DE VORM VAN EEN RECHT.....................................................................................................5
7.7 KEUZELOON..................................................................................................................................6
7.9 DE BEGRIPPEN ‘BELASTBAAR LOON’ EN ‘TABELLOON’...............................................................................7
7.10 LOON VOOR DE INKOMSTENBELASTING..............................................................................................7
7.11 LOON VOOR DE PREMIE VOLKSVERZEKERINGEN....................................................................................7
7.12 LOON VOOR DE PREMIE WERKNEMERSVERZEKERINGEN..........................................................................7
7.13 LOON VOOR DE INKOMENSAFHANKELIJKE BIJDRAGE ZVW.......................................................................7
7.14 HET BRUTO-NETTOTRAJECT.............................................................................................................8
7.15 NETTOLOONAFSPRAAK EN BRUTEREN................................................................................................8
HOOFDSTUK 8 – LOON IN NATURA..................................................................................................10
8.1 INLEIDING...................................................................................................................................10
8.2 HET BEGRIP ‘LOON IN NATURA’........................................................................................................10
8.3 DE WETTELIJKE WAARDERINGSREGELS................................................................................................10
8.3.1 WAARDE IN HET ECONOMISCHE VERKEER.........................................................................................10
8.3.2 FACTUURWAARDE........................................................................................................................11
8.3.3 WAARDERINGSREGEL VOOR PRODUCTEN UIT EIGEN BEDRIJF.................................................................11
8.3.4 PERSONEELSLENINGEN..................................................................................................................11
8.3.5 FIETS VAN DE ZAAK.......................................................................................................................11
8.4 DE MINISTERIËLE WAARDERINGSREGELS.............................................................................................11
8.4.1 WERKPLEKVOORZIENINGEN (NIHILWAARDERINGEN)............................................................................11
8.4.2 WERKPLEKVOORZIENINGEN (LAGERE WAARDE DAN DE WAARDE IN HET ECONOMISCHE VERKEER)................12
8.4.3 DIENSTWONING...........................................................................................................................13
8.5 EIGEN BIJDRAGE WERKNEMER.........................................................................................................13
HOOFDSTUK 9 – AANSPRAKEN........................................................................................................14
9.1 INLEIDING...................................................................................................................................14
9.2 AANSPRAKEN ALGEMEEN................................................................................................................14
9.3 HET BEGRIP ‘AANSPRAAK OP EEN UITKERING OF VERSTREKKING’..............................................................14
9.3.1 EEN AANSPRAAK IS EEN AFDWINGBAAR RECHT...................................................................................14
9.3.2 NÁÁST DE CONTANTE BELONING.....................................................................................................14
9.3.3 FONDSVORMING..........................................................................................................................14
9.3.4 NA VERLOOP VAN TIJD OF ONDER EEN VOORWAARDE.........................................................................15
9.3.5 EEN AANSPRAAK MOET VOLLEDIG BEPAALBAAR ZIJN............................................................................15
9.4 HOOFDREGEL EN OMKEERREGEL.......................................................................................................15
9.5 AFWIJKENDE WETTELIJKE REGELINGEN VAN LOONAANSPRAKEN................................................................15
9.5.1 DE VERLOFAANSPRAKEN VAN ART. 10, LID 3, WET LB 1964...............................................................15
9.5.2 DE ZEKERHEIDSBEPALING VAN ART. 10, LID 4, WET LB 1964..............................................................15
9.5.3 DE ZEKERHEIDSBEPALINGEN VAN ART. 10, LID 5, WET LB 1964..........................................................15
9.6 DE WAARDERING VAN AANSPRAKEN.................................................................................................15
,9.7 VAKANTIEBONNEN........................................................................................................................16
9.8 ZIEKTEKOSTENREGELINGEN VAN WERKGEVERS......................................................................................16
9.9 AANSPRAKEN INGEVOLGE EEN WETTELIJKE BELGISCHE ZIEKTEKOSTENVERZEKERING.......................................16
........................................................................................................................................................17
HOOFDSTUK 11 – VRIJGESTELDE AANSPRAKEN, UITKERINGEN EN VERSTREKKINGEN.....................17
11.1 INLEIDING.................................................................................................................................17
11.2 AANSPRAKEN ALGEMEEN..............................................................................................................17
11.3 AANSPRAKEN INGEVOLGE BEPAALDE SOCIALE VERZEKERINGEN EN SOORTGELIJKE AANSPRAKEN......................17
11.3.1 SOCIALE VERZEKERINGEN.............................................................................................................17
11.3.2 SOORTGELIJKE AANSPRAKEN.........................................................................................................18
11.4 DE VERVALLEN STAMRECHTVRIJSTELLING..........................................................................................18
11.5 AANSPRAKEN OP UITKERINGEN WEGENS OVERLIJDEN OF INVALIDITEIT TEN GEVOLGE VAN EEN ONGEVAL..........18
11.6 AANSPRAKEN OP EENMALIGE OVERLIJDENSUITKERINGEN......................................................................19
11.7 AANSPRAKEN OP VERLOF..............................................................................................................19
11.8 AANSPRAKEN OP TRANSITIEVERGOEDING.........................................................................................19
11.9 DE BIJ MINISTERIËLE REGELING VRIJGESTELDE AANSPRAKEN..................................................................19
11.10 VRIJGESTELDE UITKERINGEN EN VERSTREKKINGEN.............................................................................20
11.10.1 VERGOEDING VAN SCHADE AAN PERSOONLIJKE ZAKEN.....................................................................20
11.10.2 VOORZIENINGEN VOOR MILITAIRE OORLOGS- OF DIENSTSLACHTOFFERS...............................................20
11.10.3 EENMALIGE UITKERINGEN EN VERSTREKKINGEN TER ZAKE VAN OVERLIJDEN.........................................20
11.10.4 ONVERPLICHTE FONDSUITKERINGEN............................................................................................20
11.10.5 DIENSTTIJDVRIJSTELLING............................................................................................................21
11.10.6 VERGOEDING VOOR ARBEID IN DE ONDERNEMING VAN DE PARTNER..................................................22
11.10.7 VRIJGESTELDE UITKERINGEN IN HET KADER VAN DE PARTICIPATIEWET.................................................22
11.10.8 BIJDRAGEN INGEVOLGE EEN WETTELIJKE ZIEKTEKOSTENREGELING......................................................22
, Hoofdstuk 7 – Het loon
7.1 Inleiding
Voor de loonheffing is er een onderscheid tussen civiel en fiscaal loon. Het loonbegrip blijkt
uit art. 10 LB. Sinds de belastingherziening is er ook negatief loon met meer waarde.
7.2 Loonbegrip algemeen
Fiscaal loon omvat meer da het civielrechtelijk loon, het is de beloning van de werkgever
voor de arbeid. Verschillen zijn:
- Onverschuldigde betaling is wel fiscaal loon, niet civielrechtelijk.
- Loon via een derde is fiscaal loon, civielrechtelijk niet.
- Civielrechtelijk alleen de beloning als contraprestatie van arbeid, fiscaal ook
kostenvergoedingen.
- Civielrechtelijke pensioen geen loon, fiscaal wel.
- Uitkeringen, ZW, WAO/WIA en WW zijn fiscaal wel loon.
Daarnaast heeft loon nog kwalificerende elementen, zo is het begrip loon essentieel voor een
civielrechtelijke dienstbetrekking, daarmee dus indirect ook voor de begrippen werknemer
en inhoudingsplichtige. Voor de toetsing van een civielrechtelijke dienstbetrekking kijk je
naar het civielrechtelijke loonbegrip.
7.2.1 Loonbegrip art. 10 Wet LB 1964
Het ruime loonbegrip
Loon is alles wat uit de (vroegere) dienstbetrekking wordt genoten. Hieronder vallen naast de
arbeidsbeloningen dus ook vergoedingen en verstrekking. Loon is dus ruim geformuleerd en
kan ook in natura genoten worden.
Of het voordeel is afgesproken is niet van belang, onverplichte betalingen zijn dus ook loon.
Voordeelseis (1)
Het loon moet een voordeel zijn voor de werknemer, als er voor de werknemer geen
voordeel is dan is er geen loon (HR). Het verlenen van waardeloze optierechten bijvoorbeeld
kan geen loon vormen.
Verstrekkingseis (2)
Het voordeel uit de dienstbetrekking moet wel door de werkgever worden verstrekt, als je
zelf geld onttrekt dat je kunt aannemen als gevolg van de dienstbetrekking is het geen loon
(HR verduisteringsarrest). De werkgever moet dus bewustheid hebben van het verstrekken
van het voordeel, hierbij hoeft hij niet de exacte hoogte te weten (HR chauffeursarrest).
Hierbij zijn fooien van derden en vergelijkebare prestaties wel loon.
Causaliteitseis (3), algemeen
Het enkel verstrekken van een voordeel is onvoldoende, er moet wel een verband zijn met
de dienstbetrekking. Er zijn drie causaliteitstheorieën:
- Conditio sine qua non, er is een oorzaak-gevolgverband zonder dienstbetrekking was er
geen voordeel.
- Finaliteitsleer, het motief van het voordeel vloeit voort uit de arbeid.
- Redelijke toerekeningsleer, alles wat maatschappelijk gezien voortvloeit uit de
dienstbetrekking wordt als loon benoemd. Het moet hier objectief beoordeeld worden. In
oude jurisprudentie is de intentie van de werkgever niet beslissend voor het loonkarakter
(HR Compensatie ziektekostenverzekering).
De HR past meestal de redelijke toerekeningsleer toe, ze gaan uit van het ‘niet zozeer-
criterium’, voordelen zijn geen loon als ze ‘niet zozeer’ hun oorsprong vinden in de
dienstbetrekking (HR smeerkuilarrest). Dit is behoudens bijzondere omstandigheden.
