Nutrition Blok 1.2
Hoorcolleges
Doel blok 1.2
1. Je leert voeding te analyseren en beoordelen op productniveau voor gezonde volwassenen
, Hoorcollege 1: Vetten
UNCN: H5
RGV: H6, 4.2.2, 4.4
1.1 Je benoemt de verschillende soorten vetten in onze voeding
Er zijn 3 soorten vet
1. Fosfolipiden
2. Sterolen
3. Triglyceriden (95%)
Makreel en walnoot bevatten veel omega-3 vetzuren.
Opname korte keten vetzuren -> directe opname in het bloed
Opname langere keten vetzuren -> opname via chylomicronen en lymfevaten
Verschillende lipoproteïnen -> Opname d.m.v. Chylomicronen, VLDL, LDL, HDL
Opname lipoproteïnen
1. Chylomicronen = lipoproteïne die vetten transporteert vanuit de darm naar lymfe en
bloedvaten, naar de rest van het lichaam
Transporteren triglyceriden vanuit de darm naar lichaamscellen en de lever
2. VLDL = very-low-density-lipoproteïnen
Transporteert lipiden die gevormd zijn in de lever
3. LDL = Lage-dichtheids-lipoproteïnes
Vervoert voornamelijk cholesterol, bestaat daardoor voornamelijk uit cholesterol
4. HDL = Hoge-dichtheids-lipoproteïnes
Helpt om cholesterol af te voeren
Zie Dia 12 voor volledig beeld van de vertering van vetten
Aderverkalking in je bloedvaten is een ophoping van vet in jou bloedvaten.
Hoe meer vet -> hoe meer LDL -> hoe meer cholesterol -> hoe hoger de kans op sterfte .
- Hier kunnen echter meer factoren meespelen, zoals obesitas, ontstekingsmarkers,
bloedstolling, genen, bloeddruk
Omega-einde vetzuur = methyl kant
Alpha-einde vetzuur = zuurkant, bindt aan cholesterol
De mate van verzadiging is hoger wanneer er minder dubbele bindingen in zitten.
C14:0 -> 14 C-atomen, geen dubbele bindingen
C18:3 -> 18 C-atomen, dubbele binding op het 3 e C-atomen
Essentiële vetzuren -> moet je uit voedsel halen
Niet-essentiële vetzuren -> Deze kan het lichaam zelf aanmaken
Vetzuurfamilies
- Omzettingen van vetzuren zijn mogelijk
o Verlenging van keten, met 2 C’s, aan – COOH kant
o Invoering van een of meer dubbele bindingen
, - Nieuwe dubbele bindingen alleen bij 3 C-atomen of meer!
o 18:1 n-9 naar 18:2 n-9, 12 kan wel
o 18:1 n-9 naar 18:2 n-6, 9 kan niet
- N-familie kan niet worden veranderd
Cis -> zijgroepen (ook H-atomen) zitten aan dezelfde kant (boven/onder)
Trans -> Zijgroepen zitten aan tegenovergestelde kanten
Richtlijnen 2015: Vervang boter, harde margarine en bak- en braadvetten door zachte margarines,
vloeibaar bak- een braadvet en plantaardige oliën.
1.2 Je licht toe waar de discussie over ‘wel of geen negatieve gezondheidseffecten van
verzadigd vet’ op gebaseerd is
Consistent: Meer PUFA (en ook MUFA) -> lager LDL -> Lager risico op Hart- en vaatziekten
PUFA = polyunsaturated fatty acids
MUFA = Monounsaturated fatty acids
Hoorcolleges
Doel blok 1.2
1. Je leert voeding te analyseren en beoordelen op productniveau voor gezonde volwassenen
, Hoorcollege 1: Vetten
UNCN: H5
RGV: H6, 4.2.2, 4.4
1.1 Je benoemt de verschillende soorten vetten in onze voeding
Er zijn 3 soorten vet
1. Fosfolipiden
2. Sterolen
3. Triglyceriden (95%)
Makreel en walnoot bevatten veel omega-3 vetzuren.
Opname korte keten vetzuren -> directe opname in het bloed
Opname langere keten vetzuren -> opname via chylomicronen en lymfevaten
Verschillende lipoproteïnen -> Opname d.m.v. Chylomicronen, VLDL, LDL, HDL
Opname lipoproteïnen
1. Chylomicronen = lipoproteïne die vetten transporteert vanuit de darm naar lymfe en
bloedvaten, naar de rest van het lichaam
Transporteren triglyceriden vanuit de darm naar lichaamscellen en de lever
2. VLDL = very-low-density-lipoproteïnen
Transporteert lipiden die gevormd zijn in de lever
3. LDL = Lage-dichtheids-lipoproteïnes
Vervoert voornamelijk cholesterol, bestaat daardoor voornamelijk uit cholesterol
4. HDL = Hoge-dichtheids-lipoproteïnes
Helpt om cholesterol af te voeren
Zie Dia 12 voor volledig beeld van de vertering van vetten
Aderverkalking in je bloedvaten is een ophoping van vet in jou bloedvaten.
Hoe meer vet -> hoe meer LDL -> hoe meer cholesterol -> hoe hoger de kans op sterfte .
- Hier kunnen echter meer factoren meespelen, zoals obesitas, ontstekingsmarkers,
bloedstolling, genen, bloeddruk
Omega-einde vetzuur = methyl kant
Alpha-einde vetzuur = zuurkant, bindt aan cholesterol
De mate van verzadiging is hoger wanneer er minder dubbele bindingen in zitten.
C14:0 -> 14 C-atomen, geen dubbele bindingen
C18:3 -> 18 C-atomen, dubbele binding op het 3 e C-atomen
Essentiële vetzuren -> moet je uit voedsel halen
Niet-essentiële vetzuren -> Deze kan het lichaam zelf aanmaken
Vetzuurfamilies
- Omzettingen van vetzuren zijn mogelijk
o Verlenging van keten, met 2 C’s, aan – COOH kant
o Invoering van een of meer dubbele bindingen
, - Nieuwe dubbele bindingen alleen bij 3 C-atomen of meer!
o 18:1 n-9 naar 18:2 n-9, 12 kan wel
o 18:1 n-9 naar 18:2 n-6, 9 kan niet
- N-familie kan niet worden veranderd
Cis -> zijgroepen (ook H-atomen) zitten aan dezelfde kant (boven/onder)
Trans -> Zijgroepen zitten aan tegenovergestelde kanten
Richtlijnen 2015: Vervang boter, harde margarine en bak- en braadvetten door zachte margarines,
vloeibaar bak- een braadvet en plantaardige oliën.
1.2 Je licht toe waar de discussie over ‘wel of geen negatieve gezondheidseffecten van
verzadigd vet’ op gebaseerd is
Consistent: Meer PUFA (en ook MUFA) -> lager LDL -> Lager risico op Hart- en vaatziekten
PUFA = polyunsaturated fatty acids
MUFA = Monounsaturated fatty acids
