Didactiek 1
Inzichten uit de wetenschap (inzicht 1,2,4,5)
Leren = Een blijvende verandering in het lange termijngeheugen.
De kwaliteit van de leerkracht is wellicht de meest beïnvloedbare factor om de kwaliteit van het
onderwijs te verhogen.
Prikkels uit de omgeving komen in het sensorisch geheugen. Hier wordt een selectie gemaakt van
relevante informatie. Dit wordt doorgestuurd naar het werkgeheugen. Informatie in het
werkgeheugen wordt gekoppeld aan de voorkennis in het lange termijngeheugen.
Sensorisch geheugen:
- Kan informatie maar heel kort vasthouden
- Werkt als een soort filter.
Werkgeheugen:
- De plek waar het denken en bewustzijn plaatsvindt.
- De capaciteit van je werkgeheugen erg beperkt. 2-6 chunks kan je onthouden.
- Nieuwe informatie wordt gekoppeld aan bestaande kennis.
Lange termijngeheugen:
- Onbeperkte capaciteit
- Kennis wordt opgeslagen in schema’s
Chunks = blokjes informatie
Cognitieve belastingstheorie houdt in dat ons werkgeheugen maar een beperkt aantal chunks kan
verwerken (teveel = overbelasting).
Intrinsieke belasting = gaat over de taak zelf (moeilijke vraag, moeilijke opdracht).
Extrinsieke belasting = alles wat buiten de opdracht ligt (geluid in het lokaal, telefoons).
Het verschil tussen experts en beginners = Een expert heeft een uitgebreider kennisschema.
Kennisschema’s zijn netwerken die in het langetermijngeheugen zitten.
Informatie is overal te vinden, maar het is pas kennis als je het verwerkt hebt in je
langetermijngeheugen.
Primaire kennis = Het gaat vanzelf (zit in de genen).
Secundaire kennis = Dingen die je moet aanleren (school).
Korte termijn = Presteren
Lange termijn = Leren
Pygmalion Effect = Verwachtingen van anderen hebben invloed op jouw prestatie en motivatie.
, Voorkennis activeren en Leerdoelen (bouwsteen 1)
Belang van voorkennis
- Je kennis ligt opgeslagen in kennisschema’s
- Hoe meer je weet hoe uitgebreider het schema.
- Hoe meer voorkennis je hebt, hoe makkelijker je er nieuwe kennis aan vast kan haken.
(kapstok)
Relatie met de CLT (cognitieve load theory)
- Het hebben van veel voorkennis zorgt voor een verlaging van de intrinsieke belasting.
Spelregels bij het activeren van voorkennis
1. Je mag alleen vragen naar bestaande kennis.
2. Je moet zorgen dat alle kinderen nadenken/geactiveerd zijn.
Lesdoelen
De vier doelen van lesdoelen:
1. Een lesdoel geeft structuur aan je les.
2. Lesdoelen in een groter geheel kunnen plaatsen.
3. Een lesdoel zorgt voor focus op de juiste punten. (filter)
4. Je kunt controleren of ze het hebben begrepen.
Lesdoel bij directe instructie
- Compact: ik kan/ik weet
- Concreet: wees duidelijk. Dus niet: kan rekenen, maar kan optellen.
- Controleerbaar: Vraag jezelf af: ‘Kan ik dit controleren?’
- Concept: Het belangrijkste begrip. (ongelijkmatige breuken)
- Vaardigheid: Meestal een werkwoord (optellen, aflezen)
- Context: Specifieke situatie of didactiek. (welke strategie)
Instructie (bouwsteen 2)
Het belang van instructie: Bij nieuwe kennis moet instructie worden gegeven om de stof over te
brengen. Kinderen ontdekken niet zelf.
Instructie
- Kleine stappen opbouwen
- Doelgerichte instructie
- Instructie tijd (maximaliseer de tijd bereid je goed voor en deel de stappen op)
- Controleer het begrip stel vragen en houd tempo
Instructie-opbouw (edi)
- Verantwoordelijkheid leerkracht:
o Instructie = ‘ik doe het’
o Begeleide inoefening 1 = ‘wij doen het’
- Verantwoordelijkheid leerling:
o Begeleide inoefening 2 = ‘jullie doen het samen’
o Zelfstandige verwerking = ‘je doet het zelf’
Inzichten uit de wetenschap (inzicht 1,2,4,5)
Leren = Een blijvende verandering in het lange termijngeheugen.
De kwaliteit van de leerkracht is wellicht de meest beïnvloedbare factor om de kwaliteit van het
onderwijs te verhogen.
Prikkels uit de omgeving komen in het sensorisch geheugen. Hier wordt een selectie gemaakt van
relevante informatie. Dit wordt doorgestuurd naar het werkgeheugen. Informatie in het
werkgeheugen wordt gekoppeld aan de voorkennis in het lange termijngeheugen.
Sensorisch geheugen:
- Kan informatie maar heel kort vasthouden
- Werkt als een soort filter.
Werkgeheugen:
- De plek waar het denken en bewustzijn plaatsvindt.
- De capaciteit van je werkgeheugen erg beperkt. 2-6 chunks kan je onthouden.
- Nieuwe informatie wordt gekoppeld aan bestaande kennis.
Lange termijngeheugen:
- Onbeperkte capaciteit
- Kennis wordt opgeslagen in schema’s
Chunks = blokjes informatie
Cognitieve belastingstheorie houdt in dat ons werkgeheugen maar een beperkt aantal chunks kan
verwerken (teveel = overbelasting).
Intrinsieke belasting = gaat over de taak zelf (moeilijke vraag, moeilijke opdracht).
Extrinsieke belasting = alles wat buiten de opdracht ligt (geluid in het lokaal, telefoons).
Het verschil tussen experts en beginners = Een expert heeft een uitgebreider kennisschema.
Kennisschema’s zijn netwerken die in het langetermijngeheugen zitten.
Informatie is overal te vinden, maar het is pas kennis als je het verwerkt hebt in je
langetermijngeheugen.
Primaire kennis = Het gaat vanzelf (zit in de genen).
Secundaire kennis = Dingen die je moet aanleren (school).
Korte termijn = Presteren
Lange termijn = Leren
Pygmalion Effect = Verwachtingen van anderen hebben invloed op jouw prestatie en motivatie.
, Voorkennis activeren en Leerdoelen (bouwsteen 1)
Belang van voorkennis
- Je kennis ligt opgeslagen in kennisschema’s
- Hoe meer je weet hoe uitgebreider het schema.
- Hoe meer voorkennis je hebt, hoe makkelijker je er nieuwe kennis aan vast kan haken.
(kapstok)
Relatie met de CLT (cognitieve load theory)
- Het hebben van veel voorkennis zorgt voor een verlaging van de intrinsieke belasting.
Spelregels bij het activeren van voorkennis
1. Je mag alleen vragen naar bestaande kennis.
2. Je moet zorgen dat alle kinderen nadenken/geactiveerd zijn.
Lesdoelen
De vier doelen van lesdoelen:
1. Een lesdoel geeft structuur aan je les.
2. Lesdoelen in een groter geheel kunnen plaatsen.
3. Een lesdoel zorgt voor focus op de juiste punten. (filter)
4. Je kunt controleren of ze het hebben begrepen.
Lesdoel bij directe instructie
- Compact: ik kan/ik weet
- Concreet: wees duidelijk. Dus niet: kan rekenen, maar kan optellen.
- Controleerbaar: Vraag jezelf af: ‘Kan ik dit controleren?’
- Concept: Het belangrijkste begrip. (ongelijkmatige breuken)
- Vaardigheid: Meestal een werkwoord (optellen, aflezen)
- Context: Specifieke situatie of didactiek. (welke strategie)
Instructie (bouwsteen 2)
Het belang van instructie: Bij nieuwe kennis moet instructie worden gegeven om de stof over te
brengen. Kinderen ontdekken niet zelf.
Instructie
- Kleine stappen opbouwen
- Doelgerichte instructie
- Instructie tijd (maximaliseer de tijd bereid je goed voor en deel de stappen op)
- Controleer het begrip stel vragen en houd tempo
Instructie-opbouw (edi)
- Verantwoordelijkheid leerkracht:
o Instructie = ‘ik doe het’
o Begeleide inoefening 1 = ‘wij doen het’
- Verantwoordelijkheid leerling:
o Begeleide inoefening 2 = ‘jullie doen het samen’
o Zelfstandige verwerking = ‘je doet het zelf’
